નેપાળ-તિબેટ સરહદે ફ્લેશ ફ્લડ અને ભૂસ્ખલનથી તબાહી
Nepal Flash Floods: નેપાળ-તિબેટ સરહદે આવેલા વિનાશક પૂર અને વિશાળ ભૂસ્ખલન બાદ સમગ્ર હિમાલય વિસ્તારમાં તબાહીના દૃશ્યો સામે આવ્યા છે. અચાનક આવેલા ફ્લેશ ફ્લડ, ભૂસ્ખલન અને કાટમાળના પ્રચંડ પ્રવાહના કારણે નેપાળ અને તિબેટમાં ભારે જાનમાલનું નુકસાન થયું છે. પ્રારંભિક અહેવાલો અનુસાર, આ કુદરતી આપત્તિમાં અત્યાર સુધીમાં 165 લોકોનાં મોત થયા છે, જેમાં નેપાળમાં 162 અને તિબેટમાં 3 લોકો સામેલ છે. બીજી તરફ, બાદમાં જાહેર કરાયેલી યાદી અનુસાર 403 લોકો લાપતા છે, જેમાં 133 ભારતીય નાગરિકો પણ સામેલ છે.
નેપાળના રસુવા, ભોટેકોશી, ત્રિશૂલી અને ચિતવન સહિતના વિસ્તારોમાં પૂર અને ભૂસ્ખલનની સૌથી વધુ અસર જોવા મળી છે. પૂરનાં પાણી અને કાટમાળના પ્રચંડ પ્રવાહે ઘરો, વાહનો, રસ્તાઓ અને પુલોને ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યું છે. અનેક વિસ્તારોનો જમીન માર્ગે સંપર્ક તૂટી ગયો છે. લાપતા લોકોને શોધવા અને અસરગ્રસ્ત લોકોને સુરક્ષિત બહાર કાઢવા માટે નેપાળ સરકારે મોટા પાયે રેસ્ક્યુ અને રિલીફ ઓપરેશન શરૂ કર્યું છે.
નેપાળ-તિબેટ સરહદે શું થયું? ભૂકંપ નહીં, વિશાળ ભૂસ્ખલનથી શરૂ થઈ તબાહી
આપત્તિ બાદ શરૂઆતમાં સવારે લગભગ 8:37 વાગ્યે અનુભવાયેલા આંચકાને 4.4 તીવ્રતાના ભૂકંપ તરીકે જોવામાં આવ્યો હતો. જોકે, બાદમાં અમેરિકી જિયોલોજિકલ સર્વે એટલે કે USGSની તપાસમાં આ આંચકો સામાન્ય ભૂકંપના કારણે નહીં પરંતુ વિશાળ ભૂસ્ખલન સાથે સંબંધિત હોવાનું સામે આવ્યું.
ચીન તરફ આવેલા લ્હેંદે ખોલા નદી વિસ્તારમાં પહાડનો મોટો હિસ્સો તૂટી પડ્યો હતો. ભૂસ્ખલનનો વિશાળ જથ્થો નદીમાં પડતાં પાણીનો સ્વાભાવિક પ્રવાહ અવરોધાયો. પરિણામે પાણી, માટી, પથ્થરો અને કાટમાળનો મોટો જથ્થો એકઠો થયો અને ત્યારબાદ ભારે દબાણ સાથે અચાનક નીચે તરફ ધસી આવ્યો.
આ ઘટનાથી એટલી ઊર્જા પેદા થઈ હતી કે તેનો આંચકો આશરે 5.2 તીવ્રતાના ભૂકંપ જેટલો હોવાનું જણાવાયું છે. એટલે કે સ્થાનિક લોકોએ અનુભવેલો આંચકો જમીનની સામાન્ય હિલચાલ નહીં પરંતુ વિશાળ ભૂસ્ખલનથી સર્જાયેલી ઊર્જાનું પરિણામ હતો.
30 ફૂટ સુધી પહોંચ્યું પૂરનું પાણી, આંખના પલકારામાં તબાહી
નેપાળમાં આવેલા ફ્લેશ ફ્લડની તીવ્રતા એટલી વધારે હતી કે કેટલાક વિસ્તારોમાં પૂરનું પાણી લગભગ 30 ફૂટ સુધી પહોંચી ગયું હતું. પાણી સાથે વહેતા પથ્થરો, માટી અને કાટમાળે રસ્તા પરના વાહનો, ઘરો અને અન્ય માળખાંને પોતાની ઝપેટમાં લીધા.
લ્હેંદે નદીમાંથી નીકળેલો પાણી અને કાટમાળનો પ્રચંડ પ્રવાહ આગળ વધીને ભોટેકોશી અને ત્રિશૂલી નદીઓ સુધી પહોંચ્યો હતો. નદીઓમાં પાણીનું સ્તર ઝડપથી વધતાં આસપાસના વિસ્તારોમાં વિનાશક પૂર આવ્યું.
પૂરનો પ્રવાહ લગભગ 150 કિલોમીટર દૂર ચિતવન સુધી પહોંચ્યો હોવાના અહેવાલ છે. ચિતવન વિસ્તારમાં ત્રિશૂલી અને નારાયણી નદીઓમાંથી અત્યાર સુધીમાં 64 મૃતદેહો મળી આવ્યા હોવાનું જણાવાયું છે. તેમાં સંપૂર્ણ મૃતદેહો ઉપરાંત માનવ શરીરના કેટલાક અંગો પણ સામેલ હોવાનું જણાવાયું છે.
GLOF શું છે? ગ્લેશિયલ ફ્લડથી કેમ વધી શકે છે તબાહીની તીવ્રતા
ચીન તરફથી આવેલા અહેવાલોમાં ગ્લેશિયર વિસ્તારમાંથી અચાનક મોટા પ્રમાણમાં પાણી નીચે તરફ આવ્યાનો ઉલ્લેખ થયો છે. આવી કુદરતી ઘટનાને GLOF એટલે Glacial Lake Outburst Flood કહેવામાં આવે છે.
ગ્લેશિયર નજીક બનેલા તળાવમાં પાણીનો જથ્થો વધે અને તેનો કુદરતી અવરોધ તૂટી જાય ત્યારે પાણી અચાનક અત્યંત ઝડપથી નીચે તરફ વહે છે. આવા પ્રવાહમાં બરફ, પથ્થરો, માટી અને કાટમાળ પણ સામેલ થતાં પૂર સામાન્ય પૂર કરતાં અનેકગણું વિનાશક બની શકે છે.
નેપાળ-તિબેટ સરહદની હાલની ઘટનામાં ભૂસ્ખલન, નદીના પ્રવાહમાં અવરોધ અને અચાનક પાણીના મોટા પ્રવાહે મળીને તબાહીની તીવ્રતા વધારી હોવાનું સામે આવી રહ્યું છે. ચીન દ્વારા અસરગ્રસ્ત વિસ્તારનું હવાઈ સર્વે પણ કરવામાં આવ્યું છે.
નેપાળમાં 19 પુલ તબાહ, 40 કિલોમીટર રસ્તાને નુકસાન
આ કુદરતી આપત્તિએ નેપાળના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને પણ મોટો ફટકો માર્યો છે. પૂર અને ભૂસ્ખલનના કારણે 19 પુલ તબાહ થયા છે, જ્યારે લગભગ 40 કિલોમીટર રસ્તાઓને નુકસાન થયું છે અથવા તે પાણી અને કાટમાળમાં ધોવાઈ ગયા છે.
આ ઉપરાંત 13 હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સ પણ અસરગ્રસ્ત થયા છે. રસ્તા અને પુલ તૂટી જતાં અનેક વિસ્તારોમાં જમીન માર્ગે પહોંચવું મુશ્કેલ બન્યું છે. આ સ્થિતિએ લાપતા લોકોની શોધ અને રાહત સામગ્રી પહોંચાડવાની કામગીરીને વધુ પડકારજનક બનાવી છે.
રસુવા વિસ્તારમાં પૂરનો પ્રવાહ એટલો પ્રચંડ હતો કે પુલો સહિત અનેક માળખાં પાણીમાં તણાઈ ગયાં. પૂર સાથે વૃક્ષો, પથ્થરો અને અન્ય કાટમાળ પણ નીચે તરફ વહી આવ્યો હતો.
800થી 1000 વાહનો ફસાયા, લગભગ 300 બસો સામેલ
ભોટેકોશી નદીમાં આવેલા તેજ પ્રવાહ અને ભૂસ્ખલનના કારણે અનેક માર્ગો અને રાજમાર્ગો બંધ થઈ ગયા છે. અહેવાલો અનુસાર 800થી 1000 જેટલા વાહનો ફસાયા અથવા પાણીમાં ડૂબ્યા છે. તેમાં લગભગ 300 પેસેન્જર બસો સામેલ હોવાનું જણાવાયું છે.
કાઠમંડુથી ગોસાઈંકુંડ તરફ ગયેલી લગભગ 18થી 20 બસોનો સંપર્ક થઈ શક્યો નથી. આ બસોમાં સવાર યાત્રીઓની સ્થિતિ અંગે હજુ સંપૂર્ણ માહિતી સામે આવી નથી.
રસ્તાઓ તૂટી જતાં જમીન માર્ગે શોધ અને બચાવ કામગીરીમાં મુશ્કેલી પડી રહી છે. તેથી નેપાળની રેસ્ક્યુ ટીમો હેલિકોપ્ટર સહિત હવાઈ માધ્યમોની મદદ લઈ રહી છે.
રસુવા જિલ્લામાં 133થી વધુ હાઇડ્રોપાવર કર્મચારીઓ લાપતા
પૂરની સૌથી ગંભીર અસર નેપાળના રસુવા જિલ્લામાં જોવા મળી છે. અહીં વિવિધ હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટમાં કામ કરતા 133થી વધુ કર્મચારીઓ અને શ્રમિકો લાપતા હોવાનું જણાવાયું છે.
લાપતા લોકોમાં વિદેશી કર્મચારીઓ પણ સામેલ હોવાના અહેવાલ છે. તેમની શોધ માટે નેપાળ વિદ્યુત પ્રાધિકરણ, સ્થાનિક પ્રશાસન અને સુરક્ષા એજન્સીઓની ટીમો અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં કામગીરી કરી રહી છે.
ભારે કાદવ, તૂટેલા રસ્તા, કાટમાળ અને વધુ ભૂસ્ખલનના જોખમને કારણે બચાવ ટીમો માટે સ્થિતિ અત્યંત મુશ્કેલ બની છે.
કૈલાસ માનસરોવર યાત્રા પર ગયેલા ભારતીય યાત્રાળુઓ પણ ફસાયા
નેપાળ-તિબેટ સરહદે આવેલા ફ્લેશ ફ્લડની અસર કૈલાસ માનસરોવર યાત્રા પર ગયેલા ભારતીય યાત્રાળુઓ પર પણ પડી છે. સંચાર વ્યવસ્થા ખોરવાઈ જતાં અનેક ભારતીય નાગરિકો સાથે સંપર્ક તૂટી ગયો છે.
બાદમાં જાહેર કરાયેલી યાદી અનુસાર કુલ 403 લોકો લાપતા છે. તેમાં 341 વિદેશી નાગરિકો અને 62 નેપાળી નાગરિકો સામેલ છે. લાપતા વિદેશી નાગરિકોમાં 133 ભારતીયોનો સમાવેશ થાય છે.
અગાઉના પ્રારંભિક અહેવાલોમાં લાપતા લોકોની સંખ્યા 1100થી વધુ હોવાનું પણ જણાવાયું હતું. જોકે, બાદમાં જાહેર થયેલી યાદીમાં 403 લોકો લાપતા હોવાનું જણાવાયું છે. અલગ-અલગ સમયના અહેવાલો અને ચાલુ શોધ કામગીરીને કારણે આ આંકડામાં ફેરફાર થઈ શકે છે. અંતિમ આંકડો બચાવ અને ઓળખ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ જ સ્પષ્ટ થશે.
કોલકાતાના 32 કૈલાસ માનસરોવર યાત્રાળુઓનો સંપર્ક તૂટ્યો
કોલકાતાથી કૈલાસ માનસરોવર યાત્રા પર ગયેલા 32 લોકોના જૂથનો પણ સંપર્ક તૂટી ગયો છે. આ જૂથમાં 30 યાત્રાળુ અને 2 ટૂર મેનેજર સામેલ છે.
આ ટુકડી 21 ઓગસ્ટે કોલકાતાથી રવાના થઈ હતી અને બીજા દિવસે નેપાળ પહોંચી હતી. બુધવારે સવારે તેઓ તિબેટ જવા માટે રસુવાગઢી પહોંચ્યા હતા.
લગભગ 8:30 વાગ્યે તેઓ ઈમિગ્રેશન ઓફિસમાં હાજર હતા ત્યારે સરહદ નજીક અચાનક ફ્લેશ ફ્લડ આવ્યું. ત્યારથી જૂથના સભ્યો સાથે સંપર્ક થઈ શક્યો નથી.
પશ્ચિમ બંગાળ સરકારના જણાવ્યા અનુસાર પૂરથી ટેલિકોમ અને સંચાર વ્યવસ્થા ખોરવાઈ જતાં લાપતા યાત્રાળુઓ અંગે ચોક્કસ માહિતી મેળવવામાં મુશ્કેલી પડી રહી છે.
ઈશા ફાઉન્ડેશનના 77 યાત્રાળુઓ પણ સંપર્ક બહાર
કૈલાસ માનસરોવર યાત્રા પૂર્ણ કરીને કાઠમંડુ પરત ફરી રહેલા ઈશા ફાઉન્ડેશનના 77 યાત્રાળુઓ સાથે પણ સંપર્ક તૂટી ગયો છે.
ફાઉન્ડેશનના જણાવ્યા અનુસાર, યાત્રાળુઓ તિબેટનું ઈમિગ્રેશન ક્લિયર કર્યા બાદ કાઠમંડુ પરત ફરવા માટે ઈમિગ્રેશન સેન્ટર પહોંચ્યા હતા.
ટીમ સાથે સવારે લગભગ 9:05 વાગ્યે છેલ્લી વાતચીત થઈ હતી. ત્યારબાદ સંપર્ક તૂટી ગયો. સંચાર વ્યવસ્થા ખોરવાઈ જતાં આ યાત્રાળુઓની સ્થિતિ અંગે તાત્કાલિક માહિતી મેળવવામાં મુશ્કેલી પડી રહી છે.
તમિલનાડુના 37 પ્રવાસીઓ પણ લાપતા
ભારતીય નાગરિકોમાં તમિલનાડુના 37 પ્રવાસીઓ પણ લાપતા હોવાનું જણાવાયું છે. આ લોકો એક મંદિર તરફ જઈ રહ્યા હતા ત્યારે પૂરથી અસરગ્રસ્ત થયા હોવાના અહેવાલ છે.
કોયમ્બતુર સ્થિત ઈમિગ્રેશન સેન્ટરમાં હાજર 77 લોકો સાથે પણ સંપર્ક ન થતાં ચિંતા વધી છે. નેપાળ સરકાર અનુસાર ઈમિગ્રેશન સેન્ટરનો સ્ટાફ પણ સંપર્ક બહાર હોવાનું જણાવાયું છે.
એક સાથે અનેક સ્થળોએ સંચાર વ્યવસ્થા ખોરવાતા ભારતીય નાગરિકોની શોધ અને ઓળખ બંને બચાવ ટીમો માટે મોટો પડકાર બની છે.
નેપાળ પૂરથી 27 દેશોના નાગરિકો અસરગ્રસ્ત
આ કુદરતી આપત્તિની અસર હવે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે જોવા મળી રહી છે. અહેવાલો અનુસાર નેપાળ સહિત 27 દેશોના કુલ 403 લોકો લાપતા છે. તેમાં 341 વિદેશી નાગરિકો સામેલ છે.
લાપતા લોકોમાં ભારતના 133, અમેરિકાના 47, ઈટાલીના 90, યુક્રેનના 53, ઓસ્ટ્રેલિયાના 34, દક્ષિણ કોરિયાના 9, રશિયાના 4, પોર્ટુગલના 2 અને બેલ્જિયમના 3 નાગરિકોનો સમાવેશ થાય છે.
કૈલાસ માનસરોવર યાત્રા માટે વિશ્વના વિવિધ દેશોમાંથી યાત્રાળુઓ આ માર્ગનો ઉપયોગ કરતા હોવાથી નેપાળ-તિબેટ સરહદની આ આપત્તિ આંતરરાષ્ટ્રીય બચાવ અભિયાનમાં ફેરવાઈ છે.
ચિતવન સુધી પહોંચ્યો પૂર અને કાટમાળનો પ્રવાહ
પર્વતીય વિસ્તારમાં શરૂ થયેલો પાણી અને કાટમાળનો પ્રચંડ પ્રવાહ લગભગ 150 કિલોમીટર દૂર ચિતવન સુધી પહોંચ્યો હતો.
ચિતવનમાં ત્રિશૂલી અને નારાયણી નદીઓમાંથી 64 મૃતદેહો મળી આવ્યા હોવાનું જણાવાયું છે. મૃતદેહોને ભરતપુર હોસ્પિટલના શબઘરમાં રાખવામાં આવ્યા છે.
નદીઓમાં માત્ર પાણી અને માટી જ નહીં પરંતુ ઘરો અને વાહનોમાંથી વહી ગયેલો સામાન પણ જોવા મળ્યો હતો. આ દૃશ્યો પૂર અને ભૂસ્ખલનની તીવ્રતા દર્શાવે છે.
નેપાળના પૂરથી બિહારમાં ગંડક નદીનો ખતરો વધ્યો
નેપાળમાં આવેલા વિનાશક પૂરનો પ્રભાવ ભારતના બિહાર સુધી પહોંચ્યો છે. ગંડક નદીમાં પાણીનું સ્તર વધતાં નદીકાંઠાના વિસ્તારોમાં ચિંતા વધી છે.
અહેવાલ અનુસાર નેપાળ તરફથી આશરે 1.5 લાખ ક્યુસેક પાણી છોડવામાં આવ્યું હતું. બગહા સ્થિત ગંડક બેરેજના 36 દરવાજા ખોલવામાં આવ્યા છે.
પૂર સાથે વૃક્ષો અને ઘરવખરીનો સામાન પણ ભારત તરફ વહી આવ્યો હોવાનું જણાવાયું છે. આ સ્થિતિને કારણે ગંડક નદીના કિનારે આવેલા વિસ્તારોમાં પણ સાવચેતી વધારવામાં આવી છે.
30 હેલિકોપ્ટર સાથે નેપાળનું મેગા રેસ્ક્યુ ઓપરેશન
રસ્તાઓ અને પુલો તૂટી જતાં નેપાળ સરકારે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં મોટા પાયે હેલિકોપ્ટર રેસ્ક્યુ ઓપરેશન શરૂ કર્યું છે. બચાવ કામગીરી માટે કુલ 30 હેલિકોપ્ટર તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે.
વધુ 20 હેલિકોપ્ટર સ્ટેન્ડબાય પર રાખવામાં આવ્યા છે, જ્યારે 10 હેલિકોપ્ટર અસરગ્રસ્ત અને આસપાસના વિસ્તારોમાં મોકલવામાં આવ્યા છે.
હેલિકોપ્ટર દ્વારા ફસાયેલા લોકોને સુરક્ષિત બહાર કાઢવા ઉપરાંત રાહત સામગ્રી પહોંચાડવા અને ઘાયલોને સારવાર માટે ખસેડવાની કામગીરી ચાલી રહી છે.
નેપાળ આર્મીએ 123 લોકોને બચાવ્યા
નેપાળી સેનાએ રસુવાના ટિમુરેથી 116 લોકોને સુરક્ષિત બહાર કાઢ્યા છે. તેમાં 95 નેપાળી અને 21 ભારતીય નાગરિકો સામેલ છે.
આ ઉપરાંત એક સુરંગમાં ફસાયેલા 7 નેપાળી નાગરિકોને પણ સુરક્ષિત બહાર કાઢવામાં આવ્યા છે. આમ, કુલ 123 લોકોને બચાવ કામગીરી દરમિયાન સુરક્ષિત બહાર લાવવામાં આવ્યા છે.
આ રેસ્ક્યુ ઓપરેશનથી આશા વધી છે કે હજુ પણ કાટમાળ અને અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં ફસાયેલા લોકોને જીવતા બહાર કાઢી શકાય છે.
નેપાળના રાષ્ટ્રપતિએ સરકારને સંપૂર્ણ તાકાત લગાવવા કહ્યું
નેપાળના રાષ્ટ્રપતિ રામચંદ્ર પૌડેલે વડાપ્રધાન બાલેન શાહ સાથે ફોન પર વાત કરીને પૂર અને ભૂસ્ખલનથી સર્જાયેલી સ્થિતિ અંગે માહિતી મેળવી હતી.
રાષ્ટ્રપતિએ પ્રભાવિત લોકોની શોધ, બચાવ અને રાહત માટે સરકારની સમગ્ર મશીનરીને સક્રિય કરવાની અપીલ કરી હતી.
વડાપ્રધાન બાલેન શાહે જાનમાલના નુકસાન અંગે માહિતી આપી અને જણાવ્યું કે પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં સુરક્ષા, વહીવટ અને આરોગ્ય વિભાગની ટીમોને તૈનાત કરવામાં આવી છે.
ભારતે નેપાળ માટે 10 ટન માનવતાવાદી સહાય મોકલી
નેપાળની કુદરતી આપત્તિ વચ્ચે ભારતે 10 ટન માનવતાવાદી સહાય, આપત્તિ રાહત સામગ્રી અને જરૂરી દવાઓ મોકલી છે.
ભારતના વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે નેપાળમાં થયેલી જાનહાનિ અંગે સંવેદના વ્યક્ત કરી છે. તેમણે મુશ્કેલીના સમયમાં ભારત નેપાળ અને નેપાળી લોકો સાથે ઊભું હોવાનું જણાવ્યું છે.
ભારતીય વાયુસેનાનું કાર્ગો વિમાન રાહત સામગ્રી સાથે કાઠમંડુના ત્રિભુવન એરપોર્ટ પહોંચ્યું છે. આ સામગ્રીનો ઉપયોગ અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં બચાવ અને રાહત કામગીરી માટે કરવામાં આવશે.
નેપાળ આર્મીએ 8 ટ્રક દ્વારા 8 ટન રાહત સામગ્રી પહોંચાડી
પૂરથી અસરગ્રસ્ત રસુવા જિલ્લામાં નેપાળ આર્મીના 8 ટ્રક દ્વારા લગભગ 8 ટન રાહત સામગ્રી પહોંચાડવામાં આવી છે.
આ સામગ્રીમાં 500 મચ્છરદાની, બાળકો માટે 1000 કિટ, 220 સ્લીપિંગ બેગ, 500 કમ્બલ, 100 તિરપાલ, 500 સોલર લાઇટ અને 30 KVA જનરેટર સામેલ છે.
પૂર બાદ વીજળી, રહેઠાણ અને અન્ય મૂળભૂત સુવિધાઓ ખોરવાઈ હોવાથી આ રાહત સામગ્રી અસરગ્રસ્ત લોકો માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
અમેરિકાએ નેપાળ પૂરગ્રસ્તો માટે 5 લાખ ડોલરની મદદ જાહેર કરી
અમેરિકાએ નેપાળના પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારો માટે 5 લાખ ડોલરની માનવતાવાદી સહાય જાહેર કરી છે.
અમેરિકી વિદેશ વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર આ સહાયનો ઉપયોગ રાહત અને બચાવ કામગીરી માટે કરવામાં આવશે. અસરગ્રસ્ત વિસ્તારમાં આપત્તિ સલાહકાર પણ મોકલવામાં આવશે.
આ સહાયથી અસ્થાયી આશ્રય, સ્વચ્છ પાણી, સ્વચ્છતા અને જરૂરી રાહત સામગ્રી ઉપલબ્ધ કરાવવામાં મદદ મળશે.
ચીન-નેપાળ અર્લી વોર્નિંગ સિસ્ટમ પર સવાલ
નેપાળ-તિબેટ સરહદની આ આપત્તિ બાદ ચીન-નેપાળ ફ્લડ અર્લી વોર્નિંગ સિસ્ટમ અંગે પણ ચર્ચા શરૂ થઈ છે.
હિમાલયના પર્વતીય વિસ્તારોમાં નદીના પાણીનું સ્તર ઝડપથી વધે ત્યારે સમયસર ચેતવણી આપવી અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. ખાસ કરીને ફ્લેશ ફ્લડ, ભૂસ્ખલન અને GLOF જેવી ઘટનાઓમાં લોકોને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવા માટે ખૂબ ઓછો સમય મળી શકે છે.
નેપાળ અને ચીન વચ્ચે આપત્તિ જોખમ ઘટાડવા અને બચાવ-રાહત અંગે સહકારની વ્યવસ્થા છે. હાલની ઘટના બાદ આવી ચેતવણી વ્યવસ્થાઓ જમીન પર કેટલી ઝડપથી અને અસરકારક રીતે કામ કરે છે તે અંગે સવાલો ઉભા થયા છે.
ગ્યિરોંગ પોર્ટ તરફનો માર્ગ કાદવ અને કાટમાળથી બંધ
તિબેટના ગ્યિરોંગ કાઉન્ટીમાં પણ બચાવ કામગીરી સામે મોટા પડકારો ઊભા થયા છે. ચીન અને નેપાળને જોડતા ગ્યિરોંગ પોર્ટ તરફ જતા રસ્તા પર ભારે કાદવ અને કાટમાળ જમા થયો છે.
અહેવાલ અનુસાર ભૂસ્ખલનનો વિસ્તાર ગ્યિરોંગ પોર્ટથી લગભગ 2.5 કિલોમીટર દૂર છે અને કેટલાક વિસ્તારોમાં કાદવની જાડાઈ આશરે 1.5 મીટર સુધી પહોંચી છે.
રાત્રિના વરસાદ અને વધુ ભૂસ્ખલનના જોખમને કારણે રસ્તો ખોલવાની કામગીરીમાં મુશ્કેલી પડી રહી છે. બચાવ દળો માટે આગળ પણ ભૂસ્ખલન અને રસ્તા ધસી પડવાનો ખતરો યથાવત્ છે.
2013ની કેદારનાથ આપત્તિની યાદ તાજી
નેપાળમાં આવેલા વિનાશક પૂર અને ભૂસ્ખલને ભારતની 2013ની કેદારનાથ આપત્તિની યાદ ફરી તાજી કરી છે.
જૂન 2013માં ઉત્તરાખંડમાં ભારે વરસાદ બાદ ચોરાબારી તળાવ સાથે જોડાયેલી ઘટનાએ કેદારનાથ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં વિનાશ સર્જ્યો હતો. પાણી, પથ્થરો અને કાટમાળનો પ્રચંડ પ્રવાહ અનેક વિસ્તારોમાં ધસી આવ્યો હતો.
સરકારી આંકડા અનુસાર તે આપત્તિમાં 580 લોકોનાં મોત, 4473 લોકો ઘાયલ અને 5526થી વધુ લોકો લાપતા થયા હતા.
નેપાળની હાલની ઘટના અલગ હોવા છતાં બંને ઘટનાઓ હિમાલયના સંવેદનશીલ ભૂભાગ સામેના કુદરતી જોખમને રેખાંકિત કરે છે. ભારે વરસાદ, ભૂસ્ખલન, નદીના પ્રવાહ અને ગ્લેશિયર સંબંધિત ઘટનાઓ એકબીજા સાથે જોડાય ત્યારે કુદરતી આપત્તિ ખૂબ ઝડપથી વિકરાળ સ્વરૂપ ધારણ કરી શકે છે.
હવે સૌથી મોટો પડકાર: લાપતા લોકોને શોધવાનો
નેપાળ-તિબેટ સરહદની આ કુદરતી આપત્તિમાં હવે સૌથી મોટો પડકાર લાપતા લોકોને શોધવાનો અને ફસાયેલા લોકોને સુરક્ષિત બહાર કાઢવાનો છે.
એક તરફ નદીઓમાં પાણીનો પ્રવાહ હજુ પણ પડકારજનક છે, બીજી તરફ અનેક રસ્તા અને પુલ તૂટી ગયા છે. ઘણા વિસ્તારોમાં કાદવ અને કાટમાળની જાડી સપાટી છે. ઉપરથી ખરાબ હવામાન અને વધુ ભૂસ્ખલનની શક્યતા બચાવ દળો માટે જોખમ વધારી રહી છે.
લાપતા લોકોની સંખ્યા અંગે અલગ-અલગ તબક્કે અલગ આંકડા સામે આવ્યા છે. પ્રારંભિક અહેવાલોમાં લાપતા લોકોની સંખ્યા 1100થી વધુ હોવાનું જણાવાયું હતું, જ્યારે બાદમાં જાહેર કરાયેલી યાદીમાં 403 લોકો લાપતા હોવાનું જણાવાયું છે. સતત ચાલી રહેલી શોધ, ઓળખ અને બચાવ કામગીરીને કારણે આ આંકડામાં ફેરફાર થઈ શકે છે.
હિમાલયમાં બચાવ કામગીરી હવે સમય સામેની દોડ
નેપાળ-તિબેટ સરહદની આ દુર્ઘટના માત્ર પૂર કે ભૂસ્ખલનની એકલદોકલ ઘટના નથી. વિશાળ ભૂસ્ખલનથી નદીનો પ્રવાહ અટકવો, પાણીનો જથ્થો એકઠો થવો અને ત્યારબાદ પાણી તથા કાટમાળનો પ્રચંડ પ્રવાહ નીચે તરફ ધસી આવવો—આ ઘટનાઓની સાંકળે હિમાલયના વિશાળ વિસ્તારમાં તબાહી સર્જી છે.
હાલ નેપાળ, ચીન, ભારત અને અન્ય દેશોની સંબંધિત એજન્સીઓનું મુખ્ય ધ્યાન રેસ્ક્યુ ઓપરેશન, લાપતા લોકોની શોધ, ઘાયલોની સારવાર અને અસરગ્રસ્ત પરિવારો સુધી રાહત પહોંચાડવા પર છે.
ખાસ કરીને કૈલાસ માનસરોવર યાત્રા પર ગયેલા ભારતીય યાત્રાળુઓ અને અન્ય વિદેશી નાગરિકો અંગે પરિવારજનોમાં ચિંતા છે. બચાવ ટીમો શક્ય તેટલી ઝડપથી સંપર્કવિહોણા વિસ્તારો સુધી પહોંચવાના પ્રયાસ કરી રહી છે.
નેપાળ-તિબેટ સરહદની આ કુદરતી આપત્તિએ ફરી એકવાર હિમાલય વિસ્તારમાં ફ્લેશ ફ્લડ, ભૂસ્ખલન, GLOF અને અર્લી વોર્નિંગ સિસ્ટમના મહત્વને સામે લાવ્યું છે. હવે સમગ્ર ધ્યાન લાપતા લોકોને શોધવા, અસરગ્રસ્ત લોકોને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવા, ઘાયલોને સારવાર આપવા અને પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં જરૂરી રાહત પહોંચાડવા પર કેન્દ્રિત છે.
પાણી અને કાટમાળ વચ્ચે ચાલી રહેલી આ બચાવ કામગીરીમાં દરેક કલાક મહત્વનો છે. અંતિમ જાનહાનિ અને લાપતા લોકોની ચોક્કસ સંખ્યા બચાવ તથા ઓળખ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ જ સ્પષ્ટ થશે.
Nepal Flood: તિબેટથી આવેલા અચાનક પૂરે રસુવામાં તબાહી મચાવી. ભોટેકોશી નદીમાં ભારે પૂર, સુરક્ષા કર્મચારીઓ સંપર્કવિહોણા અને હેલિકોપ્ટરથી રેસ્ક્યૂ શરૂ.
ઇસ્લામાબાદની PIMS હોસ્પિટલમાં નર્સરીમાં ભીષણ આગથી 15 નવજાતનાં મોત થયા. આગનું કારણ, મૃત્યુઆંક, રેસ્ક્યૂ ઓપરેશન અને તપાસ અંગે જાણો.
ગોળીબાર બાદ થયું કંઈક એવું કે આખું શહેર હચમચી ગયું!
