ગુજરાત જનભાગીદારી યોજનામાં મોટો ફેરફાર: 10 વર્ષથી જૂની સોસાયટીઓને જ સરકારી ગ્રાન્ટ

Gujarat Janshabhagita Yojana Rule Change: ગુજરાત સરકારના નવા નિર્ણયથી મહાનગરપાલિકા વિસ્તારમાં આવેલી નવી સોસાયટીઓના રહીશો પર આર્થિક બોજ વધવાની શક્યતા છે. રાજ્ય સરકારે જનભાગીદારી યોજના હેઠળ સરકારી ગ્રાન્ટ મેળવવાના નિયમોમાં ફેરફાર કર્યો છે. નવા નિયમ મુજબ મહાનગરપાલિકાના આકારણી દફતરે એટલે કે ટેક્સ રેકોર્ડમાં 10 વર્ષ કે તેથી વધુ જૂની સોસાયટીઓને જ વિકાસ કામો માટે સરકારી ગ્રાન્ટનો લાભ મળશે. આ નવા નિયમના કારણે 10 વર્ષથી ઓછી જૂની સોસાયટીઓને રસ્તા, પાણી, ડ્રેનેજ અને સ્ટ્રીટલાઇટ જેવી પ્રાથમિક સુવિધાઓ માટે જનભાગીદારી યોજના હેઠળ સરકારી આર્થિક સહાય નહીં મળે. સુરત સહિત ગુજરાતના ઝડપથી વિકસતા શહેરોમાં આ નિર્ણયની સીધી અસર નવી સોસાયટીઓના રહીશો પર પડી શકે છે.

જનભાગીદારી યોજનાના નવા નિયમમાં શું બદલાયું?
રાજ્ય સરકાર દ્વારા કરવામાં આવેલા ફેરફાર બાદ સોસાયટીની ઉંમર સરકારી ગ્રાન્ટ મેળવવા માટે મહત્વપૂર્ણ માપદંડ બની છે. મહાનગરપાલિકાના ટેક્સ રેકોર્ડમાં સોસાયટીને 10 વર્ષ પૂર્ણ થયા બાદ જ તે જનભાગીદારી યોજના હેઠળ વિકાસ કામો માટે પાત્ર બની શકે છે. અર્થાત્, 10 વર્ષથી ઓછી જૂની સોસાયટીઓમાં રસ્તા, પાણીની લાઇન, ડ્રેનેજ સિસ્ટમ અથવા સ્ટ્રીટલાઇટ જેવી પ્રાથમિક સુવિધાઓના કામ માટે આ યોજના હેઠળ રાજ્ય સરકારની ગ્રાન્ટનો લાભ મળવો મુશ્કેલ બનશે.

નવી સોસાયટીઓના રહીશો પર વધશે આર્થિક બોજ
સુરત, અમદાવાદ, વડોદરા અને રાજકોટ જેવા શહેરોમાં દર વર્ષે મોટી સંખ્યામાં નવી સોસાયટીઓ અને રહેણાંક વિસ્તારો વિકસી રહ્યા છે. શરૂઆતમાં ડેવલપર દ્વારા રસ્તા, પાણી, ડ્રેનેજ અને સ્ટ્રીટલાઇટ જેવી સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવે છે. પરંતુ થોડા વર્ષોમાં રસ્તા તૂટવા, પાણીની લાઇનમાં ખામી, ડ્રેનેજની સમસ્યા અથવા સ્ટ્રીટલાઇટ બંધ થવા જેવી મુશ્કેલીઓ ઊભી થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં અગાઉ સોસાયટીના રહીશો મહાનગરપાલિકાના સંબંધિત ઝોનમાં અરજી કરીને જનભાગીદારી યોજના હેઠળ વિકાસ કામો માટે સહાય મેળવી શકતા હતા. હવે 10 વર્ષથી ઓછી જૂની સોસાયટીઓ માટે આ સહાય ઉપલબ્ધ નહીં રહેતી હોવાથી રસ્તા, પાણી, ડ્રેનેજ અને સ્ટ્રીટલાઇટના કામનો ખર્ચ રહીશોએ પોતાના સ્તરે ઉઠાવવો પડી શકે છે.

અગાઉ 30 ટકા મહાપાલિકા અને 70 ટકા રાજ્ય સરકારની ગ્રાન્ટ
અગાઉની વ્યવસ્થા મુજબ સોસાયટીના રહીશો મહાનગરપાલિકાના સંબંધિત ઝોનમાં રૂ.5,000ની ફી સાથે અરજી કરતા હતા. ત્યારબાદ વિકાસ કામોમાં 30 ટકા ફાળો મહાનગરપાલિકા અને 70 ટકા ગ્રાન્ટ રાજ્ય સરકાર તરફથી આપવામાં આવતી હતી. નવા નિયમ બાદ 10 વર્ષથી ઓછી જૂની સોસાયટીઓ આ પ્રકારની સરકારી સહાયથી બહાર થઈ શકે છે. જેના કારણે નવી સોસાયટીઓના રહીશો માટે પ્રાથમિક સુવિધાઓના જાળવણી અને વિકાસનો ખર્ચ વધવાની શક્યતા છે.

સુરત સહિત ગુજરાતના મહાનગરોમાં અસર
સુરત શહેરમાં ઝડપી શહેરી વિકાસને કારણે નવા રહેણાંક વિસ્તારો સતત વધી રહ્યા છે. અમદાવાદ, વડોદરા અને રાજકોટ સહિત અન્ય મહાનગરપાલિકા વિસ્તારોમાં પણ નવી સોસાયટીઓનું નિર્માણ થઈ રહ્યું છે. આવા વિસ્તારોમાં જો સોસાયટીની સ્થાપનાના થોડા વર્ષોમાં રસ્તા, ડ્રેનેજ અથવા સ્ટ્રીટલાઇટની સમસ્યા સર્જાય તો સરકારી જનભાગીદારી ગ્રાન્ટ ન મળવાના કારણે સ્થાનિક રહીશો પર વધારાનો ખર્ચ આવી શકે છે.

નવા નિયમથી રહીશોમાં અસંતોષની શક્યતા
જનભાગીદારી યોજનામાં 10 વર્ષનો માપદંડ લાગુ થતાં નવી સોસાયટીઓના રહીશો માટે પ્રાથમિક સુવિધાઓનો પ્રશ્ન વધુ મહત્વનો બની શકે છે. સોસાયટી નવી હોય કે જૂની, રસ્તા, પાણી અને ડ્રેનેજ જેવી સુવિધાઓની જરૂરિયાત સતત રહે છે. આથી નવા નિયમના અમલ બાદ સોસાયટીના રહીશો અને મહાનગરપાલિકા વચ્ચે રજૂઆતો અને ફરિયાદો વધવાની શક્યતા છે.

સરકારના નિર્ણય બાદ હવે શું થશે?
નવા નિયમ હેઠળ 10 વર્ષ કે તેથી વધુ જૂની સોસાયટીઓને જનભાગીદારી યોજના હેઠળ સરકારી ગ્રાન્ટ મેળવવાની પાત્રતા રહેશે, જ્યારે 10 વર્ષથી ઓછી જૂની સોસાયટીઓએ વિકાસ કામો માટે અન્ય નાણાકીય વિકલ્પો શોધવા પડી શકે છે. હવે સુરત સહિત ગુજરાતની મહાનગરપાલિકાઓમાં આ નવા નિયમનો અમલ કેવી રીતે થાય છે અને નવી સોસાયટીઓના પ્રાથમિક સુવિધાના કામો માટે સરકાર તથા મહાનગરપાલિકા શું વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા કરે છે તેના પર નજર રહેશે.

જનભાગીદારી યોજનામાં 10 વર્ષનો નિયમ શું છે?
રાજ્ય સરકારના નવા નિયમ મુજબ મહાનગરપાલિકાના આકારણી દફતરે નોંધાયેલી સોસાયટીની ઉંમર સરકારી ગ્રાન્ટની પાત્રતા માટે મહત્વપૂર્ણ માપદંડ બની છે.

10 વર્ષથી ઓછી જૂની સોસાયટીઓને ગ્રાન્ટ મળશે?
નવા નિયમ મુજબ 10 વર્ષથી ઓછી જૂની સોસાયટીઓ માટે જનભાગીદારી યોજના હેઠળ સરકારી ગ્રાન્ટની પાત્રતા અંગે મર્યાદા લાગુ કરવામાં આવી છે.

કયા કામ માટે જનભાગીદારી યોજનાની ગ્રાન્ટ મળે છે?
રસ્તા, પાણી, ડ્રેનેજ અને સ્ટ્રીટલાઇટ જેવી પ્રાથમિક સુવિધાઓના વિકાસ અને સુધારણા માટે આ યોજના સંબંધિત છે.

અગાઉ સરકાર અને મહાનગરપાલિકાનો કેટલો ફાળો હતો?
અગાઉની વ્યવસ્થા મુજબ 30 ટકા ફાળો મહાનગરપાલિકા અને 70 ટકા ગ્રાન્ટ રાજ્ય સરકાર તરફથી મળતી હતી.