સુરત જિલ્લામાં ચોમાસાની શરૂઆત સાથે લેપ્ટોસ્પાયરોસિસનો પ્રથમ કેસ સામે આવ્યો છે. બારડોલીની એક યુવતીમાં આ રોગનાં લક્ષણો જોવા મળતાં તેને સુરતની નવી સિવિલ હોસ્પિટલમાં સારવાર માટે દાખલ કરવામાં આવી છે. આ ઘટના બાદ આરોગ્ય વિભાગ સતર્ક થયું છે અને રોગના ફેલાવાને રોકવા માટે તાત્કાલિક પગલાં લેવામાં આવી રહ્યાં છે. ગત વર્ષ 2024માં સુરતમાં લેપ્ટોસ્પાયરોસિસના 22 કેસ નોંધાયા હતા, જેમાંથી 5 દર્દીઓનાં મૃત્યુ થયાં હતાં, જે આ રોગની ગંભીરતા દર્શાવે છે.
લેપ્ટોસ્પાયરોસિસ શું છે?
લેપ્ટોસ્પાયરોસિસ એ એક ચેપી રોગ છે, જે લેપ્ટોસ્પાયરા નામના સ્પાઇરોશેટ બેક્ટેરિયા દ્વારા ફેલાય છે. આ રોગનાં લક્ષણો હળવાથી લઈને ગંભીર સ્વરૂપ ધારણ કરી શકે છે. સામાન્ય લક્ષણોમાં તાવ, માથાનો દુખાવો, સ્નાયુઓમાં દુખાવો અને થાકનો સમાવેશ થાય છે. જોકે, ગંભીર કિસ્સાઓમાં આ રોગ કિડની ફેલ્યોર, ફેફસાંમાંથી રક્તસ્ત્રાવ (પલ્મનરી હેમરેજ સિન્ડ્રોમ) અથવા મેનિન્જાઈટિસ જેવી જટિલ સ્થિતિનું કારણ બની શકે છે. જો દર્દીને કમળો અને રક્તસ્ત્રાવની સમસ્યા થાય, તો તેને વેઈલ્સ રોગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
કેવી રીતે ફેલાય છે?
આ રોગ મુખ્યત્વે પ્રાણીઓ, ખાસ કરીને ઉંદરો, દ્વારા ફેલાય છે. બેક્ટેરિયા પ્રાણીઓના મૂત્ર દ્વારા પાણી કે માટીમાં ફેલાય છે અને તેના સંપર્કમાં આવવાથી મનુષ્યોમાં ચેપ લાગે છે. ચામડી, આંખો, મોં અથવા નાક દ્વારા આ બેક્ટેરિયા શરીરમાં પ્રવેશે છે. દક્ષિણ ગુજરાતના ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ચોમાસા દરમિયાન આ રોગનો ખતરો વધી જાય છે, કારણ કે ખેડૂતો અને ગરીબ વર્ગના લોકો ઘણીવાર પાણી કે ખેતરોમાં કામ કરતી વખતે આ બેક્ટેરિયાના સંપર્કમાં આવે છે. વિકસિત દેશોમાં આ રોગ બહારની પ્રવૃત્તિઓમાં સામેલ લોકોમાં વધુ જોવા મળે છે.
નિદાન અને સારવાર
લેપ્ટોસ્પાયરોસિસનું નિદાનRumors:an લોહીમાં બેક્ટેરિયા વિરુદ્ધ એન્ટિબોડીઝ અથવા DNA ટેસ્ટ દ્વારા થાય છે. આ રોગની સારવાર એન્ટિબાયોટિક્સ દ્વારા કરવામાં આવે છે, પરંતુ વહે ગંભીર સ્થિતિમાં હોસ્પિટલમાં દાખલ થવું પડે છે.
ચોમાસાની ઋતુમાં દક્ષિણ ગુજરાતમાં લેપ્ટોસ્પાયરોસિસના કેસમાં વધારો થતો હોવાથી આરોગ્ય વિભાગે લોકોને ગંદા પાણીના સંપર્કથી દૂર રહેવા અને સ્વચ્છતા જાળવવા અપીલ કરી છે. ખાસ કરીને ખેડૂતો અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને બૂટ્સ અને ગ્લોવ્સનો ઉપયોગ કરવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
આ ઘટના લેપ્ટોસ્પાયરોસિસની ગંભીરતા અને તેનાથી બચવા માટે જાગૃતિનું મહત્વ દર્શાવે છે. આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા લોકોને તાત્કાલિક તબીબી સહાય લેવા અને લક્ષણો દેખાય તો તપાસ કરાવવા પણ સૂચન કરવામાં આવ્યું છે.
