Explainer : એક તીરથી બે નિશાન, જાણો 'Zero for Zero' ટેરિફ શું છે?

અમેરિકાએ ભારત સહિત ઘણા દેશો પર પારસ્પરિક ટેરિફ લાદવાની જાહેરાત કરી છે. પારસ્પરિક અર્થ થાય છે, 'તમે જે કંઈ કરશો, અમે પણ તે જ કરીશું.' તેનો અર્થ એ કે, બીજો દેશ આપણા પર જે પણ કર લાદે છે, આપણે પણ તેટલો જ કર તેમના પર લાદીશું. અમેરિકા પોતાની વેપાર ખાધ ઘટાડવા માટે આ નીતિ અપનાવી રહ્યું છે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું છે કે તેઓ 2 એપ્રિલથી આ ટેરિફ લાગુ કરશે. જો આવું થશે તો ભારતને પણ નુકસાન થશે. અમેરિકામાં અમારા ઘણા ઉત્પાદનો ખૂબ મોંઘા થઈ જશે, જેના કારણે ભારતીય નિકાસકારોને નુકસાન થશે. ઉપરાંત, આપણે આપણું કૃષિ ક્ષેત્ર ખોલવું પડી શકે છે. આનાથી ભારતીય ખેડૂતોને નુકસાન થશે. હવે આનાથી કેવી રીતે બચવું. નિષ્ણાતોના મતે, પ્રસ્તાવિત પારસ્પરિક ટેરિફનો સામનો કરવા માટે 'Zero for Zero' ટેરિફ અભિગમ શ્રેષ્ઠ માર્ગ હોઈ શકે છે. કેટલાક લોકો તેને દ્વિપક્ષીય વેપાર કરાર કરતાં વધુ સારો વિકલ્પ માને છે. અમને જણાવો કે તે શું છે.

શૂન્ય ટેરિફ માટે શૂન્ય શું છે?

અમેરિકાના પારસ્પરિક ટેરિફના પ્રતિભાવમાં ભારત માટે ઝીરો ફોર ઝીરો વ્યૂહરચના શ્રેષ્ઠ સાબિત થઈ શકે છે. આમાં, ભારત ચોક્કસ ટેરિફ લાઇન અથવા ઉત્પાદન શ્રેણીઓ ઓળખી શકે છે અને આયાત ડ્યુટી એટલે કે તેમના પર ટેરિફ શૂન્ય કરી શકે છે. આના જવાબમાં, પારસ્પરિક ટેરિફ હેઠળ, અમેરિકાએ પણ સમાન સંખ્યામાં ઉત્પાદનો પર ટેરિફ શૂન્ય કરવો પડશે. આ રીતે, ટ્રમ્પ વારંવાર જે અમેરિકન ઉત્પાદનો પર ભારત દ્વારા લાદવામાં આવતી ઊંચી ટેરિફ વિશે વાત કરે છે, તે ઝડપથી ઘટાડવામાં આવશે અથવા દૂર કરવામાં આવશે. બીજી તરફ, ભારત પર પારસ્પરિક ટેરિફની અસર પણ લગભગ સમાપ્ત થઈ જશે. નિષ્ણાતો કહે છે કે દ્વિપક્ષીય વેપાર કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવા કરતાં 'Zero for Zero' ટેરિફ નીતિ અપનાવવી વધુ સારી છે.

આ નીતિ વેપાર સોદા કરતાં કેવી રીતે સારી છે?

કોઈપણ દ્વિપક્ષીય વેપાર કરાર પર વાટાઘાટો કરવામાં ઘણો સમય લાગશે. કરાર છતાં, US સરકાર દ્વારા લાદવામાં આવેલા પ્રસ્તાવિત પારસ્પરિક ટેરિફ યથાવત રહેશે. ગ્લોબલ ટ્રેડ રિસર્ચ ઇનિશિયેટિવ, જે 'Zero for Zero' ટેરિફનો પ્રસ્તાવ મૂકે છે, કહે છે કે દ્વિપક્ષીય વેપાર કરાર ભારતને તેના સંરક્ષિત કૃષિ ક્ષેત્રને ખોલવા જેવા મુદ્દાઓનો સામનો કરવા દબાણ કરશે, જેના માટે તે તૈયાર નથી. ભારતમાં લાખો ગરીબ લોકો ખેતીના કામમાં રોકાયેલા છે. બીજી બાજુ, 'Zero for Zero' સોદો ઝડપથી લાગુ કરી શકાય છે અને બધા વિવાદોનો અંત આવશે. જો અમેરિકા સંમત થાય, તો પારસ્પરિક ટેરિફ અમલમાં આવે તે પહેલાં આ સોદો થઈ શકે છે.

ભારત પર પારસ્પરિક ટેરિફની અસર...

નિષ્ણાતો માને છે કે જો પારસ્પરિક ટેરિફ બધી આયાતો પર સમાન રીતે લાગુ કરવામાં આવે તો, ભારતીય નિકાસ પર વર્તમાન 2.9% ની સરખામણીમાં 4.9% નો વધારાનો ટેરિફ લાગશે. જો અમેરિકા આ ​​ટેરિફ ક્ષેત્રવાર લાગુ કરે છે, તો આપણા કૃષિ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, હીરા, ઝવેરાત અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ જેવા ક્ષેત્રોને ભારે અસર થશે. જો ઉત્પાદન રેખાઓ પર પારસ્પરિક ટેરિફ લાદવામાં આવે છે, તો તેની અસર મર્યાદિત રહેશે કારણ કે ભારત અને અમેરિકા એક જ ઉત્પાદનોમાં વેપાર કરતા નથી. પારસ્પરિક ટેરિફ ગમે તે રીતે લાદવામાં આવે, તેની ભારત પર થોડી અસર પડશે, કારણ કે ભારતનો આયાત પરનો ટેરિફ અમેરિકા કરતા વધારે છે.

કાપડ ઉદ્યોગ માટે શું સારું છે?

ચીનથી થતી આયાત પર ટ્રમ્પના 20% ટેરિફને કારણે ભારતીય કાપડ નિકાસ ચીનની તુલનામાં સ્પર્ધાત્મક બની છે. જવાબમાં, ચીને અમેરિકન કપાસ પર 15 ટકા ટેરિફ લાદ્યો છે. આનાથી ચીની કાપડ ઉદ્યોગોના ખર્ચમાં વધારો થશે. જ્યારે મેક્સિકો પર 25 ટકા ટેરિફ અમલમાં આવશે, ત્યારે ભારત કાપડ ઉત્પાદનોના સોર્સિંગ માટે પસંદગીનું સ્થળ બનશે. આ બાબત ફક્ત પારસ્પરિક ટેરિફને વધુ ખરાબ કરી શકે છે. તેથી, કાપડ ઉદ્યોગ 'Zero for Zero' ટેરિફના પક્ષમાં છે.