મહારાષ્ટ્ર અને ઉત્તર પ્રદેશની સરકારે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે, જેમાં આધાર કાર્ડને જન્મ તારીખના પ્રમાણપત્ર તરીકે અમાન્ય જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. સરકારનું કહેવું છે કે, આધાર કાર્ડમાં નોંધાયેલ જન્મ તારીખ કોઈપણ પ્રમાણિત દસ્તાવેજ પર આધારિત નથી. તેથી, હવેથી નિમણૂક, બઢતી જેવા સરકારી કામોમાં આધાર કાર્ડ માન્ય ગણાશે નહિ. નકલી પ્રમાણપત્રોને રોકવા માટે મહારાષ્ટ્ર સરકારે તો આધાર કાર્ડના આધારે જારી કરાયેલા જન્મ-મૃત્યુ પ્રમાણપત્રોને રદ્દ કરવાનો પણ આદેશ આપ્યો છે.
ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે સંયુક્તપણે આદેશ જારી કર્યો
મહારાષ્ટ્ર અને ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે સંયુક્તપણે આદેશ જારી કરીને કહ્યું છે કે, આધાર કાર્ડ હવે જન્મ તારીખના પ્રમાણપત્ર તરીકે સ્વીકારવામાં આવશે નહિ. આ સંબંધમાં એક આદેશ પણ જારી કરવામાં આવ્યો છે. આદેશમાં સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે, આધાર કાર્ડમાં નોંધાયેલ જન્મ તારીખ કોઈપણ પ્રમાણિત દસ્તાવેજના આધારે નક્કી થતી નથી, જેના કારણે તેને સત્તાવાર પ્રમાણપત્ર તરીકે સ્વીકારી શકાય નહિ.
આધાર કાર્ડમાં જન્મ તારીખનો કોઈ પ્રમાણિત દસ્તાવેજ નહિ
યુપી સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલા આદેશમાં, આયોજન વિભાગના વિશેષ સચિવ અમિત સિંહ બંસલે ભારતીય વિશિષ્ટ ઓળખ પ્રાધિકરણના પત્રનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું કે, આધાર કાર્ડમાં જન્મ તારીખનો કોઈ પ્રમાણિત દસ્તાવેજ જોડાયેલો હોતો નથી, તેથી તેને જન્મ તારીખના પુરાવા તરીકે માન્ય ગણી શકાય નહિ. સરકારે કડક નિર્દેશો આપ્યા છે કે, કોઈપણ સરકારી પ્રક્રિયા જેમ કે નિમણૂક, બઢતી, સેવા રજિસ્ટરમાં સુધારો અથવા અન્ય સંવેદનશીલ દસ્તાવેજોમાં આધારને જન્મ તારીખનો પુરાવો ન ગણવામાં આવે. તેના માટે જન્મ પ્રમાણપત્ર, હાઈસ્કૂલની માર્કશીટ, નગર સંસ્થા અથવા આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા જારી કરાયેલા પ્રમાણપત્ર જેવા અન્ય મૂળ દસ્તાવેજોનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. નોંધનીય છે કે, આધારને નાગરિકતાના પુરાવા તરીકે પહેલાથી જ માન્ય ગણવામાં આવતો નથી.
આ પણ વાંચો: <a href="https://www.benefitnews24.com/gujarati/india/aadhaar-cards-of-6-crore-deceased-people-are-active-in-the-country/22463" target="_blank" rel="noopener">૬ કરોડ મૃતકોના આધાર કાર્ડ હજી પણ એક્ટિવ</a>
આધાર કાર્ડને લઈને જ નિર્ણય લીધો
બીજી તરફ, મહારાષ્ટ્રમાં પણ રાજ્ય સરકારે આધાર કાર્ડને લઈને આવો જ નિર્ણય લીધો છે. મહારાષ્ટ્રના મહેસૂલ મંત્રી ચંદ્રશેખર બાવનકુળેએ ગુરુવારે રાજ્યભરમાં ફક્ત "આધાર કાર્ડ"ના આધારે જારી કરાયેલા જન્મ-મૃત્યુ પ્રમાણપત્રો પર તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. બાવનકુળેએ કહ્યું કે, સરકાર નકલી પ્રમાણપત્રોને સહન નહિ કરે. માત્ર આધાર કાર્ડના આધારે જારી કરાયેલું કોઈપણ જન્મ અથવા મૃત્યુ પ્રમાણપત્ર જો શંકાસ્પદ જણાશે તો તેને તાત્કાલિક રદ્દ કરવું જોઈએ અને પોલીસમાં તેની ફરિયાદ નોંધાવવી જોઈએ.
જન્મ સ્થળના પુરાવા તરીકે સ્વીકારી શકાય નહિ
આ પગલું નકલી દસ્તાવેજોનો ઉપયોગ કરીને જારી કરાતા પ્રમાણપત્રો અંગેની ચિંતાઓને ધ્યાનમાં રાખીને લેવામાં આવ્યું છે. એવું પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે, 11 ઓગસ્ટ 2023ના સુધારા પછી નાયબ તહસીલદારો દ્વારા જારી કરાયેલા તમામ જન્મ અને મૃત્યુ પ્રમાણપત્રો રદ્દ કરવામાં આવશે. સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે, ફક્ત આધાર કાર્ડના આધારે જારી કરાયેલા પ્રમાણપત્રોને જ ખામીયુક્ત ગણવામાં આવશે, કારણ કે કેન્દ્રીય દિશાનિર્દેશો હેઠળ આ દસ્તાવેજને જન્મ અથવા જન્મ સ્થળના પુરાવા તરીકે સ્વીકારી શકાય નહિ.

આધાર કાર્ડ હવેથી જન્મ તારીખના પ્રમાણપપત્ર તરીકે માન્ય ગણાશે નહિ

November 28, 2025 | 14:23 IST