પંજાબમાં પરાળી સળગાવવાના કારણે ખેતરોમાં આગ અને પ્રદૂષણની સમસ્યા
Stubble Burning In Punjab: પંજાબમાં દિવાળીના દિવસે પરાળી સળગાવવાની ઘટનાઓમાં મોટો ઉછાળો નોંધાયો છે. 8 નવેમ્બરે રાજ્યમાં એક જ દિવસમાં ખેતરોમાં આગ લાગવાના 1,152 બનાવો સામે આવ્યા હતા. આ સાથે ચાલુ સિઝનમાં ખેતરોમાં આગની કુલ ઘટનાઓનો આંકડો વધીને 4,459 થયો છે. ચિંતાજનક બાબત એ છે કે પંજાબમાં ડાંગરના પાકની લગભગ 91 ટકા કાપણી પૂર્ણ થઈ ગઈ હોવા છતાં અનેક વિસ્તારોમાં પરાળી સળગાવવાનું ચાલુ છે.
તપાસ બાદ 1,317 સ્થળોએ પરાળી સળગાવવાની પુષ્ટિ થઈ
ઇસરોના પ્રોટોકોલ હેઠળ સંકલિત તાજેતરના આંકડા મુજબ, અત્યાર સુધી નોંધાયેલા 4,459 ફાયર ઇન્સિડન્ટ્સમાંથી 2,998 સ્થળોનું નિરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું. તપાસ બાદ 1,317 સ્થળોએ પરાળી સળગાવવાની પુષ્ટિ થઈ છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે ડાંગરની કાપણી પૂર્ણ થવાના તબક્કે પહોંચ્યા પછી પણ પંજાબમાં પરાળી વ્યવસ્થાપનનો પડકાર યથાવત્ છે.
તરનતારન જિલ્લામાં સૌથી વધુ પરાળી સળગાવવાના કેસ
પંજાબમાં પરાળી સળગાવવાની ઘટનાઓથી તરનતારન જિલ્લો સૌથી વધુ પ્રભાવિત રહ્યો છે. અહીં ખેતરોમાં આગ લાગવાના 684 કેસ નોંધાયા છે. તપાસ બાદ તેમાંથી 306 કેસમાં પરાળી સળગાવવાની પુષ્ટિ થઈ છે. આ જિલ્લામાં સૌથી વધુ FIR નોંધાઈ હોવાનું અને પર્યાવરણીય વળતર તરીકે સૌથી વધુ રકમ વસૂલવામાં આવી હોવાનું પણ જણાવાયું છે. ફિરોઝપુર જિલ્લો 592 ફાયર ઇન્સિડન્ટ્સ સાથે બીજા ક્રમે રહ્યો છે. તપાસમાં તેમાંથી 247 કેસ પરાળી સળગાવવાના હોવાનું સામે આવ્યું છે. આ ઉપરાંત સંગરુર, ભટિંડા, ફરીદકોટ અને મોગા સહિતના જિલ્લાઓમાં પણ પરાળી સળગાવવાની ઘટનાઓ નોંધાઈ છે.
માલવા અને સરહદી વિસ્તારોમાં પરાળી સળગાવવાનું ચાલુ
પંજાબના દક્ષિણ અને દક્ષિણપશ્ચિમ વિસ્તારોમાં ખેતરોમાં આગના વધુ બનાવો નોંધાયા છે. ખાસ કરીને માલવા પ્રદેશ અને સરહદી પટ્ટામાં પરાળી સળગાવવાની સમસ્યા જોવા મળી રહી છે. બીજી તરફ હોશિયારપુર, પઠાણકોટ, રૂપનગર અને SBS નગરમાં સરખામણીએ ઓછા કેસ નોંધાયા છે. અગાઉ 15 સપ્ટેમ્બરથી 5 નવેમ્બર દરમિયાન પંજાબમાં ખેતરોમાં આગ લાગવાના કુલ 2,787 બનાવો નોંધાયા હતા. તે સમયગાળામાં પણ તરનતારન 586 કેસ સાથે સૌથી વધુ પ્રભાવિત જિલ્લો હતો, જ્યારે ફિરોઝપુરમાં 361 કેસ નોંધાયા હતા. આ સમય સુધીમાં પરાળી સળગાવવા બદલ 710 FIR નોંધાઈ હતી.
₹62.55 લાખનો દંડ, વસૂલાત માત્ર 52 ટકા
પરાળી સળગાવવાના કેસમાં કાર્યવાહી અને દંડની વસૂલાત પણ ચર્ચાનો વિષય બની છે. ઉપલબ્ધ આંકડા મુજબ, પર્યાવરણીય વળતર તરીકે કુલ ₹62.55 લાખનો દંડ ફટકારવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ અત્યાર સુધી માત્ર ₹32.60 લાખની જ વસૂલાત થઈ છે. એટલે કે કુલ લાદવામાં આવેલા દંડમાંથી આશરે 52 ટકા રકમ જ વસૂલવામાં આવી છે. બીજી તરફ, મોનિટરિંગ અધિકારીઓ સામેની કાર્યવાહી મર્યાદિત રહી છે. CAQM એક્ટની કલમ 14 હેઠળ અત્યાર સુધી માત્ર 18 અધિકારીઓ સામે કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી હોવાનું જણાવાયું છે. જોકે, આ અધિકારીઓમાંથી કોઈ સામે હજુ ચાર્જશીટ દાખલ થઈ નથી.
91 ટકા કાપણી છતાં પરાળીનો ધુમાડો કેમ અટકતો નથી?
પંજાબમાં ડાંગરની લગભગ 91 ટકા કાપણી પૂર્ણ થઈ ગઈ હોવા છતાં ખેતરોમાં આગના બનાવો નોંધાવા એ પરાળી વ્યવસ્થાપન સામેના પડકારને દર્શાવે છે. પરાળી સળગાવવાથી હવામાં પ્રદૂષણ વધવાની અને આસપાસના વિસ્તારોમાં હવાની ગુણવત્તા બગડવાની ચિંતા રહે છે. હવે રાજ્યમાં પરાળી સળગાવવાના બાકી બનાવો અટકાવવા, ખેડૂતોને વૈકલ્પિક વ્યવસ્થાઓ તરફ પ્રોત્સાહિત કરવા અને નિયમોના અમલ પર નજર રાખવી મહત્વપૂર્ણ રહેશે. આગામી દિવસોમાં પંજાબ સરકાર અને સંબંધિત એજન્સીઓની કાર્યવાહી પર પણ નજર રહેશે.
અનુભવ: 4 વર્ષ
પત્રકાર
પવન દ્વિવેદી વર્ષ 2022થી પત્રકારના ક્ષેત્રમાં કામ કરી રહ્યા છે. કારકિર્દીની શરૂઆતથી ગુજરાત, ક્રાઇમ, નેશનલ, ઈન્ટરનેશનલ, રાજકારણ, મનોરંજન, સ્પોર્ટ્સના સમાચાર જેવી વિવિધ કેટેગરીમાં કામ કરી રહ્યા છે. કારકિર્દીની શરૂઆતમાં સંદેશ, ગુજરાત સમાચાર, રાજસ્થાન ફર્સ્ટ, ગુજરાત વંદન અને હાલ બેનિફિટ ન્યૂઝ 24 માં કામ કરી રહ્યા છે
તાજા અપડેટ્સ મેળવો સીધા તમારા WhatsApp પર
જમ્મુ-કાશ્મીરમાં આતંકવાદીઓએ ફરી સુરક્ષા દળોને નિશાન બનાવ્યા! કુલગામમાં મોટરસાયકલ પર આવેલા અજાણ્યા હુમલાખોરોએ CRPF ચોકી પર અચાનક ફાયરિંગ કર્યું હતું.
આસામમાં વહેલી સવારે મોટો ટ્રેન અકસ્માત! ગુવાહાટી નજીક દિગારુ રેલવે સ્ટેશન પાસે કોલકાતા-સૈરાંગ એક્સપ્રેસનું એન્જિન સહિત 5 કોચ પાટા પરથી ઉતરી જતાં અફરાતફરી મચી ગઈ.
ઉત્તરાખંડના મંત્રી રેખા આર્યના પતિ સામે ઉત્પીડન, છેતરપિંડી અને હત્યાના પ્રયાસ સહિતના ગંભીર આરોપો છે. આગોતરા જામીનની અરજી ફગાવાઈ, હાઈકોર્ટમાંથી પણ રાહત ન મળી અને હવે ધરપકડ થઈ છે.