'વૃક્ષોની માતા' થિમ્મક્કાનું 114 વર્ષની વયે અવસાન

કર્ણાટકને હરિયાળું બનાવવા માટે "વૃક્ષ માતા" તરીકે જાણીતા સવલુમારદા તિમ્માક્કાનું શુક્રવારે અવસાન થયું. તેમણે 114 વર્ષની વયે જયનગરની એપોલો હોસ્પિટલમાં અંતિમ શ્વાસ લીધા. લાંબા સમયથી બીમાર રહેલા તિમ્માક્કાએ પર્યાવરણ સંરક્ષણ માટે પોતાનું જીવન સમર્પિત કર્યું હતું. કર્ણાટકના મુખ્યમંત્રી સિદ્ધારમૈયા, રાજકીય નેતાઓ અને સામાજિક સંગઠનોએ તેમના નિધન પર ઊંડો શોક વ્યક્ત કર્યો હતો. મુખ્યમંત્રી સિદ્ધારમૈયાએ જાહેરાત કરી હતી કે તિમ્માક્કાના અંતિમ સંસ્કાર સંપૂર્ણ રાજ્ય સન્માન સાથે કરવામાં આવશે.

જીવનચરિત્ર: એક નિઃસંતાન દંપતીથી પર્યાવરણ રક્ષક : 

'સાલુમર્દ'30 જૂન, 1911 ના રોજ તુમાકુરુ જિલ્લાના ગુબ્બી તાલુકામાં ચિક્કારંગય્યા અને વિજયમ્માને ત્યાં જન્મેલી, ટિમ્માક્કાને ઔપચારિક શિક્ષણની તક મળી ન હતી. બાળપણથી જ, તેણી પરિવારના પશુધનનું પાલન કરતી હતી. તેણીના લગ્ન મગડી તાલુકાના હુલીકલ ગામની ચિક્કા રહીમા સાથે થયા હતા, પરંતુ બાળકો ન હોવાની પીડાએ તેણીને વૃક્ષો વાવવાની પ્રેરણા આપી. તેણીના પતિ સાથે મળીને, તેણીએ 4.5 કિલોમીટર લાંબા હુલીકલ-કુદુર રસ્તા પર 385 વડના વૃક્ષો વાવ્યા, તેમને પોતાના બાળકોની જેમ ઉછેર્યા. બાદમાં તેણીએ કુલ 8,000 થી વધુ વૃક્ષો વાવ્યા, જેના કારણે તેણીને "સાલુમરદા" ઉપનામ મળ્યું.

 

1991 માં તેણીના પતિના મૃત્યુ પછી પણ, ટિમ્માક્કાએ તેણીનું મિશન ચાલુ રાખ્યું. 2019 માં, જ્યારે રસ્તો પહોળો કરવાથી આ વૃક્ષો જોખમમાં મુકાયા, ત્યારે તેણીએ તત્કાલીન મુખ્યમંત્રી એચ.ડી. કુમારસ્વામી અને નાયબ મુખ્યમંત્રી જી. પરમેશ્વરને અપીલ કરી, જેના પરિણામે આ પ્રોજેક્ટ રદ કરવામાં આવ્યો. તેમની આ યાત્રા પર્યાવરણ સંરક્ષણનું એક અનોખું ઉદાહરણ બની, જેનો પડઘો દેશ અને દુનિયાભરમાં પડ્યો.

સન્માનોનો ધસારો: પદ્મશ્રીથી ડોક્ટરેટ સુધી

થિમ્માક્કાને તેમના યોગદાન માટે 12 મુખ્ય પુરસ્કારો મળ્યા. આમાં શામેલ છે:

રાષ્ટ્રીય નાગરિક પુરસ્કાર (1995)

ઇન્દિરા પ્રિયદર્શિની વૃક્ષ મિત્ર પુરસ્કાર (1997)

નાડોજા પુરસ્કાર (2010, હમ્પી યુનિવર્સિટી)

રાજ્યોત્સવ પુરસ્કાર

પદ્મશ્રી (2019)

માનદ ડોક્ટરેટ (2020, કર્ણાટક સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટી)

તાજેતરમાં, બીબીસીએ તેમને ટોચની 100 પ્રભાવશાળી મહિલાઓમાં સામેલ કર્યા. વન, પર્યાવરણ અને ઇકોલોજી મંત્રી ઈશ્વર બી. ખંડ્રેએ શોક વ્યક્ત કર્યો અને કહ્યું કે વન વિભાગે તેમના નામે વૃક્ષોગૃહ સ્થાપ્યા છે.

શોક સંદેશ: 'પર્યાવરણ પ્રત્યેનો તેમનો પ્રેમ તેમને અમર રાખશે' : 

કર્ણાટકના ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી સિદ્ધારમૈયાએ ટ્વિટર પર એક શોક સંદેશ જારી કર્યો: "વૃક્ષોની માતા, સવલુમરદા થિમ્મક્કાના નિધનના સમાચારથી મને ખૂબ દુઃખ થયું છે. તેમણે હજારો વૃક્ષો વાવ્યા અને તેમના પોતાના બાળકોની જેમ તેમનું પાલન-પોષણ કર્યું. તેમણે લગભગ પોતાનું આખું જીવન પર્યાવરણ સંરક્ષણ માટે સમર્પિત કર્યું. જોકે થિમ્મક્કા હવે આપણી વચ્ચે નથી, પર્યાવરણ પ્રત્યેનો તેમનો પ્રેમ તેમને હંમેશ માટે અમર રાખશે. તેમના આત્માને શાંતિ મળે - મારી નમ્ર શ્રદ્ધાંજલિ." તેમણે પરિવાર પ્રત્યે સંવેદના પણ વ્યક્ત કરી.

રાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ શ્રદ્ધાંજલિનો વરસાદ થયો. થિમ્મક્કાએ એક એવોર્ડ સમારોહમાં ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ રામ નાથ કોવિંદને આશીર્વાદ આપ્યા ત્યારે તેમની સાદગીને યાદ કરવામાં આવી રહી છે. સામાજિક સંગઠનોએ તેમને "મહાન માનવતાવાદી" ગણાવ્યા.

ભરપાઈ ન થઈ શકે તેવું નુકસાન: પર્યાવરણીય ચળવળ માટે પ્રેરણા 

ટિમ્મક્કાનું અવસાન પર્યાવરણીય સંરક્ષણ ક્ષેત્ર માટે એક ન ભરવાપાત્ર નુકસાન છે. તેમનો વારસો ગ્રામીણ કર્ણાટકને હરિયાળો રાખવાનું કામ ચાલુ રાખે છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે તેમની વાર્તા આવનારી પેઢીઓને પ્રેરણા આપતી રહેશે. પરિવારે તેમના અંતિમ સંસ્કાર માટે બે કે ત્રણ સ્થળો પસંદ કર્યા છે, જે ટૂંક સમયમાં અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવશે.

થિમ્મક્કાના લાંબા આયુષ્યનું રહસ્ય તેમની સાદગીપૂર્ણ જીવનશૈલી, કુદરતી આહાર અને વૃક્ષો સાથે વિતાવેલો સમય હતો. વધુ અપડેટ્સ માટે જોડાયેલા રહો.