ભારતીય રેલવેએ પર્યાવરણને અનુકૂળ અને આર્થિક રીતે સસ્તું સંચાલન કરવાની દિશામાં એક મોટી સફળતા મેળવી છે. પશ્ચિમ રેલવેના અમદાવાદ મંડળ દ્વારા દેશની પ્રથમ લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ-ડીઝલ આધારિત ડ્યુઅલ ફ્યુઅલ DEMU ટ્રેનનું સફળતાપૂર્વક પરીક્ષણ પૂર્ણ કરવામાં આવ્યું છે. 30 જાન્યુઆરી 2026ના રોજ અમદાવાદના સાબરમતી સ્થિત ઈન્ટિગ્રેટેડ કોચિંગ ડિપો ખાતે મંડળ રેલ પ્રબંધક વેદ પ્રકાશ દ્વારા આ ખાસ ટ્રેનનું નિરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું.&nbsp;
2000 કિલોમીટરથી વધુનું ફિલ્ડ ટ્રાયલ પૂર્ણ
આ નવી ટેક્નોલોજી અંતર્ગત 1400 હોર્સપાવરની 2 DEMU ડ્રાઈવિંગ પાવર કારને એવી રીતે અપગ્રેડ કરવામાં આવી છે કે તેમાં 40 ટકા જેટલા ડીઝલના સ્થાને પર્યાવરણને અનુકૂળ LNGનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. ખાસ વાત એ છે કે, આ ડ્યુઅલ ફ્યુઅલ ટ્રેને 2000 કિલોમીટરથી વધુનું ફિલ્ડ ટ્રાયલ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યું છે અને હાલમાં તે કોઈપણ સમસ્યા વગર મુસાફરોની સેવામાં કાર્યરત છે.
હાનિકારક પ્રદૂષકોના ઉત્સર્જનમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો
આ LNG આધારિત ડ્યુઅલ ફ્યુઅલ પ્રણાલી અનેક વિશેષતાઓ ધરાવે છે જે રેલવેના ભવિષ્યને બદલી શકે છે. આ એન્જિન દ્વારા CO₂,NOx અને પાર્ટિક્યુલેટ મેટર જેવા હાનિકારક પ્રદૂષકોના ઉત્સર્જનમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થાય છે, જે હવાની ગુણવત્તા સુધારવામાં મદદરૂપ બને છે. આર્થિક રીતે જોઈએ તો, ડીઝલ કરતા LNG સસ્તું હોવાથી આ ટ્રેનના ઉપયોગથી રેલવેને મોટી બચત થશે. પ્રાપ્ત આંકડા મુજબ, એક 8-કોચની DEMU ટ્રેન તેના ઉપયોગથી વર્ષે અંદાજે 23.9 લાખની બચત કરી શકે છે. આ ડ્યુઅલ ફ્યુઅલ ટ્રેન ઇંધણની ઉપલબ્ધતા મુજબ ડીઝલ અને LNG વચ્ચે સરળતાથી સ્વિચ થઈ શકે છે, જેથી મુસાફરીમાં કોઈ વિક્ષેપ પડતો નથી.
8 DEMU પાવર કારને સિસ્ટમમાં રૂપાંતરિત કરવાનું આયોજન
તકનીકી દ્રષ્ટિએ આ ટ્રેનમાં અંદાજે 2200 લીટરની ક્ષમતા ધરાવતી ખાસ LNG ટેન્ક સ્થાપિત કરવામાં આવી છે. આ ટેન્ક એકવાર ફુલ કરવાથી ટ્રેન 222 કિલોમીટર સુધીનું દૈનિક સંચાલન સરળતાથી કરી શકે છે, જેના કારણે વારંવાર ઈંધણ ભરવાની જરૂર પડતી નથી. રેલવેની આ પહેલ માત્ર પ્રદૂષણ ઘટાડવા પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ તે કિફાયતી રેલ સંચાલન માટેનું એક મોટું મોડેલ બની રહ્યું છે. RDSO દ્વારા અંતિમ મંજૂરી મળ્યા બાદ, આગામી તબક્કામાં વધુ 8 DEMU પાવર કારને આ સિસ્ટમમાં રૂપાંતરિત કરવાનું આયોજન છે.

ગેસથી ચાલતી ટ્રેન

દેશની પ્રથમ LNG અને ડીઝલ આધારિત ડ્યુઅલ ફ્યુઅલ DEMU ટ્રેનનું સફળ પરીક્ષણ કરીને ઇતિહાસ રચ્યો

January 30, 2026 | 20:39 IST