SIR કામગીરીમાં બોજ ઘટાડવાનો સુપ્રીમ કોર્ટનો આદેશ!

સુપ્રીમ કોર્ટે ગુરુવારે બૂથ લેવલ ઓફિસર્સ (BLOs) પરના ભારે કામકાજના બોજને હળવો કરવા માટે શ્રેણીબદ્ધ મહત્ત્વપૂર્ણ નિર્દેશો જારી કર્યા છે. આ BLOs ચૂંટણી પંચના ચાલી રહેલા સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) અભિયાનની કરોડરજ્જુ સમાન છે. જમીની સ્તરના કર્મચારીઓમાં વધી રહેલા તણાવ, FIR અને મૃત્યુના અહેવાલો વચ્ચે કોર્ટનું આ હસ્તક્ષેપ આવ્યું છે.

ચીફ જસ્ટિસ ઑફ ઇન્ડિયા સૂર્ય કાન્ત અને જસ્ટિસ જોયમલ્ય બાગચીની બેન્ચે અવલોકન કર્યું કે, રાજ્ય સરકારના કર્મચારીઓ ECI (ચૂંટણી પંચ)ને ટેકો આપવા બંધાયેલા છે, પરંતુ જ્યારે BLOsને અતિશય બોજ હેઠળ ધકેલવામાં આવે ત્યારે સરકારો ઉદાસીન રહી શકે નહીં.

મેનપાવર વધારવાનો નિર્દેશ

કોર્ટે રાજ્યોને સૂચન કર્યું કે તેઓ BLOsનો કામનો બોજ હળવો કરવા માટે વધારાના મેનપાવર પૂરા પાડે અને કામકાજના કલાકો પ્રમાણસર ઘટાડે. એક માનવીય નોંધ લેતા, બેન્ચે નિર્દેશ આપ્યો કે ગંભીર અને વાસ્તવિક મુશ્કેલીઓ ધરાવતા કર્મચારીઓને (જેમ કે બીમારી, ગર્ભાવસ્થા અથવા સમાન પડકારો) કેસ-બાય-કેસના આધારે મુક્તિ માટે ધ્યાનમાં લેવા જોઈએ. જોકે, રાજ્ય સત્તાવાળાઓએ સુનિશ્ચિત કરવું પડશે કે યોગ્ય વિકલ્પો પૂરા પાડ્યા વિના કોઈ કર્મચારીને પાછો ખેંચી લેવામાં ન આવે.

અભિનેતા-રાજકારણી વિજયના નેતૃત્વવાળી તમિલગા વેત્રી કઝગમ (TVK) દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજી પર કોર્ટ સુનાવણી કરી રહી હતી. આ અરજીમાં આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી કે SIR દરમિયાન કામના સતત દબાણને કારણે દેશભરમાં 35-40 BLOsના કથિત મૃત્યુ થયા છે.

અલગથી હાજર રહેલા સિનિયર એડવોકેટ કપિલ સિબ્બલે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે BLOs પરનું દબાણ માત્ર વાર્તા નથી, પરંતુ એક "કઠોર વાસ્તવિકતા" છે. તેમણે ઉત્તર પ્રદેશ જેવા મોટા રાજ્યોમાં લાગુ કરાયેલી ઝડપી ગતિ પર સવાલ ઉઠાવ્યો, "આટલી ઉતાવળ શા માટે છે?"

ચૂંટણી પંચે જોકે, સિનિયર એડવોકેટ મનિન્દર સિંહ મારફતે આ તમામ આરોપોને 'પાયાવિહોણા' ગણાવ્યા હતા અને કહ્યું હતું કે BLOs દ્વારા તેમની વૈધાનિક ફરજો નિભાવવામાં અનિચ્છાને કારણે ફોજદારી કાર્યવાહી શરૂ કરવી પડી છે.

સુપ્રીમ કોર્ટના આ સંતુલિત નિર્દેશો હજારો BLOs માટે મોટી રાહત લઈને આવ્યા છે, જે યાદ અપાવે છે કે લોકશાહીના આ પાયાના સૈનિકોને તેનું સૌથી મોટું ભારણ એકલા ઉઠાવવા માટે છોડી શકાય નહીં.