<div>New Delhi: Fish powder, or fish protein powder, is a dietary supplement made from dried and powdered fish that can help manage the protein gap in children, said health experts as part of National Nutrition Week on Monday.</div>
<div>&nbsp;</div>
<div>National Nutrition Week is observed annually from September 1 to September 7. The theme this year is &lsquo;Nutritious Diets for Everyone&rsquo;.</div>
<div>&nbsp;</div>
<div>Data shows more than 50 per cent of children, under the age of 5, suffer from chronic malnutrition in India. In June, 17 per cent of children under six were underweight, 36 per cent were stunted, and 6 per cent were wasted, Women and Child Development Minister Annapurna Devi informed the Lok Sabha.</div>
<div>&nbsp;</div>
<div>Fish powder is a high-quality protein source, it contains essential amino acids, providing excellent nutritional support. It is also rich in micronutrients, including vitamins, minerals, and omega-3 fatty acids.</div>
<div>&nbsp;</div>
<div>&ldquo;Fish powder offers numerous benefits, particularly in addressing protein deficiency and supporting overall health, making it a valuable supplement,&rdquo; Soumita Biswas, Chief Clinical Nutritionist, Aster RV Hospital, Bengaluru, told IANS.</div>
<div>&nbsp;</div>
<div>The expert noted it can help enhance the nutritional value of food products, particularly for vulnerable groups such as children, pregnant women, and the elderly. It is also affordable and easily accessible, making it an ideal solution for addressing protein deficiency in the country.</div>
<div>&nbsp;</div>
<div>Recently, health officials in Assam&rsquo;s Kamrup district used fish powder in meals as part of a pilot project in 2022-23 under the Prime Minister&rsquo;s Matsya Sampada Yojana (PMMSY), to combat malnutrition in the state.</div>
<div>&nbsp;</div>
<div>Lauding the infusion of fish powder in meals Chief Minister Himanta Biswa Sarma noted that it &ldquo;reduced malnutrition among children under 10 years of age significantly&rdquo;.</div>
<div>&nbsp;</div>
<div>&ldquo;Fish powder and other marine sources of protein can be more widely used to meet the protein gap in children,&rdquo; said Soumya Swaminathan, former Chief Scientist at the World Health Organisation, in a recent post on X.com.</div>
<div>&nbsp;</div>
<div>&ldquo;It plays a vital role in meeting the protein gap by addressing protein deficiency, particularly in regions with limited access to quality protein sources. It can be used for food fortification, adding protein to products like cereals, soups, and snacks,&rdquo; Biswas added.</div>
<div>&nbsp;</div>
<div>It can also be used as a protein-rich feed supplement for poultry, livestock, and aquaculture, promoting healthy growth and development.</div>
<div>&nbsp;</div>
<div>Jyoti Khaniojh, Nutrition And Dietetics, Max Super Speciality Hospital Patparganj said: &ldquo;Fish powder supports children's growth, cognitive function, and immune health while being easy to digest and hypoallergenic (relatively unlikely to cause an allergic reaction)&rdquo;.</div>
<div>&nbsp;</div>
<div>&ldquo;By seamlessly integrating into various foods, it helps bridge protein gaps in picky eaters and those with dietary restrictions,&rdquo; Khaniojh told IANS.</div>
<div>&nbsp;</div>
<div>--IANS</div>

<p>નવી દિલ્હી: ફિશ પાવડર, અથવા ફિશ પ્રોટીન પાઉડર, સૂકી અને પાઉડર માછલીમાંથી બનાવેલ આહાર પૂરક છે જે બાળકોમાં પ્રોટીન ગેપને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ કરી શકે છે, એમ સોમવારે રાષ્ટ્રીય પોષણ સપ્તાહના ભાગરૂપે આરોગ્ય નિષ્ણાતોએ જણાવ્યું હતું.</p>
<p>રાષ્ટ્રીય પોષણ સપ્તાહ દર વર્ષે 1 સપ્ટેમ્બરથી 7 સપ્ટેમ્બર સુધી મનાવવામાં આવે છે. આ વર્ષની થીમ છે &lsquo; દરેક વ્યક્તિ માટે પોષક આહાર&rsquo;.</p>
<p>ડેટા દર્શાવે છે કે ભારતમાં 5 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના 50 ટકાથી વધુ બાળકો ક્રોનિક કુપોષણથી પીડાય છે. મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રી અન્નપૂર્ણા દેવીએ લોકસભામાં માહિતી આપતાં મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રી અન્નપૂર્ણા દેવીએ જૂનમાં છ વર્ષથી ઓછી વયના 17 ટકા બાળકોનું વજન ઓછું, 36 ટકા સ્ટંટ અને 6 ટકા વ્યર્થ હતા.</p>
<p>માછલીનો પાઉડર એ ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળા પ્રોટીન સ્ત્રોત છે, તેમાં આવશ્યક એમિનો એસિડ હોય છે, જે ઉત્તમ પોષક આધાર પૂરો પાડે છે. તે વિટામિન્સ, મિનરલ્સ અને ઓમેગા-3 ફેટી એસિડ્સ સહિત સૂક્ષ્મ પોષકતત્વોમાં પણ સમૃદ્ધ છે.</p>
<p>એસ્ટર આરવી હોસ્પિટલ, બેંગલુરુના ચીફ ક્લિનિકલ ન્યુટ્રિશનિસ્ટ સૌમિતા બિસ્વાસે IANS ને જણાવ્યું, "ફિશ પાવડર અસંખ્ય લાભો પ્રદાન કરે છે, ખાસ કરીને પ્રોટીનની ઉણપને દૂર કરવા અને એકંદર આરોગ્યને ટેકો આપવા માટે, તેને મૂલ્યવાન પૂરક બનાવે છે."</p>
<p>નિષ્ણાતે નોંધ્યું કે તે ખાદ્ય ઉત્પાદનોના પોષણ મૂલ્યને વધારવામાં મદદ કરી શકે છે, ખાસ કરીને બાળકો, સગર્ભા સ્ત્રીઓ અને વૃદ્ધો જેવા સંવેદનશીલ જૂથો માટે. તે સસ્તું અને સરળતાથી સુલભ પણ છે, જે તેને દેશમાં પ્રોટીનની ઉણપને દૂર કરવા માટે એક આદર્શ ઉપાય બનાવે છે.</p>
<p>તાજેતરમાં, આસામના કામરૂપ જિલ્લાના આરોગ્ય અધિકારીઓએ રાજ્યમાં કુપોષણ સામે લડવા માટે પ્રધાનમંત્રી મત્સ્ય સંપદા યોજના (PMMSY) હેઠળ 2022-23માં પાયલોટ પ્રોજેક્ટના ભાગ રૂપે ભોજનમાં માછલીના પાવડરનો ઉપયોગ કર્યો હતો.</p>
<p>ભોજનમાં માછલીના પાવડરના ઇન્ફ્યુઝનની પ્રશંસા કરતાં મુખ્ય પ્રધાન હિમંતા બિસ્વા સરમાએ નોંધ્યું કે તેનાથી 10 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોમાં કુપોષણમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે.</p>
<p>X.com પર તાજેતરની પોસ્ટમાં વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશનના ભૂતપૂર્વ ચીફ સાયન્ટિસ્ટ સૌમ્યા સ્વામીનાથને જણાવ્યું હતું કે, "બાળકોમાં પ્રોટીનના તફાવતને પહોંચી વળવા માટે માછલીના પાવડર અને પ્રોટીનના અન્ય દરિયાઈ સ્ત્રોતોનો વધુ વ્યાપક ઉપયોગ થઈ શકે છે."</p>
<p>"તે પ્રોટીનની ઉણપને સંબોધીને પ્રોટીન ગેપને પહોંચી વળવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે, ખાસ કરીને ગુણવત્તાયુક્ત પ્રોટીન સ્ત્રોતોની મર્યાદિત પહોંચ ધરાવતા પ્રદેશોમાં. તેનો ઉપયોગ ફૂડ ફોર્ટીફિકેશન માટે કરી શકાય છે, અનાજ, સૂપ અને નાસ્તા જેવા ઉત્પાદનોમાં પ્રોટીન ઉમેરી શકાય છે,&rdquo; બિસ્વાસે ઉમેર્યું.</p>
<p>તેનો ઉપયોગ મરઘાં, પશુધન અને જળચરઉછેર માટે પ્રોટીન-સમૃદ્ધ ખોરાક પૂરક તરીકે પણ થઈ શકે છે, તંદુરસ્ત વૃદ્ધિ અને વિકાસને પ્રોત્સાહન આપે છે.</p>
<p>જ્યોતિ ખાનિયોજ, ન્યુટ્રિશન એન્ડ ડાયેટિક્સ, મેક્સ સુપર સ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલ પટપરગંજએ જણાવ્યું હતું કે: "ફિશ પાવડર બાળકોના વિકાસ, જ્ઞાનાત્મક કાર્ય અને રોગપ્રતિકારક સ્વાસ્થ્યને ટેકો આપે છે જ્યારે તે પચવામાં સરળ અને હાઇપોઅલર્જેનિક (એલર્જિક પ્રતિક્રિયા પેદા થવાની સંભાવના નથી)".</p>
<p>"વિવિધ ખાદ્યપદાર્થોમાં એકીકૃત રીતે એકીકૃત થવાથી, તે ચૂંટેલા ખાનારાઓ અને આહાર પર પ્રતિબંધો ધરાવતા લોકોમાં પ્રોટીન તફાવતને દૂર કરવામાં મદદ કરે છે," ખાનિયોજે IANS ને જણાવ્યું.</p>
<p>--IANS</p>

Can fish powder help meet protein requirements in children? {file photo}

માછલીના પાવડરમાં આવશ્યક એમિનો એસિડ હોય છે

શું માછલીનો પાવડર બાળકોમાં પ્રોટીનની જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવામાં મદદ કરી શકે છે?

<p>नई दिल्ली: मछली पाउडर, या मछली प्रोटीन पाउडर, सूखे और पाउडर मछली से बना एक आहार पूरक है जो बच्चों में प्रोटीन की कमी को नियंत्रित करने में मदद कर सकता है, स्वास्थ्य विशेषज्ञों ने सोमवार को राष्ट्रीय पोषण सप्ताह के हिस्से के रूप में कहा।<br><br>राष्ट्रीय पोषण सप्ताह हर साल 1 सितंबर से 7 सितंबर तक मनाया जाता है। इस वर्ष की थीम 'सभी के लिए पौष्टिक भोजन' है।<br><br>आंकड़ों से पता चलता है कि भारत में 5 वर्ष से कम उम्र के 50 प्रतिशत से अधिक बच्चे दीर्घकालिक कुपोषण से पीड़ित हैं। महिला एवं बाल विकास मंत्री अन्नपूर्णा देवी ने लोकसभा को बताया कि जून में, छह साल से कम उम्र के 17 प्रतिशत बच्चे कम वजन के थे, 36 प्रतिशत अविकसित और 6 प्रतिशत कमजोर थे।<br><br>मछली पाउडर एक उच्च गुणवत्ता वाला प्रोटीन स्रोत है, जिसमें आवश्यक अमीनो एसिड होते हैं, जो उत्कृष्ट पोषण संबंधी सहायता प्रदान करते हैं। यह ओमेगा-3 फैटी एसिड सहित विटामिन, खनिज और सूक्ष्म पोषक तत्वों से भी समृद्ध है।<br><br>बेंगलुरु के एस्टर आरवी अस्पताल में मुख्य नैदानिक पोषण विशेषज्ञ सौमिता बिस्वास ने आईएएनएस को बताया, "मछली पाउडर कई लाभ प्रदान करता है, विशेष रूप से प्रोटीन की कमी को दूर करने और समग्र स्वास्थ्य का समर्थन करने में, जो इसे एक मूल्यवान पूरक बनाता है।"<br><br>विशेषज्ञ ने कहा कि यह खाद्य उत्पादों के पोषण मूल्य को बढ़ाने में मदद कर सकता है, खासकर बच्चों, गर्भवती महिलाओं और बुजुर्गों जैसे कमजोर समूहों के लिए। यह सस्ता और आसानी से उपलब्ध होने वाला भी है, जो इसे देश में प्रोटीन की कमी को दूर करने के लिए एक आदर्श समाधान बनाता है।<br><br>हाल ही में, असम के कामरूप जिले में स्वास्थ्य अधिकारियों ने राज्य में कुपोषण से लड़ने के लिए 2022-23 में प्रधान मंत्री मत्स्य सम्पदा योजना (पीएमएमएसवाई) के तहत एक पायलट प्रोजेक्ट के हिस्से के रूप में भोजन में मछली पाउडर का इस्तेमाल किया।<br><br>भोजन में मछली का पाउडर मिलाने की सराहना करते हुए मुख्यमंत्री हिमंत बिस्वा सरमा ने कहा कि इससे 10 साल से कम उम्र के बच्चों में कुपोषण में काफी कमी आई है।<br><br>विश्व स्वास्थ्य संगठन की पूर्व मुख्य वैज्ञानिक सौम्या स्वामीनाथन ने X.com पर एक हालिया पोस्ट में कहा, "बच्चों में प्रोटीन की कमी को दूर करने के लिए मछली पाउडर और प्रोटीन के अन्य समुद्री स्रोतों का अधिक व्यापक रूप से उपयोग किया जा सकता है।"<br><br>बिस्वास ने कहा, "यह विशेष रूप से गुणवत्ता वाले प्रोटीन स्रोतों तक सीमित पहुंच वाले क्षेत्रों में प्रोटीन की कमी को पूरा करके प्रोटीन अंतर को पाटने में महत्वपूर्ण भूमिका निभाता है। इसका उपयोग भोजन को मजबूत बनाने, अनाज, सूप और स्नैक्स जैसे उत्पादों में प्रोटीन जोड़ने के लिए किया जा सकता है।"<br><br>इसका उपयोग पोल्ट्री, पशुधन और जलीय कृषि के लिए प्रोटीन युक्त फ़ीड पूरक के रूप में भी किया जा सकता है, जो स्वस्थ वृद्धि और विकास को बढ़ावा देता है।<br><br>मैक्स सुपर स्पेशियलिटी हॉस्पिटल पटपड़गंज में पोषण और आहार विज्ञान, ज्योति खानियोज ने कहा, "मछली पाउडर पचाने में आसान और हाइपोएलर्जेनिक (एलर्जी प्रतिक्रिया पैदा करने की संभावना नहीं) होने के साथ-साथ बच्चों के विकास, संज्ञानात्मक कार्य और प्रतिरक्षा स्वास्थ्य में सहायता करता है।"<br><br>खानियोज ने आईएएनएस को बताया, "विभिन्न खाद्य पदार्थों में सहजता से एकीकृत होने से, यह नुक्ताचीनी खाने वालों और आहार प्रतिबंध वाले लोगों में प्रोटीन की कमी को पाटने में मदद करता है।"<br><br>--आईएएनएस</p>

मछली के पाउडर में आवश्यक अमीनो एसिड होते हैं

क्या मछली का पाउडर बच्चों में प्रोटीन की ज़रूरतों को पूरा करने में मदद कर सकता है?

Fish powder contains essential amino acids

Can fish powder help meet protein requirements in children?

Fish powder contains essential amino acids

September 2, 2024 | 14:12 IST