CBSE: ધોરણ 10ની બીજી પરીક્ષા કોણ આપી શકશે? જાણો

કેન્દ્ર સરકારની નવી શિક્ષણ નીતિ મુજબ 2026થી ધોરણ 10ની બોર્ડ પરીક્ષાઓ વર્ષમાં બે વખત લેવાશે. પરીક્ષાઓ અંગેની ગૂંચવણ દૂર કરવા માટે કેન્દ્રીય માધ્યમિક શિક્ષણ બોર્ડ(CBSE) એ એક વેબિનાર યોજ્યો હતો. વેબિનારમાં CBSEના અધ્યક્ષે વિદ્યાર્થીઓ, વાલીઓ, પ્રિન્સિપાલ અને શિક્ષકોના પ્રશ્નોના જવાબો આપ્યા હતા.

જેમાં તેમણે સ્પષ્ટતા કરી કે, બંને પરીક્ષાઓ એક જ વર્ષમાં યોજાશે અને તેમના શૈક્ષણિક ધોરણો સમાન રહેશે. વેબિનારમાં શાળાઓ માટેના નિયમો, ટાઈમટેબલ, જવાબદારી, પરીક્ષાનું સંચાલન અને નવી મૂલ્યાંકન પદ્ધતિના અમલ માટે કાર્યવાહીનું માર્ગદર્શન આપ્યું હતું.

CBSE વેબિનાર પર ધોરણ 10ની બે બોર્ડ પરીક્ષાઓ અંગે સરળ FAQ (વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો) માર્ગદર્શિકા આપવામાં આવી છે. જેમાં CBSE ધોરણ 10ની પહેલી બોર્ડ પરીક્ષા મુખ્ય ગણાશે. જ્યારે બીજી બોર્ડ પરીક્ષા વૈકલ્પિક રહેશે.

આ વૈકલ્પિક પરીક્ષા એવા વિદ્યાર્થીઓ માટે છે જેઓ પોતાના કેટલાક વિષયોના ગુણ સુધારવા ઈચ્છે છે. બીજી પરીક્ષા આપવા માટે વિદ્યાર્થીએ પહેલી બોર્ડ પરીક્ષામાં હાજર રહેવું અનિવાર્ય છે. ગેરહાજર રહેનાર વિદ્યાર્થી બીજી પરીક્ષા આપી શકશે નહીં. CBSEના અધ્યક્ષ રાહુલ સિંહના જણાવ્યા મુજબ, બોર્ડના આંતરિક વિશ્લેષણના આધારે એવી અપેક્ષા છે કે કોઈપણ વિષયમાં 40 ટકા વિદ્યાર્થીઓ બીજી વખત પરીક્ષા આપશે.

બીજી પરીક્ષા એવા વિષયો માટે છે જેમાં વિદ્યાર્થીઓ પોતાના ગુણ સુધારવા ઈચ્છતા હોય. વિદ્યાર્થીઓ ફક્ત તે જ વિષયોની પસંદગી કરી શકશે જેમાં તેમના એક્સટર્નલ એસેસમેન્ટમાં 50થી વધુ ગુણ પ્રાપ્ત થયા હોય. જે વિદ્યાર્થીઓને એક્સટર્નલ એસેસમેન્ટમાં 50 કે તેનાથી ઓછા ગુણ હશે. તેઓ બીજી પરીક્ષા આપવા માટે પાત્ર ગણાશે નહીં.

ધોરણ 10ની પહેલી પરીક્ષાનું પરિણામ જાહેર થયા બાદ CBSE દ્વારા બીજી બોર્ડ પરીક્ષા માટે LOC જાહેર કરવામાં આવશે. શાળાઓને વિદ્યાર્થીઓની માહિતીની ચકાસણી, અપડેટ અને જમા કરાવવા માટે 15 દિવસ આપવામાં આવશે. બોર્ડે સ્પષ્ટતા કરી છે કે કોઈપણ વધારોનો સમય આપવામાં નહીં આવે. તેથી શાળાઓ માટે સમયસર અરજી જમા કરાવવી જરૂરી છે.

CBSE બે-પરીક્ષા પ્રણાલી વિદ્યાર્થીઓને એક મુખ્ય પરીક્ષા અને તેમના પ્રદર્શનમાં સુધારણા માટે બીજી તક પૂરી પાડે છે. તેનો ફાયદો એ છે કે વિદ્યાર્થીઓ શૈક્ષણિક વર્ષની રચનામાં ફેરફાર કર્યા વિના પોતાના પ્રદર્શનને વધુ સારું બનાવી શકે છે. ખાસ વાત એ છે કે, બંને પરીક્ષાઓમાં સમાન શૈક્ષણિક ધોરણો જ લાગુ કરવામાં આવશે.

CBSE ધોરણ 10નું આંતરિક મૂલ્યાંકન શાળાઓએ 1 જાન્યુઆરીથી 14 ફેબ્રુઆરી વચ્ચેના સમયગાળામાં પૂર્ણ કરવાનું રહેશે. પરીક્ષાનું ટાઇમટેબલ જળવાઈ રહે અને પરિણામ સમયસર તૈયાર થઈ શકે તે માટે શાળાઓએ સમયગાળા દરમિયાન તમામ મૂલ્યાંકન પૂર્ણ કરી માર્કશીટ સમયસર જાહેર કરવી જરૂરી છે.