યોગીનો દાવો, મહાકુંભમાં એક નાવિકે કરી 30 કરોડની કમાણી

મહાકુંભ તેના ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક મહત્વ માટે પ્રખ્યાત રહ્યો છે, પરંતુ આ વખતે નાવિકોની સફળતાની ગાથા પણ સામે આવી છે. 20 હજારથી વધુ નાવિકોએ ભક્તોને સંગમમાં પવિત્ર ડૂબકી લગાવવામાં મદદ કરીને માત્ર તેમના પરિવારોનું ભરણપોષણ જ નહીં કર્યું, પરંતુ ઘણા પરિવારો આર્થિક રીતે સમૃદ્ધિ પણ થયા

મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે વિધાનસભામાં મહાકુંભ દરમિયાન હોડી ચાલકોની ભૂમિકા અંગે વિપક્ષના તમામ આરોપોને નકારી કાઢ્યા અને ઉદાહરણો સાથે સ્પષ્ટ કર્યું કે સરકારે ક્યારેય તેમનું શોષણ કર્યું નથી. ઉદાહરણ આપતા તેમણે કહ્યું, "એક નાવિક પરિવાર પાસે 130 બોટ હતી અને 45 દિવસના સમયગાળામાં તે પરિવારે 30 કરોડ રૂપિયાની ચોખ્ખી આવક મેળવી. એટલે કે, 45 દિવસમાં એક બોટે 23 લાખ રૂપિયાની કમાણી કરી, જે આ મેળાને કારણે રોજગાર આધારિત આવકમાં થયેલા વધારાનું સ્પષ્ટ ઉદાહરણ છે."

મુખ્યમંત્રીએ એમ પણ કહ્યું કે મહાકુંભના આયોજનથી માત્ર ધાર્મિક મહત્વ જ નહીં પરંતુ રોજગારની તકો પણ ઉભી થઈ. 3500થી વધુ બોટ ચલાવીને 1.5  કરોડ શ્રદ્ધાળુઓને સંગમમાં સ્નાન કરાવવામાં આવ્યું તે ઐતિહાસિક છે. આ દરમિયાન સ્થાનિક નાવિકો અને નજીકના જિલ્લાઓના નાવિકોએ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી. પ્રયાગરાજ ઉપરાંત, મિર્ઝાપુર, ભદોહી, વારાણસી, કાનપુર, અયોધ્યા અને કૌશાંબી જેવા જિલ્લાઓના ખલાસીઓએ મેળામાં ભાગ લીધો હતો.

બોટમેન એસોસિએશનના પ્રમુખ પપ્પુ લાલ નિષાદે જણાવ્યું હતું કે, "અમારા માટે આ મેળો માતા ગંગા અને યમુનાના આશીર્વાદ સમાન સાબિત થયો. એક નાની હોડી ત્રણ પરિવારોનું ભરણપોષણ કરી શકે છે, જ્યારે એક મોટી હોડી પાંચ પરિવારોનું ભરણપોષણ કરી શકે છે." ખલાસીઓની કમાણી અંગે જણાવવામાં આવ્યું હતું કે સમગ્ર મેળા દરમિયાન એક ખલાસીની ઓછામાં ઓછી આવક લગભગ 15000 રૂપિયા પ્રતિ દિવસ હતી. મુખ્યમંત્રીએ સ્વચ્છતા અભિયાનના પ્રારંભ સાથે સુરક્ષા કર્મચારીઓ અને આરોગ્ય કર્મચારીઓના સન્માન સમારોહનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો અને ખલાસીઓ માટે પેકેજની જાહેરાત વિશે પણ માહિતી આપી.

દરમિયાન, ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે મંગળવારે વિધાનસભામાં મહાકુંભ અંગે તેમની સરકારની સિદ્ધિઓની યાદી આપી. તેમણે કહ્યું કે કરોડો લોકો મહાકુંભમાં આવ્યા હતા અને છેડતી, લૂંટ, હત્યા જેવી કોઈ અનિચ્છનીય ઘટના બની નથી. આ દરમિયાન, તેમણે મહાકુંભના આયોજન દરમિયાન 23 લાખ રૂપિયા કમાયેલા નાવિકની સફળતાની વાર્તા પણ શેર કરી.

વિધાનસભામાં સીએમ યોગીએ આપેલા આ નિવેદન સાથે, ફરી એકવાર કુંભના ઇતિહાસનું તે પાનું ખુલ્યું છે, જ્યારે દેશ બ્રિટિશ શાસન હેઠળ હતો અને અંગ્રેજો કુંભના આયોજનને આવકનો એક મોટો સ્ત્રોત માનતા હતા. આ સમયગાળા દરમિયાન, અંગ્રેજોએ કુંભના કાર્યક્રમ તેમજ સમય મુજબ તેની સાથે સંકળાયેલી ધાર્મિક વિધિઓ પર ભારે કર લાદ્યો હતો. આ સમયગાળા દરમિયાન, અંગ્રેજોએ ખલાસીઓ પાસેથી હજારો રૂપિયાનો કર પણ વસૂલ્યો. બ્રિટિશ સરકારની આ નીતિને કારણે લોકોમાં ભારે ગુસ્સો હતો.

આ ઘટના 1894માં થયેલા કુંભ મેળાની છે. લેખક ધનંજય ચોપરાએ તેમના પુસ્તક 'કુંભ ઇન ઇન્ડિયા' માં આનો ઉલ્લેખ કર્યો છે. બ્રિટિશ કાળ દરમિયાન યોજાયેલા કુંભ વિશે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માહિતી પ્રયાગરાજના પ્રાદેશિક આર્કાઇવ્સમાં નોંધાયેલી છે. આ હિસાબ તત્કાલીન મેજિસ્ટ્રેટ એચ.વી. લેવેટ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવ્યો હતો. તેમાં નોંધાયેલી વિગતો અનુસાર, અંગ્રેજોએ વાળંદો પાસેથી 1332 રૂપિયા, માળીઓ પાસેથી 1600 રૂપિયા, દૂધ વેચનારાઓ પાસેથી 1064 રૂપિયા, ફેરિયાઓ પાસેથી 1440 રૂપિયાનો કર વસૂલ્યો હતો. તે જ સમયે, બ્રિટિશ સરકારે કુંભ દરમિયાન ખલાસીઓ પાસેથી 3311 રૂપિયાનો કર વસૂલ્યો હતો, જે તે સમય મુજબ ખૂબ મોટી રકમ હતી.

 તેમણે કહ્યું, 'હું અહીં એક નાવિક પરિવારની સફળતાની વાર્તા કહી રહ્યો છું. આ નાવિક પરિવાર પાસે 130 બોટ હતી. 45 દિવસના સમયગાળામાં, આ લોકોએ 30 કરોડ રૂપિયાની ચોખ્ખી બચત કરી છે. એટલે કે એક બોટે 45 દિવસમાં 23 લાખ રૂપિયાની કમાણી કરી. સમાજવાદી પાર્ટીના નેતા શિવપાલ યાદવ પર કટાક્ષ કરતા સીએમ યોગીએ કહ્યું, 'કાકા મહાકુંભમાં જવા માંગતા હતા પણ ચૂકી ગયા.'