SIR વિવાદ હવે કોર્ટમાં, 14 નિર્ણયો સામે શું છે અરજી?

Bombay High Court SIR Petitions: મહારાષ્ટ્રમાં મતદાર યાદીઓના સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR)ને લઈને ચૂંટણી પંચની કામગીરી અંગે ઉઠેલા સવાલો હવે બોમ્બે હાઈકોર્ટ સુધી પહોંચ્યા છે. બોમ્બે હાઈકોર્ટની કોલ્હાપુર બેન્ચ સમક્ષ દાખલ કરવામાં આવેલી રિટ અરજીમાં મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર અને ચૂંટણી પંચની 14 વહીવટી કાર્યવાહી અને નિર્ણયોને પડકારવામાં આવ્યા છે. અરજીમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ચૂંટણી કમિશનર સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશીએ આમાંથી કેટલીક કાર્યવાહી અંગે ઔપચારિક વાંધા નોંધાવ્યા હતા.

બોમ્બે હાઈકોર્ટમાં 14 નિર્ણયોને પડકાર
વકીલ અસીમ સરોદે મારફતે દાખલ થયેલી અરજીમાં ચૂંટણી પંચ અને જ્ઞાનેશ કુમાર સાથે જોડાયેલા 14 વહીવટી આદેશો અને કાર્યવાહીને રદ કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે. અરજીમાં મતદાર નોંધણી, મતદાર યાદીની તૈયારી અને સુધારા, મતદારોના નામ કાઢવા અને પુનઃસ્થાપિત કરવા, ચૂંટણી નોંધણી અધિકારીઓની કામગીરી, મતદાર ડેટાબેઝ અને સોફ્ટવેર સંબંધિત પ્રક્રિયાઓ અંગે સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે. આ અરજીમાં 23 સપ્ટેમ્બરના ધ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના અહેવાલનો પણ આધાર લેવામાં આવ્યો છે. અહેવાલ મુજબ, સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશીએ છેલ્લા 10 મહિનામાં ચૂંટણી પંચની કેટલીક કાર્યવાહી અને નિર્ણય અંગે ઓછામાં ઓછા 14 વખત રેકોર્ડ પર વાંધા નોંધાવ્યા હતા.

Form 6 અને મતદાર ડેટાબેઝ પર શું સવાલ?
અરજીમાં નવા મતદારોની નોંધણી માટેના Form 6માં કરવામાં આવેલા ફેરફારનો પણ ઉલ્લેખ છે. અરજી મુજબ, Form 6માં SIR સંબંધિત માહિતી ઉમેરવામાં આવી હતી. ચૂંટણી કમિશનરો દ્વારા આ ફેરફાર અંગે વાંધો ઉઠાવવામાં આવ્યો હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. અરજીમાં મતદાર યાદીના ડેટાબેઝને કેન્દ્રિયકૃત કરવા, સોફ્ટવેર પ્રક્રિયા, મતદારોના નામ કાઢવા અને પુનઃસ્થાપિત કરવા તથા ચૂંટણી નોંધણી અધિકારીઓની કામગીરી અંગે પણ પ્રશ્નો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે. આ તમામ દાવાઓ હાલ અરજીમાં કરવામાં આવેલા આક્ષેપો છે અને તેના પર કોર્ટનો અંતિમ નિર્ણય આવ્યો નથી.

મહારાષ્ટ્રમાં SIR રોકવાની પણ માંગ
અરજીમાં મહારાષ્ટ્રમાં ચાલી રહેલી SIR પ્રક્રિયા રોકવા અને SIR દરમિયાન કાઢી નાખવામાં આવેલા મતદારોના નામ પુનઃસ્થાપિત કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે. અરજદારો દ્વારા મતદાર યાદી તૈયાર કરવાની પ્રક્રિયા અંગે સ્વતંત્ર ન્યાયિક સમિતિ રચવાની માંગ પણ કરવામાં આવી છે. અરજીમાં બંધારણની કલમ 14 અને કલમ 326 સાથે જોડાયેલા કાયદાકીય પ્રશ્નો પણ ઉઠાવવામાં આવ્યા છે.

SIR અંગે બીજી અરજીમાં પારદર્શિતાની માંગ
મહારાષ્ટ્રની SIR પ્રક્રિયા અંગે બોમ્બે હાઈકોર્ટની મુખ્ય બેન્ચ સમક્ષ અલગ અરજી પણ દાખલ કરવામાં આવી છે. આ અરજીમાં SIR શરૂ કરવા પાછળનો આદેશ, તેના કારણો, કાયદાકીય આધાર અને પ્રક્રિયાની પારદર્શિતા જાહેર કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે. અરજીમાં કેટલાક બૂથ લેવલ ઓફિસરો (BLOs) દ્વારા SIR ફોર્મ સ્વીકારતી વખતે સહાયક દસ્તાવેજો માંગવામાં આવતા હોવાનો દાવો પણ કરવામાં આવ્યો છે. અરજદારોનું કહેવું છે કે લાયક મતદારોના નામ ખોટી રીતે મતદાર યાદીમાંથી દૂર ન થાય તે માટે યોગ્ય સુરક્ષા વ્યવસ્થા જરૂરી છે.

28 સપ્ટેમ્બરે બોમ્બે હાઈકોર્ટમાં રજૂઆતની શક્યતા
બંને અરજીઓ 28 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ સંબંધિત બેન્ચ સમક્ષ રજૂ થવાની શક્યતા છે. હાલ આ મુદ્દે કરવામાં આવેલા આક્ષેપો અને માંગણીઓ કોર્ટ સમક્ષ વિચારાધીન છે. બોમ્બે હાઈકોર્ટે આ દાવાઓ અંગે હજુ કોઈ અંતિમ નિષ્કર્ષ આપ્યો નથી.