ટ્રમ્પને પુતિન સાથે વાત કરવી સરળ, ઝેલેન્સકી સામે કેમ મુશ્કેલી? રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ અંગે મોટું નિવેદન!

Trump On Russia-Ukraine War: રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધને સમાપ્ત કરવાના પ્રયાસો વચ્ચે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના તાજેતરના નિવેદને આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં નવી ચર્ચા જગાવી છે. ટ્રમ્પે યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોડીમીર ઝેલેન્સકીની ટીકા કરતાં કહ્યું કે તેમની સાથે વાતચીત કરીને સમજૂતી સુધી પહોંચવા કરતાં રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન સાથે વાત કરવી વધુ સરળ લાગે છે. ટ્રમ્પના મતે, બંને નેતાઓ વચ્ચેનો ઊંડો અવિશ્વાસ અને દુશ્મનાવટ યુદ્ધનો અંત લાવવાના પ્રયાસોને મુશ્કેલ બનાવી રહ્યા છે.

ટ્રમ્પને ઝેલેન્સકી કરતાં પુતિન સાથે વાત કરવી કેમ સરળ લાગે છે?
ટ્રમ્પે દાવો કર્યો કે ઝેલેન્સકી સમાધાન માટે તૈયાર હોવાની વાત કરે છે, પરંતુ વાટાઘાટોમાં નિર્ણાયક સમજૂતી સુધી પહોંચવું મુશ્કેલ બને છે. તેમણે કહ્યું કે રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચેનું યુદ્ધ ઘણાં સમય પહેલાં પૂરું થઈ જવું જોઈતું હતું. જોકે, ટ્રમ્પના નિવેદનથી બંને દેશો વચ્ચે શાંતિ કરાર કઈ શરતો પર થઈ શકે તે સ્પષ્ટ થતું નથી. યુદ્ધનો અંત લાવવાની દિશામાં અમેરિકાની ભૂમિકા પણ હવે ચર્ચામાં છે. એક તરફ ટ્રમ્પ બંને પક્ષોને સમજૂતી તરફ આગળ વધવા કહી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ યુક્રેન પર દબાણ વધારતા નિવેદનોને કારણે વોશિંગ્ટન અને કિવ વચ્ચેના સંબંધોમાં તણાવ જોવા મળી રહ્યો છે.

રશિયન ઓઇલ રિફાઇનરી પર હુમલાથી ટ્રમ્પ નારાજ
ટ્રમ્પે યુક્રેન દ્વારા રશિયન ઓઇલ રિફાઇનરીઓ અને ઊર્જા માળખાં પર કરવામાં આવતા હુમલાઓની પણ ટીકા કરી છે. તેમના મતે, રશિયન ઇંધણ પુરવઠાને અસર કરતા હુમલાઓ વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર અને ડીઝલના ભાવ પર દબાણ વધારી શકે છે. તેમણે આ હુમલાઓને અયોગ્ય ગણાવતાં યુક્રેનને આવા હુમલા રોકવાની સલાહ આપવાનો સંકેત આપ્યો હતો. બીજી તરફ, યુક્રેનનું કહેવું છે કે રશિયા પણ યુક્રેનના ઊર્જા માળખાં પર હુમલા કરી રહ્યું છે. યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ ઝેલેન્સકીએ દલીલ કરી છે કે જો રશિયા યુક્રેનની ઊર્જા સુવિધાઓ પરના હુમલા રોકે, તો યુક્રેન પણ રશિયન ઊર્જા સ્થાપનો પર હુમલા રોકવા તૈયાર છે. આ પરસ્પર શરતોને કારણે પ્રસ્તાવિત ‘એનર્જી સીઝફાયર’ અંગે અનિશ્ચિતતા વધી છે.

બાઇડેન અને ઓબામાનો ઉલ્લેખ કરીને ટ્રમ્પે શું કહ્યું?
ટ્રમ્પે યુક્રેનને અગાઉના અમેરિકી વહીવટીતંત્ર દ્વારા આપવામાં આવેલી અબજો ડોલરની આર્થિક અને સૈન્ય સહાયનો ઉલ્લેખ કરીને સવાલ ઉઠાવ્યો કે આટલી મદદ છતાં યુદ્ધનો અંત કેમ આવ્યો નથી. તેમણે ઝેલેન્સકી પર યુદ્ધના પરિણામો માટે ટીકા કરતાં અંતે કોઈ સમજૂતી કરવાની જરૂર પડશે એવો મત વ્યક્ત કર્યો. ક્રિમિયા મુદ્દે પણ ટ્રમ્પે ભૂતપૂર્વ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ બરાક ઓબામાના કાર્યકાળનો ઉલ્લેખ કર્યો. રશિયાએ 2014માં ક્રિમિયા પર કબજો કરીને તેને પોતાના નિયંત્રણમાં લીધું હતું. યુક્રેન અને મોટાભાગનો આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય ક્રિમિયાને યુક્રેનનો ભાગ માને છે. તેથી આ વિસ્તારનો મુદ્દો રશિયા-યુક્રેન સંઘર્ષમાં સૌથી સંવેદનશીલ પ્રાદેશિક પ્રશ્નોમાંનો એક છે.

શું રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધનો અંત નજીક છે?
ટ્રમ્પે યુદ્ધ વહેલી તકે સમાપ્ત થવાની આશા વ્યક્ત કરી છે, પરંતુ બંને પક્ષો વચ્ચે વિશ્વાસનો અભાવ, ઊર્જા માળખાં પરના હુમલા અને પ્રદેશને લગતા મતભેદ શાંતિ પ્રક્રિયાને મુશ્કેલ બનાવી રહ્યા છે. રશિયા અને યુક્રેન બંને યુદ્ધવિરામની શરતો તથા સુરક્ષાની ખાતરી અંગે અલગ અભિગમ ધરાવે છે. હાલ સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે ટ્રમ્પનું દબાણ બંને દેશોને વાટાઘાટોના ટેબલ પર લાવશે કે અમેરિકા અને યુક્રેન વચ્ચેનો તણાવ શાંતિ પ્રયાસોને વધુ જટિલ બનાવશે. આગામી દિવસોમાં પુતિન અને ઝેલેન્સકી તરફથી આવતાં નિવેદનો તથા અમેરિકાની રાજદ્વારી પહેલ પર વિશ્વની નજર રહેશે.