ગિરનારની પવિત્ર તળેટીમાં મહાશિવરાત્રીના મહાકુંભનો પ્રારંભ થઈ ચૂક્યો છે. ચારેબાજુ &lsquo;હર હર મહાદેવ&rsquo; અને &lsquo;અલખ નિરંજન&rsquo;ના ગુંજારવ સાથે સમગ્ર વાતાવરણ શિવમય બની ગયું છે. આ મેળામાં દેશભરમાંથી હજારો સાધુ-સંતો ઉમટી પડ્યા છે, જ્યાં તેમના &lsquo;ધૂણા&rsquo; અને શરીર પરની &lsquo;ભસ્મ&rsquo; શ્રદ્ધાળુઓ માટે આસ્થા અને આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યા છે.
<h3 data-path-to-node="4">ધૂણો: વિકારોને બાળી આત્માને શુદ્ધ કરવાની સાધના</h3>
સાધુઓ માટે ધૂણો એ માત્ર અગ્નિ પ્રગટાવવાનું સ્થાન નથી, પરંતુ સાક્ષાત ભગવાન શિવનું સ્વરૂપ છે.
<ul data-path-to-node="6">
<li>
મોહમાયાનો ત્યાગ: સાધુઓ ધૂણાની આસપાસ બેસીને મંત્ર જાપ અને ઘોર તપસ્યા કરે છે.
</li>
<li>
વિકારોનું બલિદાન: આ અગ્નિ કુંડ કામ, ક્રોધ અને લોભ જેવા માનવીય વિકારોને હોમી દઈને આત્માને શુદ્ધ કરવાનું પ્રતીક મનાય છે.
</li>
</ul>
<h3 data-path-to-node="7">ભસ્મનું રહસ્ય: આધ્યાત્મિકતા અને વિજ્ઞાનનો સંગમ</h3>
સાધુઓ દ્વારા ધારણ કરવામાં આવતી ભસ્મ પાછળ ઊંડું ચિંતન છુપાયેલું છે:
<ol start="1" data-path-to-node="9">
<li>
આધ્યાત્મિક પાસું: ભસ્મ એ અંતિમ સત્યની યાદ અપાવે છે કે આ નશ્વર દેહ એક દિવસ રાખમાં મળી જવાનો છે. તે મનુષ્યના અહંકારને ઓગાળી તેને નમ્ર બનાવે છે.
</li>
<li>
વૈજ્ઞાનિક પાસું: ભસ્મ શરીરના રોમ છિદ્રોને બંધ કરે છે, જેનાથી કડકડતી ઠંડી કે ગરમીની શરીર પર અસર થતી નથી. તે ચામડીના રોગો સામે રક્ષણ આપે છે અને નકારાત્મક ઊર્જાને દૂર રાખે છે.
</li>
</ol>
<blockquote data-path-to-node="10">
"ભવનાથના મેળામાં ભજન, ભોજન અને ભક્તિનો ત્રિવેણી સંગમ રચાયો છે, જ્યાં સાધુઓ 'શિવોહમ્'ના ભાવ સાથે લીન જોવા મળે છે."
</blockquote>
<h3 data-path-to-node="11">84 લાખ યોનીઓના કલ્યાણ માટે પ્રાર્થના</h3>
ગિરનારી સંતોની આ સાધના માત્ર વ્યક્તિગત મોક્ષ માટે નથી. અનેક સંતો ધૂણામાં આહુતિ આપીને સમગ્ર સૃષ્ટિ, પ્રાણી માત્ર અને 84 લાખ યોનીઓના કલ્યાણ માટે પ્રાર્થના કરી રહ્યા છે. વિશ્વમાં શાંતિ સ્થપાય અને મૂંગા જીવોનું પણ રક્ષણ થાય તેવા ઉમદા હેતુ સાથે ભવનાથની તળેટીમાં ભક્તિનો મહાસાગર ઉમટ્યો છે.

ગિરનારની ગોદમાં ‘હર હર મહાદેવ’નો નાદ

ભવનાથમાં શિવરાત્રીના મેળાનો મંગલ પ્રારંભ

February 13, 2026 | 14:48 IST