Sheikh Hasina Requested New Passport And NID: બાંગ્લાદેશના રાજકારણમાં ફરી એકવાર મોટો ઉથલપાથલ સર્જાય તેવા સંકેત મળી રહ્યા છે. પૂર્વ વડાપ્રધાન શેખ હસીનાએ ભારતની રાજધાની નવી દિલ્હીમાં આવેલા બાંગ્લાદેશના હાઈ કમિશનનો સંપર્ક કરીને નવો પાસપોર્ટ અને રાષ્ટ્રીય ઓળખ કાર્ડ (NID) જારી કરવાની માંગ કરી છે. ઓગસ્ટ 2024માં સત્તા છોડીને ભારત આવ્યા બાદ દૂતાવાસ સાથેનો આ તેમનો પ્રથમ ઔપચારિક સંપર્ક હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. આ ઘટનાને ડિસેમ્બર 2026માં બાંગ્લાદેશ પરત ફરવાની તેમની યોજના સાથે જોડીને જોવામાં આવી રહી છે.
શેખ હસીનાએ નવા પાસપોર્ટ અને NID માટે કેમ કરી માંગ?
રોઇટર્સના અહેવાલ અનુસાર, લંડન સ્થિત કાનૂની સંસ્થા મેટ્રિક્સ ચેમ્બર્સના વકીલોએ નવી દિલ્હીમાં બાંગ્લાદેશના કાર્યકારી હાઈ કમિશનર પ્રીતિ રહેમાનને ઔપચારિક પત્ર મોકલ્યો છે. આ પત્રમાં શેખ હસીના માટે નવો બાંગ્લાદેશી પાસપોર્ટ અને નેશનલ આઈડેન્ટિટી કાર્ડ તાત્કાલિક જારી કરવાની વિનંતી કરવામાં આવી છે. વકીલોએ પત્રમાં દલીલ કરી છે કે હસીના બાંગ્લાદેશના નાગરિક છે અને તેમના જૂના પાસપોર્ટ તથા NID રદ કરવામાં આવ્યા હોવાના અહેવાલો છે. તેથી બાંગ્લાદેશની નાગરિકતા અને આંતરરાષ્ટ્રીય માનવ અધિકાર કાયદા હેઠળની જવાબદારીઓને ધ્યાનમાં રાખીને નવા દસ્તાવેજો જારી કરવા જોઈએ.
ડિસેમ્બરમાં બાંગ્લાદેશ પરત ફરવાની યોજના
શેખ હસીના અગાઉ પણ બાંગ્લાદેશ પરત ફરવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી ચૂકી છે. અહેવાલો અનુસાર, તેઓ ડિસેમ્બર 2026માં ભારતથી બાંગ્લાદેશ જઈને કોર્ટ સમક્ષ આત્મસમર્પણ કરવાની યોજના ધરાવે છે. તેમના સહયોગીઓએ પણ જરૂરી ઔપચારિકતાઓ પૂર્ણ થયા બાદ વાપસીની તારીખ જાહેર કરવામાં આવશે તેવું જણાવ્યું છે. જોકે, પાસપોર્ટ અને ઓળખ કાર્ડ માટેની અરજીનો અર્થ એ નથી કે તેમની વાપસીની તારીખ નક્કી થઈ ગઈ છે. દસ્તાવેજો જારી થશે કે નહીં અને બાંગ્લાદેશ સરકાર આ વિનંતી પર શું નિર્ણય લેશે તે હજુ સ્પષ્ટ નથી.
મૃત્યુદંડની સજા અને કાનૂની પડકાર
હસીનાની સંભવિત વાપસી સામે સૌથી મોટો પડકાર બાંગ્લાદેશમાં ચાલી રહેલી કાનૂની કાર્યવાહી છે. નવેમ્બર 2025માં બાંગ્લાદેશની ઇન્ટરનેશનલ ક્રાઇમ્સ ટ્રિબ્યુનલે 2024ના વિદ્યાર્થી આંદોલન દરમિયાન થયેલી હિંસક કાર્યવાહીમાં તેમની ભૂમિકા બદલ ગેરહાજરીમાં મૃત્યુદંડની સજા ફટકારી હતી. હસીનાએ આ આરોપો નકારી કાઢ્યા છે. તેમની પાર્ટી અવામી લીગ પર પણ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. પરિણામે, હસીનાની વાપસી માત્ર કાનૂની નહીં, પરંતુ બાંગ્લાદેશના આંતરિક રાજકારણ માટે પણ મોટો પડકાર બની શકે છે.
ભારત-બાંગ્લાદેશ સંબંધો પર પણ પડશે અસર?
ઓગસ્ટ 2024માં વિદ્યાર્થીઓના ક્વોટા વિરોધે દેશવ્યાપી જનઆંદોલનનું સ્વરૂપ ધારણ કર્યા બાદ 5 ઓગસ્ટે શેખ હસીનાએ વડાપ્રધાન પદ છોડ્યું હતું અને લશ્કરી વિમાન દ્વારા ભારત આવી પહોંચ્યાં હતાં. ત્યારથી તેમનું ભારતમાં રહેવું નવી દિલ્હી અને ઢાકા વચ્ચેના સંબંધોમાં તણાવનું કારણ બન્યું છે. બાંગ્લાદેશ સરકાર હસીનાને ભારતમાંથી પરત સોંપવાની માંગ કરતી રહી છે. બીજી તરફ, હસીનાના નવા પાસપોર્ટ માટેના પ્રયાસે રાજદ્વારી ચર્ચાને નવો વળાંક આપ્યો છે. જો તેઓ ડિસેમ્બરમાં પરત ફરે છે, તો બાંગ્લાદેશમાં રાજકીય અસ્થિરતા અને કાનૂની સંઘર્ષ વધી શકે છે. જોકે, આ મુદ્દાનો ઉકેલ ભારત અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચેના તણાવને ઘટાડવામાં પણ મદદરૂપ બની શકે છે. હવે સૌની નજર બાંગ્લાદેશના હાઈ કમિશન અને ઢાકા સરકારના આગામી નિર્ણય પર છે. શેખ હસીનાને નવા દસ્તાવેજો મળશે કે નહીં અને તેમની વાપસીનો માર્ગ ખુલશે કે કેમ તે આગામી દિવસોમાં સ્પષ્ટ થઈ શકે છે.