આજે પીએમ મોદી અને રાહુલ ગાંધી વચ્ચે ખાસ બેઠક, વાંચો કેમ

દેશભરના લોકોની નજર આજે દિલ્હીમાં યોજાનારી ટોચની બેઠક પર છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને લોકસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધી આજે સાથે બેસવાના છે. આ બેઠકમાં અન્ય એક કેન્દ્રીય મંત્રી પણ હાજરી આપશે. વાસ્તવમાં, આ એક ઉચ્ચ સ્તરીય પસંદગી પેનલ છે જે દેશના ટોચના ચૂંટણી પદ એટલે કે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરની નિમણૂક માટે સર્વસંમતિ બનાવશે. અગાઉ આ પેનલમાં ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશનો પણ સમાવેશ થતો હતો પરંતુ તાજેતરમાં તેમાં સુધારો કરવામાં આવ્યો છે. કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીએ આનો વિરોધ કર્યો હતો.

તાજેતરમાં જ રાહુલ ગાંધીએ પણ કહ્યું હતું કે જો સરકારમાંથી બે સભ્યો અને વિપક્ષમાંથી એક સભ્ય હોય, તો સરકારનો અભિપ્રાય કોઈપણ સંજોગોમાં સ્વીકારવામાં આવશે. આ પેનલની બેઠક એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરની નિમણૂક પ્રક્રિયા અંગે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અનેક જાહેર હિતની અરજીઓ પેન્ડિંગ છે. આમાં તે કેસનો પણ સમાવેશ થાય છે જેમાં પેનલમાં ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશને સામેલ ન કરવાનો મુદ્દો ઉઠાવવામાં આવ્યો છે. કોર્ટ આ અરજીઓ પર 19 ફેબ્રુઆરીએ સુનાવણી કરશે.

સીઈસી નિવૃત્ત થઈ રહ્યા છે

મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) રાજીવ કુમાર 18 ફેબ્રુઆરીએ નિવૃત્ત થઈ રહ્યા છે. આ પહેલા, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં ત્રણ સભ્યોની પસંદગી સમિતિ સોમવારે નવા સીઈસીની પસંદગી કરવા માટે બેસશે. સૂત્રોને ટાંકીને અહેવાલો જણાવે છે કે કાયદા પ્રધાન અર્જુન મેઘવાલ આ બેઠકમાં ત્રીજા સભ્ય તરીકે જોડાઈ શકે છે. કેટલાક મીડિયા રિપોર્ટ્સમાં ગૃહમંત્રી અમિત શાહનું નામ પણ ચર્ચાઈ રહ્યું છે. હકીકતમાં, પેનલના ત્રીજા સભ્યમાં વડા પ્રધાન દ્વારા નામાંકિત કેન્દ્રીય મંત્રીનો સમાવેશ થશે.

ડિસેમ્બર 2023 માં અમલમાં આવેલા મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર અને અન્ય ચૂંટણી કમિશનર અધિનિયમ, 2023 હેઠળ CEC ની આ પ્રથમ નિમણૂક હશે. આ જોગવાઈ હેઠળ, માર્ચ 2024 માં એસએસ સંધુ અને જ્ઞાનેશ કુમારને ચૂંટણી કમિશનર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. અરુણ ગોયલના રાજીનામા અને અનૂપ ચંદ્ર પાંડેની નિવૃત્તિ બાદ ખાલી જગ્યાઓ ભરવા માટે બંને કમિશનરોની નિમણૂક કરવામાં આવી હતી.

મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર અને ચૂંટણી કમિશનરોની નિમણૂક માટે નવી વૈધાનિક જોગવાઈઓ રજૂ કરવામાં આવે તે પહેલાં, બાકીના બે ચૂંટણી કમિશનરોમાંથી સૌથી વરિષ્ઠ વ્યક્તિને સામાન્ય રીતે વિદાય લેતા મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર સાથે પરામર્શ કર્યા પછી ટોચના પદ પર બઢતી આપવામાં આવતી હતી. જોકે, સુધારેલી પસંદગી પ્રક્રિયા હેઠળ, નિમણૂકો હવે પસંદગી પેનલમાં બહુમતી અથવા સર્વસંમતિના આધારે કરવામાં આવે છે.

એ જોવું રસપ્રદ રહેશે કે ત્રણ સભ્યોની પસંદગી સમિતિ નવા મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરની પસંદગી કરે છે કે હાલના ચૂંટણી કમિશનરોમાંથી કોઈ એકને આ પદ પર નિયુક્ત કરવાનો નિર્ણય લે છે.