Strait Of Hormuz Missile Attack Tara Gas LPG Tanker: વિશ્વના મહત્ત્વના દરિયાઈ વેપાર માર્ગોમાં સામેલ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં LPG ટેન્કર પર થયેલા મિસાઇલ હુમલાએ આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ સુરક્ષા અને ઊર્જા પુરવઠા અંગે ફરી ચિંતા વધારી છે. હુમલાનો ભોગ બનેલા પનામાના ધ્વજવાળા ‘તારા ગેસ’ ટેન્કરમાં 24 ભારતીય નાગરિકો સહિત કુલ 25 ક્રૂ સભ્યો હાજર હતા. કેન્દ્રીય બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલે મંગળવારે આ ઘટનાની માહિતી આપતાં જણાવ્યું કે જહાજમાં સવાર તમામ ભારતીય ખલાસીઓ સુરક્ષિત છે. સરકાર સંબંધિત અધિકારીઓ અને જહાજની મેનેજમેન્ટ કંપનીના સંપર્કમાં છે. ભારતીય ખલાસીઓની સલામતી અને સુખાકારી પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે. જોકે, હુમલાની જવાબદારી કોણે લીધી છે અને હુમલાની ચોક્કસ પરિસ્થિતિ શું હતી તે અંગે આપેલી માહિતીમાં સ્પષ્ટતા નથી.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર હુમલાથી ભારતની ઊર્જા સુરક્ષા સામે પડકાર
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર્શિયન ગલ્ફને ઓમાનની ખાડી અને અરબી સમુદ્ર સાથે જોડતો મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ છે. વિશ્વના ક્રૂડ ઓઇલ અને કુદરતી ગેસના વેપાર માટે આ માર્ગનું વ્યૂહાત્મક મહત્ત્વ છે. ઇન્ટરનેશનલ એનર્જી એજન્સી (IEA)ના આંકડા પ્રમાણે, વર્ષ 2025માં દરરોજ સરેરાશ 2 કરોડ બેરલ તેલ આ માર્ગેથી પસાર થયું હતું. વિશ્વના દરિયાઈ તેલ વેપારનો આશરે 25 ટકા હિસ્સો આ માર્ગ પર નિર્ભર છે. ભારત પણ ગલ્ફ દેશોમાંથી ક્રૂડ ઓઇલ અને ગેસની આયાત માટે આ દરિયાઈ માર્ગનો ઉપયોગ કરે છે. તેથી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં સુરક્ષાની સ્થિતિ બગડે અથવા જહાજોની અવરજવરમાં વિક્ષેપ આવે તો તેની અસર ભારતના ઊર્જા આયાત ખર્ચ અને પુરવઠા વ્યવસ્થા પર પડી શકે છે. લાંબા સમય સુધી શિપિંગમાં અવરોધ રહે તો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલ અને ગેસના ભાવ પર પણ દબાણ ઊભું થઈ શકે છે.
હોર્મુઝમાં જહાજો પર હુમલાની વધતી ચિંતા
આ ઘટના એવા સમયે બની છે જ્યારે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અને તેની આસપાસના દરિયાઈ વિસ્તારમાં વ્યાપારી જહાજોની સુરક્ષા અંગે ચિંતા વધી રહી છે. UK Maritime Trade Operations (UKMTO)એ પણ 16 નવેમ્બરના રોજ ઓમાનના ખાસાબ નજીક એક ટેન્કર પર હુમલાની જાણકારી આપી હતી. તેના અહેવાલ મુજબ જહાજને નુકસાન થયું હતું અને એન્જિન રૂમમાં આગ લાગી હતી. ક્રૂ સભ્યો સુરક્ષિત હોવાનું જણાવાયું હતું. જોકે, આ અહેવાલમાં જહાજનું નામ જાહેર કરાયું નહોતું, તેથી તેને ‘તારા ગેસ’ સાથે સીધો જોડવો યોગ્ય નથી. UKMTOએ આ વિસ્તારમાંથી પસાર થતાં જહાજોને સાવચેતી રાખવા અને કોઈ શંકાસ્પદ ગતિવિધિ જણાય તો જાણ કરવા સૂચના આપી છે.
ભારત સરકારની નજર સમગ્ર ઘટનાક્રમ પર
કેન્દ્રીય મંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલે જણાવ્યું છે કે ભારતીય અધિકારીઓ જહાજની મેનેજમેન્ટ કંપની સાથે સતત સંપર્કમાં છે. સરકારનું મુખ્ય ધ્યાન ભારતીય ખલાસીઓની સુરક્ષા અને તેમની સુખાકારી પર છે. હાલ તમામ 24 ભારતીય ખલાસીઓ સહિત 25 સભ્યોનો ક્રૂ સુરક્ષિત હોવાની માહિતી છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં થયેલી આ ઘટનાએ ફરી એકવાર સાબિત કર્યું છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ માર્ગોની સુરક્ષા માત્ર પ્રાદેશિક મુદ્દો નથી, પરંતુ ભારત સહિત અનેક દેશોની ઊર્જા અને વેપાર સુરક્ષા સાથે સીધી રીતે જોડાયેલી છે.