સુરતના ટેક્સટાઇલ ઉદ્યોગ પર ઘેરાયો લોકડાઉનનો ખતરો

વિશ્વના ખૂણે ખૂણે ચાલી રહેલા યુદ્ધ અને આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકીય અસ્થિરતાની માઠી અસરો હવે સુરતના ધમધમતા કાપડ ઉદ્યોગ પર સ્પષ્ટપણે દેખાઈ રહી છે. સાઉથ ગુજરાત ટેક્સટાઇલ પ્રોસેસર્સ એસોસિયેશન (SGTPA) ના જણાવ્યા અનુસાર, વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં થયેલા તોતિંગ વધારાને કારણે ટેક્સટાઇલ સેક્ટરમાં વપરાતા કાચા માલના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સપ્લાય ચેઈન ખોરવાતા ઉત્પાદન ખર્ચમાં અસહ્ય વધારો થયો છે, જેના કારણે મિલ માલિકો હવે મિલોના પૈડાં થંભાવી દેવા મજબૂર બન્યા છે.

કોલસા અને યાર્નના ભાવમાં ઉછાળો: ઉર્જા સંકટની દહેશત

છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી કાપડ ઉદ્યોગના પાયા સમાન ગણાતા યાર્નના ભાવમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. આ ઉપરાંત, ટેક્સટાઇલ પ્રોસેસિંગમાં અત્યંત મહત્વના ગણાતા કોલસાના ભાવમાં પણ મોટો ઉછાળો આવ્યો છે.

• સ્ટોકની અછત: મોટાભાગના મિલ સંચાલકો પાસે અત્યારે માત્ર ૧૦ થી ૨૦ દિવસ ચાલે તેટલો જ કોલસાનો સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે.

• ઉર્જા સંકટ: જો વપરાશ આ જ ગતિએ ચાલુ રહેશે, તો આગામી દિવસોમાં ઉર્જાનું મોટું સંકટ ઊભું થઈ શકે છે. આ કપરી પરિસ્થિતિમાં ખર્ચને પહોંચી વળવા માટે એસોસિયેશને હવે અઠવાડિયામાં બે દિવસ મિલો બંધ રાખવાનો કડક નિર્ણય લેવો પડ્યો છે.

૪૦૦ મિલો અને લાખો પરિવારોનું ભવિષ્ય અધ્ધરતાલ

સુરતમાં અંદાજે ૪૦૦ થી વધુ ટેક્સટાઇલ મિલો કાર્યરત છે. એસોસિયેશનના પ્રમુખ જીતુ વખારીયાએ જણાવ્યું કે, "ગ્રે કાપડના ભાવ વધવાને કારણે માર્કેટની પાર્ટીઓ અત્યારે પ્રોસેસિંગ માટે માલ આપી રહી નથી. આ સંજોગોમાં મિલો ચાલુ રાખવી આર્થિક રીતે નુકસાનકારક છે." આગામી સોમવારે સાંજે ૪ વાગ્યે મળનારી મહત્વની બેઠકમાં એ નક્કી કરવામાં આવશે કે અઠવાડિયાના કયા બે દિવસ મિલોમાં રજા રાખવી.

શ્રમિકોનું પલાયન: ઉદ્યોગ માટે મોટું જોખમ

સુરતની આ મિલો સાથે અંદાજે અઢી લાખ જેટલા શ્રમિકો સીધી રીતે જોડાયેલા છે. મિલો બંધ રહેવાના નિર્ણયથી તેમના વેતન અને આજીવિકા પર સીધી અસર પડશે.

• વતન ભણી પ્રયાણ: રોજગારી ઘટતા અને મોંઘવારી વધતા હજારો શ્રમિકો અત્યારે સુરત છોડીને પોતાના વતન પરત ફરી રહ્યા છે.

• લેબરની અછત: જો આ પલાયન અટકશે નહીં, તો આગામી તેજીની સિઝનમાં ઉદ્યોગને માનવબળની ભારે અછતનો સામનો કરવો પડી શકે છે, જે સુરતના અર્થતંત્ર માટે અત્યંત નુકસાનકારક સાબિત થશે.

ગેસ સિલિન્ડર અને પાયાની સુવિધાઓ માટે સંઘર્ષ

શ્રમિકો અત્યારે બેવડી મુસીબતમાં છે. એક તરફ કામ ઓછું છે અને બીજી તરફ રહેવા-જમવાની તકલીફ વધી છે. ભાડાના રૂમમાં રહેતા શ્રમિકોને સુરક્ષાના કારણોસર મકાન માલિકો ગેસ ઇન્ડક્શન વાપરવા દેતા નથી અને ઘરેલુ ગેસ સિલિન્ડર મેળવવામાં ભારે હાલાકી પડી રહી છે. આ પરિસ્થિતિમાં જમવાનું બનાવવું પણ મુશ્કેલ બનતા શ્રમિકો વતન જવાનું વધુ પસંદ કરી રહ્યા છે.

ઉદ્યોગપતિઓનો ટેકો: ભોજનાલયો અને આશરો

શ્રમિકોનું પલાયન અટકાવવા માટે એસોસિયેશન અને મિલ માલિકો સક્રિય થયા છે. શ્રમિકોને સુરતમાં જ રોકી રાખવા માટે ઘણી મિલોમાં ભોજનાલયો શરૂ કરવામાં આવ્યા છે, જ્યાં તેમને રહેવા અને જમવાની પૂરતી વ્યવસ્થા કરી આપવામાં આવે છે. ઉદ્યોગપતિઓ કામદારોનો વિશ્વાસ જીતી રાખવા માટે પૂરતો સહયોગ આપી રહ્યા છે જેથી ભવિષ્યમાં માનવબળની અછત ન સર્જાય.

તેજીની રાહ જોતું બજાર

જ્યાં સુધી વૈશ્વિક સ્તરે કાચા માલના ભાવ સ્થિર નહીં થાય અને યુદ્ધની અસરો ઓછી નહીં થાય, ત્યાં સુધી ટેક્સટાઇલ માર્કેટમાં તેજી આવવાની શક્યતા ઓછી છે. હાલ પૂરતું મિલ માલિકો અને શ્રમિકો બંને 'થોભો અને રાહ જુઓ' ની નીતિ અપનાવી રહ્યા છે.