LPG Cylinder Price Hike: જૂન મહિનાની શરૂઆત સાથે જ દેશના સામાન્ય નાગરિકો પર મોંઘવારીનો ડબલ ઝાટકો વાગ્યો છે. 1 જૂન 2026થી દેશભરમાં અનેક મોટા નાણાકીય ફેરફારો અમલી બન્યા છે, જેની સીધી અસર દરેક ઘર અને ગ્રાહકોના ખિસ્સા પર પડશે. આ સરકારી અને વ્યાપારી ફેરફારોમાં એલપીજી સિલિન્ડરના ભાવવધારાથી લઈને મારુતિ સુઝુકીની કાર મોંઘી થવા સુધીના આંચકા સામેલ છે. બીજી તરફ, બેંકિંગ ક્ષેત્રે એચડીએફસી બેંકે ગ્રાહકો માટે ચાર્જ અને એલર્ટના નિયમો બદલ્યા છે, જ્યારે ડિજિટલ પેમેન્ટને સુરક્ષિત કરવા માટે એનપીસીઆઈ (NPCI) દ્વારા યુપીઆઈ (UPI) ટ્રાન્ઝેક્શનમાં મોટો સુધારો કરવામાં આવ્યો છે.
એલપીજી સિલિન્ડરના ભાવમાં ભડકો: કોમર્શિયલ ગેસ ₹42 સુધી મોંઘો થયો ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ દર મહિનાની જેમ 1 જૂન 2026ના રોજ એલપીજી ગેસ સિલિન્ડરના નવા દરો જાહેર કર્યા છે. રાહતની વાત એ છે કે 14 કિલોગ્રામના ઘરેલુ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી અને કિંમતો સ્થિર રાખવામાં આવી છે. જોકે, કોમર્શિયલ ઉપયોગ માટેના 19 કિલોગ્રામના સિલિન્ડરના ભાવમાં મોટો વધારો ઝીંકવામાં આવ્યો છે. વર્ષ 2026માં કોમર્શિયલ સિલિન્ડરના ભાવમાં આ અત્યાર સુધીનો સાતમો વધારો છે. તેલ કંપનીઓના નિર્ણય બાદ દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં 19 કિલોનો કોમર્શિયલ સિલિન્ડર ₹53.50 મોંઘો થઈને ₹3113.50 પર પહોંચ્યો છે, જે અગાઉ ₹3071.50માં મળતો હતો. જ્યારે કોલકાતામાં આ વધારો ₹52.50 સુધીનો નોંધાયો છે. આ ભાવવધારાને કારણે રેસ્ટોરન્ટ, હોટલ અને લગ્ન પ્રસંગોમાં કેટરિંગનો ખર્ચ વધશે, જેનાથી ચા-નાસ્તો અને જમવાની થાળી મોંઘી થઈ શકે છે.
'છોટુ સિલિન્ડર'ની કિંમતમાં પણ ₹11નો વધારો આ સાથે જ, કોઈપણ એડ્રેસ પ્રૂફ વગર મળતા 5 કિલોના ફ્રી ટ્રેડ એલપીજી (FTL) સિલિન્ડર એટલે કે 'છોટુ સિલિન્ડર'ની કિંમતમાં પણ ₹11નો વધારો કરાયો છે, જેથી હવે તે ₹821.50માં મળશે. આ સિલિન્ડરનો ઉપયોગ મોટાભાગે વિદ્યાર્થીઓ અને પરપ્રાંતિય મજૂરો કરે છે. નિયમોને વધુ કડક બનાવતા પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જે ગ્રાહકો પાસે પીએનજી (PNG) કનેક્શન છે, તેમણે આગામી 30 દિવસમાં પોતાનું એલપીજી કનેક્શન સરેન્ડર કરવું પડશે.
વાહન ખરીદવું બન્યું મોંઘું જો તમે આ મહિને નવી કાર ખરીદવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો તમારે વધુ બજેટ ફાળવવું પડશે. દેશની સૌથી મોટી કાર ઉત્પાદક કંપની મારુતિ સુઝુકીએ તેની ગાડીઓની કિંમતમાં વધારો કરવાની જે સત્તાવાર જાહેરાત કરી હતી, તેનો અમલ આજથી એટલે કે 1 જૂનથી થઈ ગયો છે. કંપનીએ સામાન્ય માણસની મનપસંદ ગણાતી અલ્ટોથી લઈને બ્રેઝા અને પ્રીમિયમ સેગમેન્ટની વિક્ટોરિયા સુધીના તમામ મોડેલોના ભાવ વધારી દીધા છે. મારુતિ સુઝુકીના જણાવ્યા અનુસાર, અલગ-અલગ મોડેલ અને વેરિઅન્ટના આધારે કારની કિંમતમાં મહત્તમ ₹30,000 સુધીનો વધારો ઝીંકવામાં આવ્યો છે. ઉત્પાદન ખર્ચમાં થયેલા વધારાને કારણે કંપનીએ આ આર્થિક બોજ ગ્રાહકો પર નાખવો પડ્યો છે.
ઇંધણ પર એક્સપોર્ટ ડ્યુટીમાં ઘટાડો: રિફાઇનરી કંપનીઓને ફાયદો કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એવિએશન ફ્યુઅલ (ATF - વિમાનના ઇંધણ) પર લાદવામાં આવતી એક્સપોર્ટ ડ્યુટી (નિકાસ વેરો)માં ઘટાડો કરવાનો મહત્વનો નિર્ણય લેવાયો છે, જેના નવા દરો 1 જૂનથી લાગુ થઈ ગયા છે. નવી જાહેરાત મુજબ, પેટ્રોલની નિકાસ પર ₹1.5 પ્રતિ લિટર, ડીઝલ પર ₹13.5 પ્રતિ લિટર અને એટીએફ (ATF) પર ₹9.5 પ્રતિ લિટર નિકાસ ડ્યુટી નક્કી કરવામાં આવી છે. આ ઘટાડાથી દેશની બહાર ઇંધણ વેચતી સ્થાનિક રિફાઇનરી કંપનીઓનો નફો વધશે. જોકે, આ ટેક્સ માત્ર નિકાસ પર હોવાથી દેશની અંદર સામાન્ય ગ્રાહકો માટે પેટ્રોલ અને ડીઝલના છૂટક ભાવોમાં કોઈ ફેરફાર થશે નહીં.
HDFC બેંકના ગ્રાહકો ધ્યાન આપે: સિક્કા જમા કરાવવા પર નવો ચાર્જ અને SMS એલર્ટ બંધ દેશની સૌથી મોટી ખાનગી બેંક HDFCએ તેના ચાલુ ખાતા (Current Account) સહિતના અન્ય ખાતાઓ માટેના નિયમો બદલ્યા છે. બેંકની નવી ગાઇડલાઇન મુજબ, હવે નાની નોટો અને સિક્કાઓ જમા કરાવવા પર માસિક મર્યાદા નક્કી કરાઈ છે. નવા નિયમ હેઠળ ₹20 કે તેથી ઓછી કિંમતની નોટો દર મહિને મહત્તમ ₹10,000 સુધી જ મફતમાં જમા કરાવી શકાશે, જ્યારે સિક્કાઓ જમા કરાવવાની મર્યાદા દર મહિને ₹5,000 નક્કી કરાઈ છે. જો ગ્રાહક આ નિયત મર્યાદાથી વધુ રકમ જમા કરાવશે, તો વધારાની રકમ પર 2% જેટલો વધારાનો ચાર્જ વસૂલવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, બેંકે નાના યુપીઆઈ (UPI) વ્યવહારો પર આવતા એસએમએસ (SMS) એલર્ટના નિયમમાં મોટો ફેરફાર કર્યો છે. હવેથી કોઈને પૈસા મોકલતી વખતે જો રકમ ₹100થી વધુ હશે તો જ મોબાઈલ પર ટેક્સ્ટ મેસેજ આવશે. તેવી જ રીતે ખાતામાં પૈસા જમા થતી વખતે જો રકમ ₹500થી વધુ હશે તો જ SMS એલર્ટ મળશે. આ ફેરફારથી ગ્રાહકોના ફોનમાં રોજબરોજના નાના પેમેન્ટ્સ (જેવા કે ₹10 કે ₹20)થી ભરાઈ જતા ઇનબોક્સમાંથી મુક્તિ મળશે, જોકે ઓફિશિયલ એપ્લિકેશન પર નોટિફિકેશન ચાલુ રહેશે.
ઓનલાઈન ફ્રોડ અટકાવવા NPCIની નવી UPI સિસ્ટમ લોન્ચ ડિજિટલ પેમેન્ટના ક્ષેત્રમાં ઓનલાઈન છેતરપિંડી અને ઉતાવળમાં ખોટા ખાતામાં પૈસા ટ્રાન્સફર થઈ જવાની સમસ્યાઓ લાંબા સમયથી ચિંતાનો વિષય હતી. આ સમસ્યાના કાયમી ઉકેલ માટે નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (NPCI) દ્વારા એક નવી અને અત્યંત સુરક્ષિત યુપીઆઈ (UPI) સિસ્ટમ 1 જૂન 2026થી દેશમાં લાગુ કરવામાં આવી છે. આ નવી વ્યવસ્થા હેઠળ, ગ્રાહક કોઈપણ ઓનલાઈન પેમેન્ટ એપ્લિકેશન (જેમ કે Google Pay, PhonePe કે Paytm) દ્વારા જ્યારે પૈસા ટ્રાન્સફર કરશે, ત્યારે યુપીઆઈ પિન (UPI PIN) દાખલ કરતા પહેલાં જ સામેવાળી વ્યક્તિના બેંક ખાતામાં નોંધાયેલું સત્તાવાર નામ સ્ક્રીન પર સ્પષ્ટ દેખાશે. આનાથી ગ્રાહક ખાતરી કરી શકશે કે પૈસા સાચી વ્યક્તિને જ જઈ રહ્યા છે અને ખોટા વ્યવહારો અટકાવી શકાશે.
રૂફટોપ સોલાર પેનલ ધારકો માટે કડક નિયમો નવીનીકરણીય ઊર્જાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ચાલતી સરકારી યોજનાઓ અને સબસિડીવાળા પ્રોજેક્ટ્સ માટે સરકાર દ્વારા નિયમો વધુ કડક બનાવવામાં આવ્યા છે. 1 જૂન 2026થી સરકાર દ્વારા માન્યતા પ્રાપ્ત મોડેલ અને ઉત્પાદકોની સૂચિ (ALMM લિસ્ટ-II) ફરજિયાત બનશે. આ નિયમ લાગુ થવાને કારણે હવે રૂફટોપ સોલાર અને નેટ-મીટરિંગના સબસિડીવાળા પ્રોજેક્ટ્સમાં માત્ર પ્રમાણિત અને ગુણવત્તાયુક્ત સ્થાનિક સોલાર પેનલોનો જ ઉપયોગ કરી શકાશે. આ નિર્ણયથી સ્થાનિક ઉત્પાદકોને મોટો વેગ મળશે અને ગ્રાહકોને લાંબા ગાળા માટે સુરક્ષિત તેમજ વોરંટીવાળી સોલાર સિસ્ટમની ગેરંટી મળશે. જોકે, ઉચ્ચ માપદંડોને કારણે સોલાર પેનલના ઇન્સ્ટોલેશન ખર્ચમાં શરૂઆતના તબક્કે થોડો વધારો થવાની સંભાવના છે.

પ્રતિકાત્મક તસવીર

1 જૂનથી દેશમાં મોટો આર્થિક પલટો, UPI અને બેંકિંગના નિયમો બદલાયા

June 1, 2026 | 12:48 IST