પાંડેસરા મિલમાં કેમિકલ ટાંકી દુર્ઘટનામાં ત્રણ મોત

પાંડેસરા GIDC વિસ્તારમાં આવેલી ન્યુ પારસ ડાઈંગ મિલમાં હોળીના દિવસે એક દુખદ ઔદ્યોગિક દુર્ઘટના બની હતી. કેમિકલ ટાંકી સાફ કરતી વખતે સુરક્ષા સાધનોના અભાવે ત્રણ યુવાન શ્રમિકોના મોત થયા છે જ્યારે એક શ્રમિકની હાલત ગંભીર છે અને તેની હોસ્પિટલમાં સારવાર ચાલી રહી છે.

આ ઘટનાથી સમગ્ર વિસ્તારમાં શોકનો માહોલ સર્જાયો છે અને શ્રમિક પરિવારોમાં ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. મૃતકો બધા બિહારના રહેવાસી હોવાનું સામે આવ્યું છે.

ટાંકીમાં ઉતર્યા પછી થોડા જ મિનિટમાં ચારેય બેભાન : 

માહિતી મુજબ 5 માર્ચની રાત્રે મિલમાં સફાઈનું કામ ચાલી રહ્યું હતું. દરમિયાન ચાર શ્રમિકોને કેમિકલ ભરેલી ઊંડી ટાંકી સાફ કરવા માટે ઉતારવામાં આવ્યા હતા. ટાંકીની અંદર ઓક્સિજનનું પ્રમાણ અત્યંત ઓછું હતું અને કેમિકલના વાયુઓના કારણે થોડા જ મિનિટોમાં શ્રમિકોને શ્વાસ લેવામાં મુશ્કેલી થવા લાગી.

સુરક્ષા માટે જરૂરી માસ્ક અથવા ઓક્સિજન સિલિન્ડર ઉપલબ્ધ ન હોવાને કારણે સોનુ, અંકિત, સંદીપ અને મહેન્દ્ર નામના ચારેય શ્રમિક ટાંકીમાં જ બેભાન થઈ ગયા હતા. ઘટના બનતા જ મિલના અન્ય કર્મચારીઓમાં અફરાતફરી મચી ગઈ હતી. ત્યારબાદ તમામને તાત્કાલિક હોસ્પિટલ ખસેડવામાં આવ્યા હતા.

ત્રણ શ્રમિકોના મોત, એકની હાલત ગંભીર : 

હોસ્પિટલમાં સારવાર દરમિયાન ત્રણ શ્રમિકોના મોત નીપજ્યા હતા. મૃતકોમાં અંકિત કુમાર (19), સોનુ કુમાર પાસવાન અને સંદીપ કુમાર પાસવાન (22)નો સમાવેશ થાય છે. જ્યારે અમરેન્દ્ર કુમાર (23) હાલ સારવાર હેઠળ છે અને તેની હાલત ગંભીર હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.

આ તમામ યુવાનો મૂળ રોહતાસ શહેરના બિહારના રહેવાસી હતા અને રોજગાર માટે સુરત આવ્યા હતા. નાની ઉંમરે થયેલા તેમના મોતથી પરિવારજનો પર આઘાત તૂટી પડ્યો છે.

સંદીપના લગ્ન પહેલા જ આવી દુખદ ઘટના : 

મૃતક સંદીપ પાસવાનના પરિવાર માટે આ દુર્ઘટના વધુ કરુણ બની છે. તેની લગ્નની તૈયારીઓ ચાલી રહી હતી અને એપ્રિલ મહિનામાં લગ્ન નક્કી થયા હતા. ઘરમાં ખુશીનો માહોલ હતો, પરંતુ અચાનક આવેલા આ દુઃખદ સમાચારથી સમગ્ર પરિવાર શોકમાં ગરકાવ થઈ ગયો છે.

પરિવારજનો સુરત પહોંચ્યા બાદ મિલ સંચાલકોની બેદરકારી સામે ગંભીર આક્ષેપો કરી રહ્યા છે.

હોળીના દિવસે કામ કરાવવાનો આરોપ : 

પરિવારજનો અને સંબંધીઓએ આક્ષેપ કર્યો છે કે હોળીના તહેવાર હોવા છતાં શ્રમિકોને કામ કરવા માટે દબાણ કરવામાં આવ્યું હતું. કેટલાકના જણાવ્યા મુજબ વધુ કામ પૂર્ણ કરવાની લાલચ અથવા નોકરી ગુમાવવાની ભીતિને કારણે શ્રમિકો કામ કરવા માટે મજબૂર બન્યા હતા.

જો તહેવારના દિવસે મિલ બંધ રાખવામાં આવી હોત તો આ ઘટના ટાળી શકાય તેમ હતું તેવી પણ ચર્ચા થઈ રહી છે.

પિતા બિહારથી સુરત પહોંચ્યા : 

મૃતક સોનુ પાસવાનના પિતા કમલેશ પાસવાન પુત્રના મોતના સમાચાર મળતા જ બિહારથી સુરત આવ્યા હતા. તેઓ પોતાના દીકરાની લાશ જોઈને ભાવુક બની ગયા હતા. પરિવારનું કહેવું છે કે સોનુ જ પરિવારનો મુખ્ય આધાર હતો અને તેના કારણે આખું ઘર ચાલતું હતું.

પરિવાર હવે સરકાર અને વહીવટી તંત્ર પાસે ન્યાય તેમજ આર્થિક સહાયની માંગ કરી રહ્યો છે.

મિલ સંચાલકો પર બેદરકારીના આક્ષેપ : 

પરિજનોનો આક્ષેપ છે કે શ્રમિકોને ટાંકીમાં ઉતારતી વખતે કોઈપણ પ્રકારના સુરક્ષા સાધનો આપવામાં આવ્યા નહોતા. ટાંકીની અંદર ઓક્સિજનની અછત હોવા છતાં કામ કરાવવામાં આવ્યું હતું.

આ ઘટનાએ ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થાઓ અંગે ફરી એકવાર ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. શ્રમિક સંગઠનો પણ જવાબદારો સામે કડક કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે.

વળતર અને ન્યાયની માંગ : 

મૃતકોના પરિવારજનોએ સરકાર પાસે યોગ્ય વળતર અને કડક કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ આ ઘટના સ્પષ્ટ બેદરકારીના કારણે બની છે અને ભવિષ્યમાં આવી દુર્ઘટનાઓ ન બને તે માટે કડક નિયમો અમલમાં લાવવા જરૂરી છે.

આ દુર્ઘટનાએ ઔદ્યોગિક સુરક્ષા અને શ્રમિકોના અધિકારો અંગે ફરી ચર્ચા શરૂ કરી છે.