POK વિના પાકિસ્તાન સાથે વાત અશક્ય: ભારત

પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રી ઇશાક દારે નવો સંદેશ આપ્યો છે કે તેમનું દેશ ભારત સાથે “સન્માનભર્યા સંવાદ” માટે તૈયાર છે. પરંતુ ભારતનું વલણ અડગ છે—સંવાદ ત્યારે જ શક્ય છે જ્યારે પાકિસ્તાન કબ્જાવાળો કાશ્મીર (POK) ભારતને પરત મળે અને આતંકવાદ પર કડક કાર્યવાહી થાય.

દારએ મીડિયાને કહ્યું કે પાકિસ્તાન “કોમ્પોઝિટ ડાયલોગ” માટે તૈયાર છે, જેમાં કાશ્મીર સહિત તમામ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થશે. પરંતુ ભારતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે પાકિસ્તાન સાથેની ચર્ચા કોઈ સામાન્ય મુદ્દા પર નહીં, પરંતુ માત્ર POK અને આતંકવાદ જેવા મૂળભૂત પ્રશ્નો પર જ થશે.

હકીકત એ છે કે 2003માં પરવેઝ મુશર્રફના સમયમાં શરૂ થયેલું કોમ્પોઝિટ ડાયલોગ 2008ના મુંબઈ હુમલા પછી અધૂરું રહી ગયું હતું. ત્યારથી પાકિસ્તાન સતત “ચર્ચાની વાત” કરે છે, પરંતુ સીમાપારથી થતા હુમલા અને જેહાદી માળખાને ટેકો તેના સાચા ઈરાદાઓ પર સવાલ ઊભા કરે છે.

દાર દાવો કરે છે કે પાકિસ્તાનની વાર્તા “વૈશ્વિક સ્તરે સ્વીકારાઈ” છે. પરંતુ ભારત માટે આ માત્ર પ્રચારાત્મક દેખાવ છે. કારણ કે જો પાકિસ્તાન ખરેખર શાંતિ ઇચ્છે છે તો તેને પહેલું પગલું આતંકવાદી નેટવર્ક નાબૂદ કરવાનું અને POK ખાલી કરવાનો ભરવો પડશે.

ભારત માટે પ્રશ્ન સ્પષ્ટ છે—બિનશરતી ચર્ચા શક્ય નથી. પાકિસ્તાનનું તાજેતરનું “સંવાદ આમંત્રણ” આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયને ખુશ કરવા માટેનું કૂટનીતિક નાટક છે, ભારત સાથેના સંબંધોને સુધારવાનો સાચો પ્રયાસ નહીં.

અંતે, ભારતના દ્વાર વાતચીત માટે ત્યારે જ ખુલશે જ્યારે પાકિસ્તાન આતંકવાદ છોડે અને POK ભારતને પરત આપે. ત્યાં સુધી દરેક સંદેશ કે ઓફર માત્ર રાજકીય દેખાવ જ ગણાશે.