ઉમરગામમાં આવેલી સરીગામ GIDCમાં ભયાનક દુર્ઘટના

વલસાડ જિલ્લાના ઉમરગામ તાલુકા હેઠળ આવતી સરીગામ ગુજરાત ઈન્ડસ્ટ્રીયલ ડેવલોપમેન્ટ કોર્પોરેશન (GIDC)માં સ્થિત સિનેક્સ મેટકેમ (Sinex Metchem) કેમિકલ કંપનીમાં ગેસ લીકેજની ગંભીર ઘટના બની છે. આ ઘટના ગુરુવારે સાંજે લગભગ 7 વાગ્યે બની હતી, જેમાં ગેસ લીકેજ બાદ પ્રચંડ વિસ્ફોટ થયો અને આગ લાગી ગઈ. આ દુર્ઘટનામાં કંપનીના સંચાલક સહિત 5 કર્મચારીઓ ગંભીર રીતે ઈજાગ્રસ્ત થયા છે, જ્યારે 2 કર્મચારીઓનું મોત નીપજ્યું છે. ઈજાગ્રસ્તોને તાત્કાલિક સારવાર માટે વલસાડની નજીકની સિવિલ હોસ્પિટલ અને વાપીની પ્રાઈવેટ હોસ્પિટલમાં ખસેડવામાં આવ્યા છે. ગુજરાત પોલ્યુશન કંટ્રોલ બોર્ડ (GPCB), ફાયરબ્રિગેડ અને પોલીસની ટીમો ઘટનાસ્થળે પહોંચીને પરિસ્થિતિ પર કાબૂ મેળવવા અને તપાસ શરૂ કરી છે.

આ ઘટના સરીગામ GIDCના કેમિકલ ઝોનમાં બની છે, જ્યાં અનેક કેમિકલ અને ફાર્મા કંપનીઓ આવેલી છે. સૂત્રો અનુસાર, કંપનીમાં ફેરિક ક્લોરાઈડ અથવા આર-32 જેવા ઝેરી ગેસનું ઉત્પાદન થતું હતું, અને પાઈપલાઈનમાંથી ગેસ લીકેજ થતાં જ વિસ્ફોટ થયો. આ વિસ્ફોટની તીવ્રતા એટલી હતી કે કંપનીના એક ભાગમાં તિરાડ પડી અને આગ લાગી ગઈ. આસપાસના વિસ્તારમાં ઝેરી વાયુ ફેલાતા કામદારોને આંખોમાં બળતરા, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અને ઉબકા જેવી ફરિયાદો ઉઠી. આસપાસની અન્ય કંપનીઓના કર્મચારીઓ પણ આનાથી પ્રભાવિત થયા અને જીવ બચાવવા સુરક્ષિત સ્થળે દોડી ગયા, જેના કારણે સમગ્ર GIDC વિસ્તારમાં અફરાતફરી અને ભયનો માહોલ છવાયો હતો. કેટલાક અહેવાલો અનુસાર, લગભગ 10થી 15 કર્મચારીઓને નાની-મોટી ઈજાઓ થઈ છે અને તેઓને પ્રાથમિક સારવાર આપવામાં આવી છે.

ઘટનાની જાણ થતા જ ભીલાડ પોલીસ સ્ટેશનની ટીમ ઘટનાસ્થળે દોડી ગઈ અને રોડને કોર્ડન કરી લીધો. પોલીસે સેફ ઝોન જાહેર કરીને આસપાસના વિસ્તારને ખાલી કરાવ્યો અને વાહનોની અવરજવરને અટકાવી. ફાયરબ્રિગેડની ટીમો સરીગામ, વાપી અને દમણથી દોડી આવી અને આગ પર કાબૂ મેળવવા માટે કવાયત હાથ ધરી. જોકે, કેમિકલની અજાણી પ્રકૃતિને કારણે પાણીનો ઉપયોગ કરી શકાયો નહીં અને વિશેષ કેમિકલ ફોમનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો. GPCBના અધિકારીઓએ ઘટનાસ્થળે પહોંચીને પર્યાવરણીય અસરનું મૂલ્યાંકન કર્યું અને ઝેરી વાયુના ફેલાવાને રોકવા માટેના પગલાં લીધા. વલસાડ જિલ્લા કલેક્ટર અને એસપીએ પણ ઘટનાસ્થળની મુલાકાત લઈને તપાસના આદેશ આપ્યા છે.

સૂત્રો અનુસાર, વિસ્ફોટ પહેલા કંપનીમાં ગેસ લીકેજની ફરિયાદ આવી હતી અને સંચાલક તેમજ તકનીકી ટીમ તપાસ કરવા ગયા ત્યારે વિસ્ફોટ થયો. આ ઘટનામાં મૃત્યુ પામનારા કર્મચારીઓના પરિવારજનોને કંપની તરફથી રૂ. 10 લાખનું વળતર આપવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે, જ્યારે ઈજાગ્રસ્તોને તબીબી સહાય પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે. વહીવટી તંત્રે સુરક્ષા ધારાધોરણોના ભંગ અને ગેસ લીકેજના કારણો અંગે તપાસ શરૂ કરી છે. ફેક્ટરી ઇન્સ્પેક્ટર અને GPCBની ટીમો કંપનીના રેકોર્ડ્સ અને સેફ્ટી પ્રોટોકોલ્સની તપાસ કરી રહી છે. આવી ઘટનાઓ અગાઉ પણ સરીગામ GIDCમાં બની છે, જેમ કે 2018માં વિનાયક ઇન્ડસ્ટ્રીઝમાં ફેરિક ક્લોરાઈડ ગેસ લીકેજથી 52 કર્મચારીઓને અસર થઈ હતી અને 2023માં વેન પેટ્રોકેમ ફાર્મા કંપનીમાં વિસ્ફોટથી 3ના મોત થયા હતા.

હાલ પરિસ્થિતિ કાબૂમાં છે અને વિસ્તારને સુરક્ષિત કરવામાં આવ્યો છે. વલસાડ જિલ્લા વહીવટી તંત્રે આસપાસના રહેવાસીઓને સાવચેતી રાખવા અને માસ્ક પહેરવાની સલાહ આપી છે. આ ઘટના કેમિકલ ઉદ્યોગમાં સુરક્ષા માનદંડોના અમલીકરણ પર પ્રશ્નો ઉભા કરે છે અને તપાસના અંતિમ અહેવાલની રાહ જોવાઈ રહી છે.