BNPL, CIBIL સ્કોર અને લેટ ફીના જોખમો દર્શાવતું ચિત્ર.
Be careful when shopping:ઓનલાઇન શોપિંગ કરતી વખતે Buy Now, Pay Later (BNPL) એટલે કે ‘હવે ખરીદો, પછી ચૂકવો’ની સુવિધા ઝડપથી લોકપ્રિય બની રહી છે. આ ડિજિટલ ક્રેડિટ સુવિધા દ્વારા ગ્રાહકો ખરીદી સમયે સંપૂર્ણ રકમ ચૂકવ્યા વિના સામાન ખરીદી શકે છે અને પછી નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં ચુકવણી કરી શકે છે. જોકે, BNPLની ચુકવણીમાં વિલંબ થાય તો લેટ ફી, વધારાના ચાર્જ અને ક્રેડિટ હિસ્ટ્રી પર નકારાત્મક અસર થવાનું જોખમ રહે છે. ખાસ કરીને યુવાનો અને પહેલી વખત ક્રેડિટનો ઉપયોગ કરતા ગ્રાહકોએ BNPLનો ઉપયોગ કરતાં પહેલાં તેની શરતો સમજવી જરૂરી છે. ₹1,000 જેવી નાની ખરીદીની ચુકવણીમાં પણ ચૂક થાય તો તેની નોંધ ક્રેડિટ રિપોર્ટમાં થઈ શકે છે, જો સંબંધિત ધિરાણકર્તા આ સુવિધાની માહિતી ક્રેડિટ બ્યુરોને રિપોર્ટ કરતો હોય.
BNPL શું છે? Buy Now, Pay Later કેવી રીતે કામ કરે છે?
BNPL એક પ્રકારની ડિજિટલ ક્રેડિટ સુવિધા છે. ઓનલાઇન શોપિંગ કરતી વખતે ગ્રાહક BNPLનો વિકલ્પ પસંદ કરે છે, ત્યારબાદ લાગુ શરતો મુજબ ચુકવણી પછીથી એકસાથે અથવા હપ્તામાં કરવાની હોય છે. કેટલીક BNPL સેવાઓ નિર્ધારિત સમયગાળા માટે વ્યાજમુક્ત ચુકવણીનો વિકલ્પ આપે છે. જોકે, વ્યાજમુક્ત સુવિધાનો અર્થ એ નથી કે દરેક પરિસ્થિતિમાં કોઈ ચાર્જ લાગશે જ નહીં. ચુકવણી મોડે થાય, હપ્તો બાકી રહે અથવા અન્ય શરતોનો ભંગ થાય તો લાગુ નિયમો મુજબ લેટ ફી કે અન્ય ચાર્જ લાગી શકે છે. તેથી BNPLનો ઉપયોગ કરતાં પહેલાં ચુકવણીની તારીખ, કુલ બાકી રકમ, લાગુ ફી અને વિલંબના નિયમો તપાસવા જરૂરી છે.
₹1,000ની BNPL ચુકવણીમાં ચૂક થાય તો CIBIL Score પર શું અસર પડે?
ધારો કે તમે Buy Now, Pay Later દ્વારા ₹1,000ની ખરીદી કરી છે, પરંતુ નિયત તારીખે ચુકવણી કરવાનું ભૂલી જાઓ છો. રકમ નાની હોવા છતાં, સંબંધિત ધિરાણકર્તા ક્રેડિટ બ્યુરોને ચુકવણીમાં થયેલા વિલંબની જાણ કરતો હોય તો તે તમારી ક્રેડિટ હિસ્ટ્રીમાં નોંધાઈ શકે છે. આવી નોંધની અસર તમારા CIBIL Score અથવા અન્ય ક્રેડિટ સ્કોર પર પડી શકે છે. જોકે, દરેક વિલંબથી સ્કોરમાં ચોક્કસ કેટલો ઘટાડો થશે તે નક્કી કહી શકાય નહીં. તેની અસર ક્રેડિટ રેકોર્ડ, ચુકવણીના ઇતિહાસ, બાકી રકમ અને સંબંધિત ક્રેડિટ રિપોર્ટિંગ પર આધારિત હોય છે.
મહત્વપૂર્ણ વાત: માત્ર ₹1,000ની બાકી રકમ છે એટલે તેની અવગણના કરવી યોગ્ય નથી. નાની રકમની સમયસર ચુકવણી પણ નાણાકીય શિસ્ત જાળવવા માટે જરૂરી છે.
BNPL Late Fee: ₹1,000ની બાકી રકમ પર ₹300નો ચાર્જ કેટલો મોટો?
BNPLની ચુકવણીમાં વિલંબ થાય તો લાગુ શરતો મુજબ લેટ ફી અથવા અન્ય ચાર્જ ચૂકવવા પડી શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો ₹1,000ની બાકી રકમ પર ₹300ની લેટ ફી લાગુ પડે, તો આ ચાર્જ મૂળ બાકી રકમના 30% જેટલો થાય છે. આ માત્ર ગણતરી સમજાવવા માટેનું ઉદાહરણ છે, કોઈ ચોક્કસ BNPL કંપનીની વાસ્તવિક ફી નથી. વાસ્તવિક ચાર્જ કંપનીની શરતો અને ચુકવણીમાં થયેલા વિલંબ પ્રમાણે અલગ હોઈ શકે છે. એટલા માટે BNPLનો વિકલ્પ પસંદ કરતાં પહેલાં એપમાં દર્શાવેલી ફી, ચુકવણીની અંતિમ તારીખ અને વિલંબના પરિણામો ધ્યાનથી વાંચો.
BNPL Defaultથી Personal Loan, Car Loan અને Home Loan પર અસર થઈ શકે?
BNPLની બાકી ચુકવણી ન થાય તો સંબંધિત ધિરાણકર્તા લાગુ નિયમો અને રિપોર્ટિંગ વ્યવસ્થા અનુસાર તેની માહિતી ક્રેડિટ બ્યુરોને આપી શકે છે. વારંવાર ચુકવણીમાં ચૂક થવાથી તમારી ક્રેડિટ હિસ્ટ્રી નબળી પડી શકે છે. ભવિષ્યમાં પર્સનલ લોન, કાર લોન અથવા હોમ લોન માટે અરજી કરતી વખતે ધિરાણકર્તા તમારા ક્રેડિટ સ્કોર, આવક, હાલનાં દેવા અને ચુકવણીના રેકોર્ડ સહિત અનેક બાબતોનું મૂલ્યાંકન કરી શકે છે. નબળી ક્રેડિટ હિસ્ટ્રી લોન મંજૂરી અથવા લોનની શરતોને અસર કરી શકે છે, જોકે લોનનો નિર્ણય માત્ર એક જ પરિબળ પર આધારિત હોતો નથી. ખાસ કરીને પહેલી વખત ક્રેડિટનો ઉપયોગ કરતા લોકો માટે સમયસર ચુકવણી કરવી મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે તેમની ક્રેડિટ હિસ્ટ્રી મર્યાદિત હોઈ શકે છે.
BNPLનો સુરક્ષિત ઉપયોગ કરવા માટે 5 મહત્વપૂર્ણ ટિપ્સ
1. ચુકવણીની તારીખ યાદ રાખો: BNPL એપમાં રિમાઇન્ડર સેટ કરો, જેથી નિયત તારીખ ચૂકી ન જાય.
2. Auto-Debitની સુવિધા તપાસો: ઉપલબ્ધ હોય તો ઓટો-ડેબિટનો વિકલ્પ ઉપયોગી થઈ શકે છે. ખાતામાં પૂરતું બેલેન્સ રાખવાનું ભૂલશો નહીં.
3. Late Fee અને અન્ય ચાર્જ તપાસો: વ્યાજ, વિલંબ શુલ્ક અને ચુકવણીની શરતો વાંચ્યા પછી જ BNPLનો ઉપયોગ કરો.
4. તમારી આર્થિક ક્ષમતા પ્રમાણે ખરીદી કરો: માત્ર ચુકવણી પછીથી કરવાની સુવિધા મળે છે એટલા માટે બિનજરૂરી ખરીદી કરીને દેવું ન વધારો.
5. CIBIL Score અને Credit Report તપાસો: સમયાંતરે તમારી ક્રેડિટ હિસ્ટ્રી તપાસો. કોઈ અજાણી બાકી રકમ અથવા ખોટી નોંધ દેખાય તો સંબંધિત ધિરાણકર્તા અને ક્રેડિટ બ્યુરોનો સંપર્ક કરો.
BNPL વાપરતા પહેલાં આ વાત ખાસ યાદ રાખો
Buy Now, Pay Later સુવિધા ખરીદીની ચુકવણીનું આયોજન કરવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે, પરંતુ તે દેવું અથવા ક્રેડિટ જવાબદારીનું એક સ્વરૂપ છે. ચુકવણીની સમયમર્યાદા ચૂકી જવાથી વધારાનો ખર્ચ અને ક્રેડિટ હિસ્ટ્રી પર અસર થવાનું જોખમ રહે છે.
અનુભવ: 3 વર્ષ
પત્રકાર
બેનિફિટ ન્યૂઝ ડેસ્ક ગુજરાત, ભારત, રાજકારણ, ક્રાઇમ, બિઝનેસ, મનોરંજન, સ્પોર્ટ્સ અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ વિષયો સાથે જોડાયેલા તાજા, સચોટ અને વિશ્વસનીય સમાચાર પ્રદાન કરે છે.
તાજા અપડેટ્સ મેળવો સીધા તમારા WhatsApp પર
સાબરમતીમાં ₹307 કરોડના ખર્ચે 24-કોચ વંદે ભારત ટ્રેનો માટે આધુનિક મેન્ટેનન્સ હબ તૈયાર થઈ રહ્યું છે. અહીં ટ્રેનની તપાસ, વ્હીલ રિપેર અને મોટા સમારકામની સુવિધા મળશે.
ખાંડના ભાવ નિયંત્રણમાં રાખવા કેન્દ્ર સરકારે મોટો નિર્ણય લીધો છે. 1 નવેમ્બર 2026થી શેરડીના રસ, સુગર સીરપ અને બી-હેવી મોલાસીસમાંથી બનતા ઇથેનોલની ખરીદી પર પ્રતિબંધ લાગુ થશે. જાણો, સરકારના આ નિર્ણયની ખાંડના ઉત્પાદન અને બજારભાવ પર શું અસર થઈ શકે છે.
કેન્દ્ર સરકારે પેટ્રોલની નિકાસ પરનો વિન્ડફોલ ટેક્સ ₹0.50થી વધારીને ₹2.50 પ્રતિ લિટર કર્યો છે, જ્યારે ડીઝલ પરનો ટેક્સ ₹16થી ઘટાડીને ₹8.50 કર્યો છે. 16 ઑક્ટોબરથી લાગુ થયેલા નવા દરો અને પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ પર તેની શું અસર થશે તે જાણો.