માઇક્રોસોફ્ટના ડેટા સેન્ટર પર ભારત સરકારનું મોટું સૂચન, શું છે પ્લાન?

Microsoft Data Center: ભારત સરકારે માઇક્રોસોફ્ટને ભવિષ્યમાં નવા ડેટા સેન્ટર પાવર જનરેશન સેન્ટરની નજીક સ્થાપવા અંગે વિચાર કરવા જણાવ્યું છે. ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી ટેકનોલોજી મંત્રાલયના સચિવ એસ. કૃષ્ણને કહ્યું કે વીજ ઉત્પાદનના સ્ત્રોતોની નજીક ડેટા સેન્ટર બનાવવાથી લાંબા અંતર સુધી વીજળી પહોંચાડવાનો ખર્ચ ઘટાડી શકાય છે. આથી ભારતના વધતા AI અને ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે ખર્ચ અને ઊર્જા કાર્યક્ષમતા બંને મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.

માઇક્રોસોફ્ટને પાવર જનરેશન સેન્ટરની નજીક ડેટા સેન્ટરનું સૂચન
હૈદરાબાદમાં માઇક્રોસોફ્ટના ચોથા India Cloud Regionના લોન્ચ પ્રસંગે એસ. કૃષ્ણને ભવિષ્યના ડેટા સેન્ટર માટે પાવર સ્ત્રોતની નજીકના સ્થળોને પ્રાથમિકતા આપવાની શક્યતા અંગે વાત કરી હતી. તેમના જણાવ્યા મુજબ, ચેન્નાઈ જેવા દરિયાકાંઠાના કેબલ લેન્ડિંગ હબની નજીક ડેટા સેન્ટર બનાવવાની સરખામણીમાં વીજ ઉત્પાદન કેન્દ્રોની નજીક સ્થાપન વધુ ખર્ચ-અસરકારક બની શકે છે. સરકારે ડેટા સેન્ટર અને ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે જરૂરી મંજૂરીની પ્રક્રિયા ઝડપી બનાવવામાં સહયોગ આપવાની વાત પણ કરી છે.

માઇક્રોસોફ્ટનું હૈદરાબાદમાં ચોથું Cloud Region
માઇક્રોસોફ્ટે 21 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ હૈદરાબાદમાં India South Central Cloud Region શરૂ કર્યું છે. આ ભારતમાં કંપનીનું ચોથું Cloud Region છે. અગાઉ પુણે, ચેન્નાઈ અને મુંબઈમાં તેના Cloud Region કાર્યરત હતા. માઇક્રોસોફ્ટના જણાવ્યા મુજબ, હૈદરાબાદનું નવું Region ત્રણ Availability Zones સાથે તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે અને Advanced AI Workloads માટે AI-ready Infrastructure ઉપલબ્ધ કરાવે છે. કંપનીએ તેને એશિયા અને Global South માટે વ્યૂહાત્મક કેન્દ્ર તરીકે પણ રજૂ કર્યું છે.

ભારતમાં માઇક્રોસોફ્ટનું 20.5 બિલિયન ડોલરનું રોકાણ
Hyderabad Cloud Region ભારતમાં માઇક્રોસોફ્ટની US$20.5 બિલિયનની રોકાણ પ્રતિબદ્ધતાનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. કંપની ભારતના Cloud Computing, Artificial Intelligence અને Data Center Infrastructureમાં ક્ષમતા વધારી રહી છે. માઇક્રોસોફ્ટ અનુસાર, નવા Regionમાં Azure અને AI સેવાઓ માટેની ક્ષમતા વધારવામાં આવશે. Adani Group, Bajaj Finserv, HDFC Bank અને PB Pay સહિતની કંપનીઓ નવા Region સાથે જોડાઈ ચૂકી હોવાનું માઇક્રોસોફ્ટે જણાવ્યું છે.

AIના વધતા ઉપયોગથી Data Centerની માંગ વધી
ભારતમાં Artificial Intelligence અને Cloud Computingનો ઉપયોગ વધતા Data Center Capacityની માંગ પણ વધી રહી છે. AI માટેના મોટા કમ્પ્યુટિંગ વર્કલોડને કારણે વિશ્વભરમાં Data Center માટે વીજળીની ઉપલબ્ધતા અને વિશ્વસનીય Grid Connectivity મહત્વના પરિબળ બની રહ્યા છે. આ સ્થિતિમાં પાવર જનરેશન સેન્ટર અથવા મજબૂત વીજળી ગ્રીડની નજીક ડેટા સેન્ટર સ્થાપવાથી વીજળીના લાંબા અંતરના પરિવહન સાથે જોડાયેલા ખર્ચને ઘટાડવાની શક્યતા રહે છે. જોકે, Data Centerનું સ્થાન નક્કી કરતી વખતે વીજળી ઉપરાંત Customer Demand, Network Latency, જમીનની ઉપલબ્ધતા અને અન્ય માળખાકીય પરિબળો પણ મહત્વ ધરાવે છે.

ભારતમાં AI અને Data Center Infrastructureને નીતિગત સહયોગ
એસ. કૃષ્ણને જણાવ્યું હતું કે ભારતની કર નીતિઓ, Ease of Doing Business અને નવા Telecom Lawને કારણે દેશમાં Data Center સ્થાપવા અને તેને Grid સાથે જોડવાની પ્રક્રિયા સરળ બની છે. સરકારનો ઉદ્દેશ માત્ર Data Center સ્થાપવાનો નથી, પરંતુ સ્થાનિક અને સાર્વભૌમ કમ્પ્યુટિંગ ક્ષમતા તથા AI Infrastructureને પણ મજબૂત કરવાનો છે.

માઇક્રોસોફ્ટના આગામી Data Center માટે શું મહત્વનું રહેશે?
હાલ પાવર જનરેશન સેન્ટરની નજીક Data Center સ્થાપવાનો મુદ્દો ભારત સરકારનું સૂચન છે, માઇક્રોસોફ્ટની નવી Data Center Location અંગેની સત્તાવાર જાહેરાત નથી. માઇક્રોસોફ્ટના અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે ભવિષ્યના વિસ્તરણમાં Customer Demand, Power Availability, Network Latency અને અન્ય પરિબળો ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે. ભારતમાં AI અને Cloud Computingનો વિસ્તાર વધવાની સાથે Data Center Infrastructure માટે વીજળી, Grid Connectivity, ખર્ચ અને Sustainability આગામી વિસ્તરણમાં મહત્વના મુદ્દા બની શકે છે. Hyderabadનું India South Central Region આ વધતી AI Infrastructure જરૂરિયાતને પહોંચી વળવા માઇક્રોસોફ્ટના ભારતના વિસ્તરણમાં મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.