કેન્દ્ર સરકારે આજે સુપ્રીમ કોર્ટમાં દોષિત સાંસદો અને ધારાસભ્યો પર ચૂંટણી લડવા પર કાયમી પ્રતિબંધ મૂકવાની માંગ કરતી અરજી પર જવાબ આપ્યો છે. આના જવાબમાં, કેન્દ્ર સરકારે કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે ફોજદારી કેસોમાં દોષિત ઠેરવવામાં આવેલા રાજકારણીઓ પર ચૂંટણી લડવા પર આજીવન પ્રતિબંધ લાદવો કઠોર રહેશે. આ સમય દરમિયાન, કેન્દ્ર સરકારે હાલના કાયદાની હિમાયત કરી અને કહ્યું કે તેને આગળ પણ ચાલુ રાખવામાં આવશે. સુપ્રીમ કોર્ટમાં દાખલ કરાયેલા સોગંદનામામાં, કેન્દ્રએ જણાવ્યું હતું કે અરજીમાં જે માંગવામાં આવી છે તે કાયદાને ફરીથી લખવા અથવા સંસદને ચોક્કસ રીતે કાયદો ઘડવાનો નિર્દેશ આપવા સમાન છે, જે સુપ્રીમ કોર્ટની ન્યાયિક સમીક્ષા કરવાની સત્તાની બહાર છે.
આજીવન પ્રતિબંધ લાદવો યોગ્ય છે કે ખોટો, તે સંસદનો અધિકાર...
સોગંદનામામાં, કેન્દ્ર સરકારે કહ્યું કે પ્રશ્ન એ છે કે આજીવન પ્રતિબંધ લાદવો યોગ્ય રહેશે કે નહીં. આ સંપૂર્ણપણે સંસદના અધિકારક્ષેત્રમાં આવે છે. કેન્દ્રએ કહ્યું કે, કાયદાનો એક સ્થાપિત સિદ્ધાંત છે કે સજાઓ સમય-બાઉન્ડ અથવા જથ્થા-આધારિત હોય છે. વધુમાં, સોગંદનામામાં દલીલ કરવામાં આવી છે કે અરજદાર દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલા મુદ્દાઓ દૂરગામી અસરો ધરાવે છે અને સ્પષ્ટપણે સંસદની કાયદાકીય નીતિમાં આવે છે અને આ સંદર્ભમાં ન્યાયિક સમીક્ષાના માળખામાં યોગ્ય ફેરફારો કરવા પડશે. એડવોકેટ અશ્વિની કુમાર ઉપાધ્યાયે સુપ્રીમ કોર્ટમાં એક અરજી દાખલ કરીને દોષિત રાજકીય નેતાઓ પર આજીવન પ્રતિબંધ મૂકવાની માંગ કરી છે, ઉપરાંત દેશમાં સાંસદો અને ધારાસભ્યો સામેના ફોજદારી કેસોનો ઝડપી નિકાલ લાવવાની માંગ કરી છે.
કેન્દ્રએ સોગંદનામામાં શું કહ્યું?
કેન્દ્રએ પોતાના સોગંદનામામાં ભાર મૂક્યો હતો કે સર્વોચ્ચ અદાલતે સતત એવું માન્યું છે કે એક વિકલ્પની અસરકારકતા અથવા બીજા વિકલ્પ પર કાયદાકીય વિકલ્પ પર કોર્ટમાં પ્રશ્ન ઉઠાવી શકાય નહીં. લોકપ્રતિનિધિત્વ અધિનિયમ, 1951 ની કલમ 8(1) હેઠળ, ગેરલાયકાતનો સમયગાળો દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યાની તારીખથી છ વર્ષ અથવા કેદના કિસ્સામાં મુક્તિની તારીખથી છ વર્ષનો છે. સોગંદનામામાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ઉપરોક્ત કલમો હેઠળ જાહેર થનારી ગેરલાયકાત સંસદીય નીતિનો વિષય છે અને તેના પર આજીવન પ્રતિબંધ લાદવો યોગ્ય રહેશે નહીં. કેન્દ્રએ કહ્યું કે ન્યાયિક સમીક્ષાના કિસ્સામાં, કોર્ટ જોગવાઈઓને ગેરબંધારણીય જાહેર કરી શકે છે, જો કે, અરજદાર દ્વારા માંગવામાં આવેલી રાહત એ છે કે કાયદાની કલમ 8 ની તમામ પેટા કલમોમાં "છ વર્ષ" ની જોગવાઈને "આજીવન" તરીકે વાંચવામાં આવે.