ક્યાં સુધી સરકાર કરશે આંખ આડા કાન: કેટલા નિર્દોષ લોકોના લેશે ભોગ?

ફરી એક વાર જવાબદારો સામે આકરાં પગલાં લેવાની વાતો થશે, ફરી એક વાર તપાસના નામે SITની રચના થશે, અને ફરી એક વાર SITનો રિપોર્ટ કોઈ માળિયે ચઢી જશે. દોષિતો પોતાની રાજકીય લાગવગ અને પૈસાના દમ પર આઝાદ ફરતા રહેશે. દોષિતોને સજા આપવાની બણગાં ફૂંકતી રાજ્ય સરકાર કેમ તક્ષશિલા, હરણી, રાજકોટ TRP ગેમ ઝોન, મોરબી બ્રિજ જેવી મોટી ઘટનાઓના આરોપીઓને સજા અપાવવામાં નિષ્ફળ જઈ રહી છે? શું સરકાર માત્ર નાના ગુનેગારોને સજા અપાવીને જ ખુશ થવા માગે છે અને મોટા આરોપીઓને છાવરવાનો પ્રયત્ન કરી રહી છે? જો જવાબ "ના" હોય, તો પછી મોટા માથાઓને સજા કેમ નથી થતી? અને જો થાય છે, તો વર્ષોના વિલંબ પછી જ શા માટે?

ગુજરાતમાં સમયાંતરે બનતી દુર્ઘટનાઓએ રાજ્યના નાગરિકોના જીવનને હચમચાવી નાખ્યું છે. સુરત, વડોદરા, રાજકોટ, મોરબી અને અમદાવાદ જેવાં મોટાં શહેરોમાં થયેલી કરુણાંતિકાઓએ સરકારની બેદરકારી અને નિષ્ક્રિયતાને ઉજાગર કરી છે. આ ઘટનાઓ પાછળનું કારણ માત્ર દુર્ભાગ્ય નથી, પરંતુ તંત્રની ઉદાસીનતા અને સમયસર પગલાં ન લેવાની આદત છે, જેના પરિણામે નિર્દોષ લોકો પોતાનો જીવ ગુમાવે છે.

આવી ઘટનાઓની શરૂઆત કરીએ તો સુરતના તક્ષશિલા અગ્નિકાંડ (2019)નો ઉલ્લેખ કરવો પડે, જ્યાં કોચિંગ ક્લાસમાં લાગેલી આગમાં 22 નિર્દોષ વિદ્યાર્થીઓએ જીવ ગુમાવ્યા. આ ઘટનામાં સલામતીના નિયમોનું ઉલ્લંઘન સ્પષ્ટ હતું, પરંતુ તંત્ર આવાં ગેરકાયદેસર બાંધકામો પર કેમ નજર ન રાખી શક્યું? ત્યારબાદ રાજકોટના ગેમ ઝોન અગ્નિકાંડ (2024)માં 33 લોકોનાં મોત થયાં, જેમાં મોટાભાગે બાળકો હતાં. આ સ્થળ પર પણ પરવાનગી અને સલામતીના માપદંડોનું પાલન થયું ન હતું. મોરબીની ઝૂલતા પુલની દુર્ઘટના (2022)એ તો આખા દેશને હચમચાવી દીધો, જ્યાં 135 લોકો મૃત્યુ પામ્યા. પુલનું સમારકામ યોગ્ય રીતે થયું ન હતું, અને તેની ક્ષમતા કરતાં વધુ લોકોને પ્રવેશ આપવામાં આવ્યો હતો. ડીસામાં બનેલી ઘટનાએ ફરી એક વાર તંત્રની ઉદાસીનતાને ઉજાગર કરી છે.

દરેક ઘટના પછી સરકારનું એક જ રટણ ચાલે છે – “ચાલ SIT SIT રમીએ, તમે સની દેઓલના પીક્ચરમાં પેલો ડાયલોગ તો સાંભળ્યો જ હશે, કોર્ટ સીર્ફ મીલતી હૈ તો તારીખ પૈ તારીખ, ઇન્સાફ કભી નહિં મીલતા, ગુજરાતમાં આ સીલ સીલો SITના નામે ગુજરાતીઓને મળે છે.” દરેક દુર્ઘટના પછી ઢાંકપીછાડો કરવા અધિકારીઓની એક SITની રચના કરી દેવામાં આવે છે, પરંતુ ક્યારેય ગુજરાતીઓએ પૂછવાની હિંમત કરી છે કે આટલી SIT પછી પણ દુર્ઘટનાઓની હારમાળા કેમ? ગુજરાતીઓ પૂછશે નહીં અને સરકાર SIT બનાવવાનું ચૂકશે નહીં. આ SITનો હેતુ ન્યાય આપવાનો ઓછો અને જવાબદારીથી બચવાનો વધુ લાગે છે.

ડીસામાં બનેલી ઘટના બાદ સફાળી જાગેલી રાજ્ય સરકાર હવે ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં ફટાકડા બનાવતી તમામ ફેક્ટરીઓની તપાસ કરી રહી છે. પરંતુ સવાલ એ ઊભો થાય છે કે તંત્ર દર વખતે કેમ ઊંઘતું પકડાય છે? જો ડીસામાં ચાલતી ગેરકાયદેસર ફેક્ટરી પર સમયસર કાર્યવાહી કરવામાં આવી હોત, તો 21 મજૂરોના જીવ ન ગયા હોત. આ બિચારા મજૂરો પોતાના પેટનો ખાડો પૂરવા માટે પોતાનું વતન છોડીને અહીં આવ્યા હતા.

સરકાર આવી ઘટનાઓ બાદ શોક વ્યક્ત કરે છે અને સાંત્વના રૂપે મૃતકોના પરિવારજનોને થોડી રકમ આપે છે. પરંતુ શું ખરેખર મૃતકોના પરિવારજનોને અમુક લાખ રૂપિયાની જરૂર છે? તેમને તો જરૂર છે ગુનેગારોને આકરી સજા આપીને એક દાખલો બેસાડવાની, જેથી ભવિષ્યમાં આવી ઘટનાઓ ન બને અને કોઈ પણ વ્યક્તિ ખોટું કે ગેરકાયદેસર કામ કરતા પહેલાં સો વાર વિચારે. પરંતુ દરેક વખતે કોઈ ઘટના બન્યા પછી જ બહાનાબાજી અને દોષારોપણનો ટોપલો એકબીજા પર ઠલવવાનું શરૂ થઈ જાય છે. હવે જોવાનું એ રહ્યું કે સરકાર શું કરે છે. અત્યારે તો દોષિતોને આકરી સજા આપવાની ભાષણબાજી ચાલી રહી છે, પરંતુ તેમને સજા મળે છે કે નહીં, તે તો સમય જ બતાવશે. કદાચ ડીસા અગ્નિકાંડ પણ સમાચારોમાં ખોવાઈ જશે; આ બધું તો સમય જ નક્કી કરશે.

ગુજરાતનાં આ શહેરોમાં બનેલી દુર્ઘટનાઓ એક સ્પષ્ટ સંદેશ આપે છે – સરકારની બેદરકારી અને નિયમોના અમલમાં ઢીલાશના કારણે નિર્દોષ લોકો ભોગ બની રહ્યા છે. SIT દ્વારા રિપોર્ટ બનાવવામાં આવે છે અને પછી તે કોઈ અભરાઈએ ધૂળ ખાતો રહે છે. કોઈ ઘટના થોડા દિવસો સમાચારોમાં રહે છે અને ત્યારબાદ લોકો તેમજ સરકાર તેને ભૂલી જાય છે. આવું ક્યાં સુધી ચાલશે? જ્યાં સુધી તંત્ર સક્રિય નહીં થાય અને ગુનેગારોને સખત સજા નહીં થાય, ત્યાં સુધી આવી કરુણાંતિકાઓનો સિલસિલો ચાલુ જ રહેશે. ગુજરાતીઓએ હવે પ્રશ્નો પૂછવાની હિંમત કરવી જોઈએ, જેથી સરકાર પર જવાબદારી નિભાવવાનું દબાણ આવે અને SITની રમત બંધ કરીને પ્રજાને ન્યાય આપવા તરફ આગળ વધે.