ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં અચાનક મોટો વળાંક, $90ની નીચે પહોંચતા હવે આગળ શું થશે?

નવી દિલ્હી: વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં સતત છઠ્ઠા ટ્રેડિંગ સેશનમાં ઘટાડો નોંધાયો છે. બુધવારે WTI Crude Oilનો ભાવ પ્રતિ બેરલ $90થી નીચે આવી ગયો હતો. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ફરી શરૂ થયેલી વાતચીતને કારણે મધ્ય પૂર્વમાંથી ક્રૂડ ઓઈલના પુરવઠાને લઈને બજારમાં રહેલી ચિંતા થોડી હળવી થઈ છે. આ દરમિયાન Brent Crude Oil અને Murban Crude Oilના ભાવમાં પણ ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. ભારતમાં MCX પર ક્રૂડ ઓઈલનો ભાવ 1.28% ઘટીને ₹8,532 પ્રતિ બેરલ પર આવ્યો હતો.

અમેરિકા-ઈરાન વાતચીતથી ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ પર અસર

ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં આવેલા ઘટાડા પાછળનું એક મહત્વનું કારણ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ફરી શરૂ થયેલી વાટાઘાટો છે. મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ અને ઓઈલ સપ્લાયને લઈને બજારમાં રહેલી અનિશ્ચિતતા વચ્ચે બંને દેશો વચ્ચેની વાતચીતથી પુરવઠાની સ્થિતિ સુધરવાની આશા ઊભી થઈ છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જણાવ્યું છે કે અમેરિકી અધિકારીઓ અને ઈરાની પ્રતિનિધિઓ વચ્ચેની બેઠક અત્યંત ફળદાયી રહી છે. તેમણે વાટાઘાટો દ્વારા ઉકેલ લાવવા સાથે અન્ય વિકલ્પો પર પણ વિચારણા ચાલી રહી હોવાનું જણાવ્યું હતું. જો અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે કોઈ સમજૂતી થાય છે અને ઈરાની ક્રૂડ ઓઈલની નિકાસમાં અડચણો ઘટે છે, તો વૈશ્વિક બજારમાં ઓઈલ સપ્લાય વધવાની શક્યતા છે. આવી સ્થિતિમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ પર વધુ દબાણ આવી શકે છે.

હોર્મુઝની સામુદ્રધુની ફરી ખોલવા અંગે ઈરાનનો મોટો સંકેત

હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) હાલ વૈશ્વિક ઓઈલ માર્કેટ માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓમાંથી એક છે. ઈરાનના એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે જો વોશિંગ્ટન ઈરાની તેલની નિકાસમાં અવરોધરૂપ નાકાબંધી હટાવવા માટે પગલાં લે છે, તો તેહરાન સાત દિવસની અંદર હોર્મુઝની સામુદ્રધુની ફરી ખોલી શકે છે. હોર્મુઝની સામુદ્રધુની વૈશ્વિક ઊર્જા સપ્લાય માટે મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ છે. તેથી આ માર્ગના સંચાલન અંગેનો કોઈપણ મોટો નિર્ણય આંતરરાષ્ટ્રીય Crude Oil Price અને ઓઈલ સપ્લાય પર સીધી અસર કરી શકે છે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પર્શિયન ગલ્ફના નેતાઓ સાથે કરશે મુલાકાત

અહેવાલો અનુસાર અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ આ સપ્તાહના અંતમાં પર્શિયન ગલ્ફ વિસ્તારના અન્ય નેતાઓ સાથે મુલાકાત કરી શકે છે. મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલી સ્થિતિ વચ્ચે આ બેઠકોનું મહત્વ વધી ગયું છે. ખાસ કરીને ક્રૂડ ઓઈલ સપ્લાય, ઊર્જા સુરક્ષા અને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓ પર બજારની નજર રહેશે.

સાઉદી અરેબિયા વૈકલ્પિક ઓઈલ સપ્લાય રૂટ પર કામ કરી રહ્યું છે

બીજી તરફ, સાઉદી અરેબિયા તેની East-West Pipeline દ્વારા ક્રૂડ ઓઈલની નિકાસ ફરી શરૂ કરવા માટે કામ કરી રહ્યું છે. આ પાઈપલાઈનનું મહત્વ એટલા માટે છે કે તે હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીનો ઉપયોગ કર્યા વિના ક્રૂડ ઓઈલની નિકાસ માટે વૈકલ્પિક માર્ગ પૂરો પાડી શકે છે. મધ્ય પૂર્વમાંથી ઓઈલ સપ્લાયને લઈને અનિશ્ચિતતા વચ્ચે વૈકલ્પિક નિકાસ માર્ગ વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર માટે મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.

WTI Crude Oilનો ભાવ $90થી નીચે

Oilprice.comના ડેટા અનુસાર બુધવારે સવારે લગભગ 9:40 વાગ્યે WTI Crude Oil $89.38 પ્રતિ બેરલ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યું હતું. તેમાં 1.26%નો ઘટાડો નોંધાયો હતો.

આ ઉપરાંત:

• WTI Crude: $89.38 પ્રતિ બેરલ, 1.26% ઘટાડો
• Brent Crude: $98.49 પ્રતિ બેરલ, 0.77% ઘટાડો
• Murban Crude: $108.67 પ્રતિ બેરલ, 1.23% ઘટાડો

આ રીતે આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઈલ માર્કેટમાં સતત છઠ્ઠા સેશનમાં નરમાઈ જોવા મળી છે.

MCX Crude Oil Price: ₹8,532 પ્રતિ બેરલ

ભારતીય કોમોડિટી માર્કેટમાં પણ MCX Crude Oil Priceમાં ઘટાડો નોંધાયો છે. બુધવારે સવારે લગભગ 9:40 વાગ્યે 19 ઓક્ટોબરની ડિલિવરી માટેનો MCX Crude Oil કોન્ટ્રાક્ટ 1.28% ઘટીને ₹8,532 પ્રતિ બેરલ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યો હતો. ખાસ વાત એ છે કે થોડા દિવસો પહેલા જ MCX પર ક્રૂડ ઓઈલનો ભાવ ₹10,000 પ્રતિ બેરલની સપાટી પાર કરી ગયો હતો. ત્યારબાદ હવે તેમાં નોંધપાત્ર નરમાઈ જોવા મળી રહી છે.

ક્રૂડ ઓઈલ સસ્તુ થવાથી ભારતમાં શું અસર થઈ શકે?

ભારત ક્રૂડ ઓઈલની આયાત પર મોટા પ્રમાણમાં નિર્ભર હોવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં Crude Oil Priceમાં થતા ફેરફારની ભારતીય અર્થતંત્ર પર અસર પડી શકે છે.

ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં લાંબા સમય સુધી ઘટાડો રહે તો તેની અસર નીચેના ક્ષેત્રોમાં જોવા મળી શકે છે:

• પેટ્રોલ અને ડીઝલના ખર્ચ પર અસર
• પરિવહન ખર્ચમાં ફેરફાર
• ભારતના ક્રૂડ ઓઈલ આયાત બિલ પર અસર
• મોંઘવારીના દબાણમાં ફેરફાર
• ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓના ખર્ચમાં ફેરફાર
• ઉદ્યોગોના ઈંધણ ખર્ચ પર અસર

જોકે ક્રૂડ ઓઈલના આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવમાં ઘટાડો થયો એટલે પેટ્રોલ-ડીઝલના સ્થાનિક ભાવમાં તરત જ ઘટાડો થશે, એવું સીધું માનવું યોગ્ય નથી. સ્થાનિક ઈંધણના ભાવ પર અન્ય પરિબળો પણ અસર કરે છે.

આગળ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ પર રહેશે આ મુદ્દાઓની નજર

આગામી દિવસોમાં વૈશ્વિક ઓઈલ માર્કેટ માટે અમેરિકા-ઈરાન વાટાઘાટો, ઈરાની ઓઈલ નિકાસ, હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીની સ્થિતિ અને મધ્ય પૂર્વમાંથી ક્રૂડ ઓઈલ સપ્લાય મહત્વના પરિબળો રહેશે. જો ઈરાની ઓઈલ નિકાસમાં અવરોધો ઘટે અને હોર્મુઝનો દરિયાઈ માર્ગ સામાન્ય રીતે કાર્યરત થાય, તો વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઈલ સપ્લાય વધવાની શક્યતા ઊભી થઈ શકે છે. બીજી તરફ, વાતચીત નિષ્ફળ જાય અથવા મધ્ય પૂર્વમાં પુરવઠાને લઈને નવી અડચણ ઊભી થાય તો બજારમાં ફરી અસ્થિરતા જોવા મળી શકે છે. હાલ માટે WTI Crude Oil $90થી નીચે અને MCX Crude Oil ₹8,532 પ્રતિ બેરલ પર આવવું વૈશ્વિક ઓઈલ માર્કેટમાં આવેલા તાજેતરના ઘટાડાનું મહત્વનું સંકેત છે. આગામી સત્રોમાં અમેરિકા-ઈરાન વાટાઘાટો અને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની અંગેના વિકાસ પર ક્રૂડ ઓઈલના ભાવની દિશા માટે બજારની નજર રહેશે.