UP Election 2027: ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભા ચૂંટણી 2027 પહેલાં સમાજવાદી પાર્ટી (SP) અને કોંગ્રેસ વચ્ચે બેઠકોની વહેંચણીનો મુદ્દો ગરમાયો છે. લોકસભા ચૂંટણીમાં સાથે મળીને ભાજપ સામે ઉતરેલા બંને પક્ષો હવે વિધાનસભા ચૂંટણી માટે પોતપોતાની રાજકીય તાકાત પ્રમાણે વધુ બેઠકો મેળવવા માગે છે. સપા પ્રમુખ અખિલેશ યાદવે જાહેરમાં જણાવ્યું હતું કે કોંગ્રેસે 403 સભ્યોની ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભામાંથી 181 બેઠકો પર ચૂંટણી લડવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી છે. આટલી મોટી માંગે ગઠબંધનની અંદર બેઠકોના ગણિતને ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવી દીધું છે.
કોંગ્રેસની 181 બેઠકોની યાદી, સપાના ધારાસભ્યોની બેઠકો પણ સામેલ
કોંગ્રેસે સપાને સોંપેલી યાદીમાં 181 વિધાનસભા બેઠકોનો સમાવેશ હોવાના અહેવાલ છે. આ યાદીમાં આશરે બે ડઝન એવી બેઠકો હોવાની વાત સામે આવી છે, જ્યાં હાલમાં સપાના ધારાસભ્યો છે. આ કારણે અખિલેશ યાદવ માટે કોંગ્રેસની માંગ સ્વીકારવી સરળ નહીં હોય. સપા પોતાની જીતેલી બેઠકો છોડવા તૈયાર થશે કે નહીં, તે બેઠક વહેંચણીની ચર્ચામાં મોટો મુદ્દો બની શકે છે. જોકે, બંને પક્ષો વચ્ચે અંતિમ સમજૂતી અંગે હજુ કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત થઈ નથી.
સપાનો 36 બેઠકોનો પ્રસ્તાવ, બીજી તરફ 24 બેઠકોની પણ ચર્ચા
કોંગ્રેસની 181 બેઠકોની માંગ સામે સપા તરફથી શરૂઆતમાં 36 બેઠકોનો પ્રસ્તાવ હોવાનો અહેવાલ સામે આવ્યો છે. આ ગણતરી પાછળ કોંગ્રેસનું 2022નું વિધાનસભા ચૂંટણી પ્રદર્શન અને જે બેઠકો પર તેને નોંધપાત્ર મત મળ્યા હતા તે આધાર હોવાનું કહેવાય છે. બીજી તરફ, કેટલાક અહેવાલોમાં સપાની શરૂઆતની ઓફર આશરે 24 બેઠકોની હોવાની પણ ચર્ચા છે. એટલે બેઠકોની સંખ્યા અંગે અલગ-અલગ અહેવાલો સામે આવી રહ્યા છે. વાસ્તવિક સમજૂતી કેટલી બેઠકો પર થાય છે તે આગામી વાટાઘાટો બાદ જ સ્પષ્ટ થશે.
2022નું ચૂંટણી ગણિત કોંગ્રેસ માટે પડકારરૂપ
2022ની ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસે 399 બેઠકો પર ઉમેદવારો ઉતાર્યા હતા, પરંતુ જીત માત્ર બે બેઠકો પર મળી હતી. બીજી તરફ, સપાએ 111 બેઠકો જીતી હતી. મતની ટકાવારીમાં પણ મોટો તફાવત જોવા મળ્યો હતો. સપાને 32.06 ટકા મત મળ્યા હતા, જ્યારે કોંગ્રેસનો મતહિસ્સો આશરે 2.33 ટકા રહ્યો હતો. કોંગ્રેસને સમગ્ર રાજ્યમાં 21.51 લાખથી વધુ મત મળ્યા હતા. આ આંકડા બેઠક વહેંચણી વખતે સપા માટે કોંગ્રેસની માંગનું મૂલ્યાંકન કરવાનો એક આધાર બની શકે છે.
330 બેઠકો પર કોંગ્રેસને 5 હજારથી ઓછા મત
2022ના ચૂંટણી પરિણામોના વિશ્લેષણ પ્રમાણે, કોંગ્રેસે જીતેલી બે બેઠકોને બાદ કરતાં 19 બેઠકો પર 20 હજારથી વધુ મત મેળવ્યા હતા. 21 બેઠકો પર કોંગ્રેસને 10 હજારથી 20 હજાર વચ્ચે મત મળ્યા હતા, જ્યારે 31 બેઠકો પર 5 હજારથી 10 હજાર વચ્ચે મત મળ્યા હતા. આ રીતે 330 બેઠકો એવી હતી જ્યાં કોંગ્રેસને 5 હજારથી ઓછા મત મળ્યા હતા. આ આંકડા દર્શાવે છે કે રાજ્યની મોટાભાગની બેઠકો પર કોંગ્રેસને પોતાની ચૂંટણી સ્થિતિ મજબૂત કરવાની જરૂર છે. જોકે, માત્ર જૂના ચૂંટણી પરિણામોના આધારે જ આગામી ચૂંટણીની જીતની સંભાવના નક્કી કરી શકાય નહીં.
સિટિંગ ધારાસભ્યોની બેઠકો પર સપા-કોંગ્રેસ વચ્ચે પેચ
ચૂંટણીના આંકડાઓના આધારે કોંગ્રેસ બે જીતેલી બેઠકો સહિત આશરે 73 બેઠકો પર પોતાનો દાવો રજૂ કરી શકે છે. પરંતુ આ યાદીમાં 16 બેઠકો એવી હોવાનું કહેવાય છે જ્યાં 2022માં સપાના ઉમેદવારો જીત્યા હતા. સપા પોતાના વર્તમાન ધારાસભ્યોની બેઠકો કોંગ્રેસને આપવા તૈયાર ન થાય તો કોંગ્રેસનો દાવો ઘટીને આશરે 57 બેઠકો સુધી આવી શકે છે. આ જ કારણથી બંને પક્ષો વચ્ચે બેઠક દીઠ જીતવાની ક્ષમતા, સ્થાનિક સંગઠન અને વર્તમાન ધારાસભ્યોની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને ચર્ચા થવાની શક્યતા છે.
2024ની લોકસભા ચૂંટણીનું પ્રદર્શન ગઠબંધન માટે આશા
2022માં અલગ-અલગ ચૂંટણી લડ્યા બાદ સપા અને કોંગ્રેસે 2024ની લોકસભા ચૂંટણીમાં INDIA ગઠબંધન હેઠળ સાથે મળીને ચૂંટણી લડી હતી. ઉત્તર પ્રદેશમાં ગઠબંધનને 80માંથી 43 બેઠકો મળી હતી. આ પરિણામે બંને પક્ષો વચ્ચેના સહયોગને રાજકીય મહત્વ મળ્યું હતું. હવે કોંગ્રેસ 2024ના પ્રદર્શનને પોતાની વધેલી રાજકીય ભૂમિકા તરીકે રજૂ કરી શકે છે, જ્યારે સપા 2022ના વિધાનસભા ચૂંટણીના આંકડા અને પોતાના મજબૂત સંગઠનના આધારે વધુ બેઠકો પોતાની પાસે રાખવા માગી શકે છે.
અવધથી પૂર્વાંચલ સુધી કોંગ્રેસની નજર
કોંગ્રેસ ઉત્તર પ્રદેશમાં પોતાનું સંગઠન ફરી મજબૂત કરવા માટે કાનપુર, લખનઉ, રાયબરેલી, અમેઠી, પ્રયાગરાજ અને વારાણસી સહિતના વિસ્તારોમાં વધુ બેઠકો મેળવવા ઇચ્છે છે. આ વિસ્તારોમાં સંગઠન મજબૂત કરીને પાર્ટી 2027ની વિધાનસભા ચૂંટણી ઉપરાંત 2029ની લોકસભા ચૂંટણી માટે પણ રાજકીય પાયો તૈયાર કરવા માગે છે. જોકે, આ વ્યૂહરચનાને સફળ બનાવવા માટે કોંગ્રેસે માત્ર બેઠકોની માંગ નહીં, પરંતુ સ્થાનિક સ્તરે મજબૂત ઉમેદવારો અને ચૂંટણી જીતવાની ક્ષમતા પણ સાબિત કરવી પડશે.
અખિલેશ યાદવ અને રાહુલ ગાંધી સામે ગઠબંધન બચાવવાનો પડકાર
બંને પક્ષો ભાજપ સામે સાથે ચૂંટણી લડવાની વાત કરી રહ્યા છે, પરંતુ બેઠકોની વહેંચણીમાં મોટો તફાવત છે. કોંગ્રેસને વધુ બેઠકો જોઈએ છે, જ્યારે સપા પોતાની રાજકીય સ્થિતિ અને 2022ના પરિણામોને આધારે નિર્ણય લેવા માગે છે. હવે સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે અખિલેશ યાદવ કોંગ્રેસની માંગમાંથી કેટલી બેઠકો સ્વીકારશે અને રાહુલ ગાંધીની પાર્ટી કેટલી બેઠકો પર સમાધાન કરશે. 2027ની ઉત્તર પ્રદેશ ચૂંટણી પહેલાં આ બેઠક વહેંચણી જ INDIA ગઠબંધનની એકતા અને બંને પક્ષોની ચૂંટણી રણનીતિની મોટી કસોટી બની શકે છે.