ચિતાની રાખથી રમાતી મસાન હોળી, જાણો ક્યારથી ચાલે છે આ પરંપરા

રંગોનો તહેવાર માત્ર ભારતમાં જ નહીં, પરંતુ વિશ્વના ઘણા હિસ્સાઓમાં ઊજવાય છે. ક્યાંક નારંગી તો ક્યાંક કાદવથી લોકો એકબીજાને રંગે છે. એક દેશ એવો પણ છે, જ્યાં હોળીના દિવસે લોકો સ્મશાનમાં ભેગા થાય છે અને હોળી ઉજવે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, જ્યારે બાબા વિશ્વનાથે રંગભરી એકાદશી પર મા ગૌરીને વિદાય આપી અને તેમને વિશ્વનાથ ધામ લાવ્યા, ત્યારે ભક્તો અને કાશીના લોકોએ હોળીની ઉજવણી કરી.

હોળીનો તહેવાર શુક્રવારે છે, પરંતુ પ્રાચીન નગરી બાબા વિશ્વનાથ, કાશીમાં તો હોળીનો ઉત્સાહ પહેલાથી જ શરૂ થઈ ગયો છે. એવી હોળી જે કદાચ બીજે ક્યાંય ન થાય. આ હોળી સ્મશાનની હોળી છે.એટલે કે સ્મશાનમાં હોળી રમવામાં આવે છે.

વારાણસીના હરિશ્ચંદ્ર ઘાટ પર હોળીની ઉજવણી કરવામાં આવી હતી, જ્યાં મૃતદેહોને અગ્નિસંસ્કાર આપવામાં આવે ત્યાં આજે મણિકર્ણિકા ઘાટ પર સ્મશાનભૂમિ પર પણ હોળી રમાશે.

મસાન હોળી પાછળની કહાણી
મસાન હોળી મણિકર્ણિકા ઘાટ પર મનાવવામાં આવે છે. કાશીને મોક્ષ ભૂમિ માનવામાં આવે છે. અહીં મૃત્યુ દુઃખ નથી પણ આત્માની મુક્તિનો ઉત્સવ છે. મણિકર્ણિકા ઘાટ દુનિયાનું એકમાત્ર એવું સ્મશાન સ્થળ છે જ્યાં ચિતા ક્યારેય બુઝાતી નથી. અહીં અગ્નિ હજારો વર્ષોથી સતત સળગી રહ્યો છે, અને એવું કહેવાય છે કે તે સ્વયં ભગવાન શિવ દ્વારા પ્રગટાવવામાં આવ્યો હતો. જેના કારણે મણિકર્ણિકા ઘાટ પર મૃત્યુનો ભય નથી, પરંતુ તેનો ઉત્સવ મનાવવામાં આવે છે.

ચિંતાની રાખને શરીર પર લગાવવા પાછળ એવું માનવામાં આવે છે કે તેનાથી તેઓ મૃત્યુના ભયથી મુક્ત થઈ જાય છે અને આત્મજ્ઞાન પ્રાપ્ત કરે છે. કાશીમાં મૃત્યુને પુનર્જન્મથી મુક્તિનો માર્ગ માનવામાં આવે છે.

ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, જ્યારે બાબા વિશ્વનાથે રંગભરી એકાદશીના દિવસે મા ગૌરીને વિદાય આપી અને તેમને વિશ્વનાથ ધામ લાવ્યા, ત્યારે ભક્તો અને કાશીના લોકોએ હોળીની ઉજવણી કરી. એવું કહેવાય છે કે શિવ બધાના છે. આવી સ્થિતિમાં, અઘોરી નાગા સન્યાસીઓ, અઘોર અને સામાન્ય લોકોએ શિવની ભક્તિમાં શિવના પ્રિય શહેર કાશીના સ્મશાનભૂમિમાં સાથે મળીને હોળી રમી હતી.

આ એક પ્રાચીન પરંપરા છે અને આ પરંપરા આજે પણ નિભાવવામાં આવી રહી છે.કાશીમાં મૃત્યુ પણ એક ઉત્સવ છે. આ હોળીના ચિત્રોમાં પણ દેખાય છે. અહીં હરિશ્ચંદ્ર મહાસ્મશાન ઘાટ પર, અઘોરીઓ તેમના શરીર પર રાખ વીંટાળીને, અંતિમ સંસ્કારની રાખ અને ગુલાલ લગાવીને હોળી રમે છે. ત્યાં નાગા સાધુઓ ડમરુના તાલ પર નૃત્ય કરે છે. ત્યાં તેમના ભક્તો શિવના રૂપમાં સજ્જ નાગા તપસ્વીઓને ટેકો આપે છે.જ્યારે સ્મશાનભૂમિ પર  હર હર મહાદેવના નારા સાથે હોળીની ઉજવણી કરવામાં આવે છે.