ગુજરાતમાં 7 મહિનામાં 1.06 લાખ સાયબર ફરિયાદો! હવે તહેવારો પહેલા આવી ચેતવણી કેમ?

Cyber Crime Threat Analytics Unit Advisory: તહેવારો નજીક આવી રહ્યા છે ત્યારે મોબાઈલ અને સોશિયલ મીડિયાનો ઉપયોગ કરતા લોકો માટે સાયબર ક્રાઈમને લઈને ચેતવણી જાહેર કરવામાં આવી છે. એક સમાચાર પત્રના અહેવાલ મુજબ, નેશનલ સાયબર ક્રાઈમ થ્રેટ એનાલિટિક્સ યુનિટે પોર્નોગ્રાફી એપ્લિકેશન, અશ્લીલ સામગ્રીની લિન્ક અને શંકાસ્પદ જાહેરાતોથી સાવચેત રહેવા એડવાઈઝરી જાહેર કરી છે. આવી લિન્ક પર ક્લિક કરવાથી મોબાઈલ યુઝરને ફિશિંગ વેબસાઈટ તરફ દોરી જઈ સાયબર છેતરપિંડીનો ભોગ બનાવવામાં આવી શકે છે. પોર્નોગ્રાફી એપ્લિકેશનની લિન્ક પર ક્લિક થતાં મોબાઈલ ફોન અન્ય વેબસાઈટ પર રિડાયરેક્ટ થઈ શકે છે. ત્યારબાદ મોબાઈલ ધારકને એપ્લિકેશન ડાઉનલોડ કરવા માટે પ્રેરિત કરવામાં આવે છે. શંકાસ્પદ એપ્લિકેશન મોબાઈલમાં ડાઉનલોડ કરવામાં આવે તો ફોન હેક થવાની અને સાયબર ઠગાઈની સંભાવના વધી શકે છે. ઘણી વખત મોબાઈલ ધારકને ખ્યાલ પણ રહેતો નથી કે કેટલીક લિન્ક તેને પોર્નોગ્રાફી એપ્લિકેશન અથવા ફિશિંગ વેબસાઈટ સુધી લઈ જઈ રહી છે.

સોશિયલ મીડિયા પર પણ સાયબર ફ્રોડનો ખતરો
ભારતમાં બે થી ત્રણ અબજ અને ગુજરાતમાં 30 લાખથી વધુ લોકો દરરોજ ટાઈમપાસ માટે મોબાઈલ ફોન પર વોટ્સએપ, ફેસબૂક અને ઈન્સ્ટાગ્રામનો ઉપયોગ કરે છે. દિવસના ત્રણથી સાત કલાક સુધી સોશિયલ મીડિયાનો ઉપયોગ કરનારા લોકો રસપ્રદ લાગતી લિન્ક પર ક્લિક કરવા ટેવાયેલા હોય છે. વોટ્સએપ અથવા SMSથી આવતી લિન્ક ઘણી વખત ફેસબૂક અને ઈન્સ્ટાગ્રામ સુધી દોરી જાય છે. સોશિયલ મીડિયામાં વ્યસ્ત થયા બાદ લોકો અજાણી લિન્ક પર ક્લિક કરી બેસે છે અને છેતરપિંડીની શરૂઆત થઈ શકે છે.

વાડજના યુવકને ન્યૂડ વીડિયો કોલ, 50 લાખ પડાવ્યા
અમદાવાદના વાડજ વિસ્તારમાં રહેતા 26 વર્ષીય યુવક સાથે સાયબર છેતરપિંડીની ઘટના સામે આવી છે. એક સમાચાર પત્રના અહેવાલ મુજબ, ખાનગી કંપનીમાં એકાઉન્ટન્ટ તરીકે કામ કરતા યુવકને વોટ્સએપ પર અજાણ્યા નંબર પરથી ન્યૂડ વીડિયો કોલ કરવામાં આવ્યો હતો. સાયબર ક્રિમિનલ્સે તેનું સ્ક્રીન રેકોર્ડિંગ કરી તેને બદનામ કરવાની ધમકી આપી હતી. ઠગોએ યુવકને ધમકી આપી હતી કે વીડિયો અપલોડ થશે તો સાત વર્ષની સજા થઈ શકે છે. યુટ્યુબ પર વીડિયો મોકલવામાં આવ્યા હોવાનું કહી સાયબર ક્રાઈમ દ્વારા તપાસ કરવામાં આવશે તેવી વાત કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ યુટ્યુબ અને સાયબર ક્રાઈમ સેલના અધિકારી તરીકે ઓળખ આપી યુવકને ડિજિટલ અરેસ્ટ કરવામાં આવ્યો હતો અને કેસમાં ફસાવવાની ધમકી આપીને આશરે 50 લાખ રૂપિયા પડાવી લેવાયા હતા.

સાયબર ક્રાઈમથી બચવા શું કરવું?
નેશનલ સાયબર ક્રાઈમ થ્રેટ એનાલિટિક્સ યુનિટે શંકાસ્પદ લિન્ક, જાહેરાતો અને પોર્નોગ્રાફી એપ્લિકેશનથી સાવધાન રહેવાની સલાહ આપી છે. અજાણી એપ્લિકેશનને મોબાઈલની પરવાનગી આપવી નહીં અને શંકાસ્પદ એપ્લિકેશન અથવા લિન્ક તાત્કાલિક ડિલીટ કરવી જોઈએ. શંકાસ્પદ લિન્ક પર ક્લિક થઈ ગઈ હોય તો મોબાઈલને સેફ મોડમાં લઈ જઈ રિસ્ટાર્ટ કરવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.

ગુજરાતમાં 7 મહિનામાં 1.06 લાખ સાયબર ફરિયાદો
ગુજરાતમાં જાન્યુઆરીથી જુલાઈ સુધીના સાત મહિનામાં 1.06 લાખ ફરિયાદો નોંધાઈ ચૂકી છે. અહેવાલ મુજબ ગુજરાતમાં દર કલાકે 21 લોકો સાયબર ક્રાઈમનો ભોગ બને છે. ફેબ્રુઆરી 2024થી જાન્યુઆરી 2026 દરમિયાન અમદાવાદીઓએ સાયબર ઠગાઈમાં 134 કરોડ રૂપિયા ગુમાવ્યા હતા, જેમાંથી 36 ટકા એટલે કે આશરે 49 કરોડ રૂપિયા જ પરત મળી શક્યા હતા. તહેવારો દરમિયાન અજાણી લિન્ક અને જાહેરાતોથી સાવધાન રહેવાની જરૂર છે.