1 ફેબ્રુઆરીથી સિગરેટ પર લાગશે આટલી એક્સાઇઝ ડ્યુટી

ભારત સરકારે દેશના 10 કરોડથી વધુ ધુમ્રપાન કરનારાઓ અને તમાકુના ગ્રાહકોને મોટો ઝટકો આપતા 1 ફેબ્રુઆરી 2026થી સિગારેટ અને તમાકુ ઉત્પાદનો પર વધારાની એક્સાઇઝ ડ્યુટી લાદવાની જાહેરાત કરી છે. નાણા મંત્રાલય દ્વારા બુધવારે મોડી રાત્રે બહાર પાડવામાં આવેલી નોટિફિકેશન મુજબ, હવે તમાકુ ઉત્પાદનો પર 40% GST ઉપરાંત લંબાઈના આધારે 1000 સ્ટિક દીઠ ₹2050થી ₹8,500 સુધીની એક્સાઇઝ ડ્યુટી વસૂલવામાં આવશે.

નિર્ણયની અસર

સરકારના આ નિર્ણયની સીધી અસર શેરબજાર પર જોવા મળી હતી. દેશની સૌથી મોટી સિગારેટ ઉત્પાદક કંપની ITC અને માર્લબરોની ડિસ્ટ્રિબ્યુટર ગોડફ્રે ફિલિપ્સના શેરમાં 8% સુધીનો ઘટાડો નોંધાયો હતો. ITC નિફ્ટી-50 ઇન્ડેક્સમાં સૌથી વધુ ઘટનાર શેર રહ્યો હતો, જેના કારણે સમગ્ર FMCG ઇન્ડેક્સમાં 0.6% નો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. રોકાણકારોમાં ચિંતા છે કે ટેક્સ વધવાને કારણે વેચાણમાં ઘટાડો થઈ શકે છે.

ટેક્સ માળખામાં ફેરફાર

નવી વ્યવસ્થા મુજબ, અત્યાર સુધી વસૂલવામાં આવતો 'GST કોમ્પેન્સેશન સેસ' 1 ફેબ્રુઆરીથી નાબૂદ થશે અને તેની જગ્યાએ નવી એક્સાઇઝ ડ્યુટી લેવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, પાન મસાલા પર 'હેલ્થ એન્ડ નેશનલ સિક્યોરિટી સેસ' પણ લાદવામાં આવશે.

જોકે, સામાન્ય વર્ગ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતી બીડી પર GST દર 18% રાખવામાં આવ્યો છે, જ્યારે અન્ય તમાકુ ઉત્પાદનો 40%ના સ્લેબમાં રહેશે.

કેમ લેવાયો આ નિર્ણય?

સરકાર ટેક્સ માળખાને વધુ તર્કસંગત બનાવવા અને તમાકુના વપરાશને ઘટાડવા માટે આ દિશામાં આગળ વધી રહી છે. ડિસેમ્બર મહિનામાં સંસદે આ અંગેના બે બિલ પસાર કર્યા હતા, જેની અમલીકરણ તારીખ હવે જાહેર કરવામાં આવી છે. આ નિર્ણયથી સરકારની તિજોરીમાં મોટી આવક થવાની અપેક્ષા છે, પરંતુ સામાન્ય ગ્રાહકો માટે સિગારેટના પેકેટ દીઠ કિંમતમાં નોંધપાત્ર વધારો થશે.