ધર્મ બદલ્યો તો અનામતનો લાભ મળશે? સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદાથી તમિલનાડુ સરકારને ઝટકો!

Supreme Court On Hindu To Islam Conversion: હિન્દુ ધર્મમાંથી ઇસ્લામમાં ધર્માંતરણ કર્યા બાદ પછાત વર્ગના અનામતનો લાભ મેળવવાના મુદ્દે સુપ્રીમ કોર્ટે મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપ્યો છે. ગુરુવાર, 15 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ જસ્ટિસ પ્રશાંત કુમાર મિશ્રા અને જસ્ટિસ શ્રી ચંદ્રશેખરની બેન્ચે તમિલનાડુ સરકારની અરજી ફગાવીને મદ્રાસ હાઈકોર્ટના નિર્ણયને યથાવત્ રાખ્યો છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે માત્ર ધર્માંતરણના આધારે વ્યક્તિને ‘બેકવર્ડ ક્લાસ (મુસ્લિમ)’ એટલે કે BC (Muslim) શ્રેણીમાં અનામતનો લાભ આપવાનો દાવો કરી શકાય નહીં.

સુપ્રીમ કોર્ટે શું કહ્યું?
સુપ્રીમ કોર્ટના જણાવ્યા અનુસાર, હિન્દુ સામાજિક વ્યવસ્થામાં રહેલી સામાજિક પછાતતાનો દરજ્જો ધર્માંતરણ બાદ આપમેળે બિન-હિન્દુ સામાજિક વ્યવસ્થામાં સ્થાનાંતરિત થતો નથી. આ ચુકાદાથી સ્પષ્ટ થયું છે કે માત્ર ધર્મ બદલવાથી તમિલનાડુની BC (Muslim) અનામત શ્રેણીમાં સમાવેશ મેળવવાનો અધિકાર ઊભો થતો નથી. આ કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટે મદ્રાસ હાઈકોર્ટના અગાઉના ચુકાદામાં હસ્તક્ષેપ કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. હાઈકોર્ટે તમિલનાડુ સરકારના એ સરકારી આદેશને ગેરબંધારણીય ઠેરવ્યો હતો, જેમાં ધર્માંતરણ કરનાર વ્યક્તિઓને નિર્ધારિત મુસ્લિમ પછાત વર્ગની શ્રેણીમાં સામેલ કરીને અનામતનો લાભ આપવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી હતી.

તમિલનાડુ સરકારનો નિર્ણય શું હતો?
તમિલનાડુ સરકારે 9 માર્ચ 2024ના સરકારી આદેશ દ્વારા પછાત વર્ગ (BC), અતિ પછાત વર્ગ (MBC), સૂચિબદ્ધ ન કરાયેલા સમુદાયો (DNC) અને અનુસૂચિત જાતિ (SC)માંથી ઇસ્લામ સ્વીકારનારા લોકોને BC (Muslim) શ્રેણીમાં સામેલ કરીને અનામતનો લાભ આપવા માટેની વ્યવસ્થા કરી હતી. રાજ્ય સરકારની દલીલ હતી કે સામાજિક અને શૈક્ષણિક રીતે પછાત લોકો માત્ર ધર્માંતરણના કારણે અનામતના લાભથી વંચિત ન રહેવા જોઈએ. આ વ્યવસ્થા પછાત વર્ગ આયોગની ભલામણના આધારે કરવામાં આવી હોવાનું પણ સરકારે જણાવ્યું હતું. જોકે, મદ્રાસ હાઈકોર્ટે આ સરકારી આદેશને રદ કર્યો હતો, જેને તમિલનાડુ સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકાર્યો હતો.

હવે આગળ શું બદલાશે?
સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદાથી તમિલનાડુમાં ધર્માંતરણ બાદ BC (Muslim) પ્રમાણપત્ર મેળવીને અનામતનો લાભ લેવાના પ્રયાસો પર કાનૂની સ્પષ્ટતા આવી છે. આ નિર્ણય ખાસ કરીને રાજ્યના સંબંધિત સરકારી આદેશ અને BC (Muslim) શ્રેણી અંગેના વિવાદ સાથે જોડાયેલો છે. નોંધનીય છે કે આ ચુકાદાને તમામ OBC અથવા SC અનામત માટે એકસરખો સામાન્ય નિયમ માની લેવો યોગ્ય નથી. અનામત માટેની પાત્રતા સંબંધિત કાયદા, સમુદાયની માન્યતા અને લાગુ પડતી જોગવાઈઓ પર આધારિત રહે છે.