સિંહ બાદ હવે વાઘની પજવણી!

Junagadh Zoo Tiger Harassment VIDEO Viral: ગુજરાતના પ્રસિદ્ધ સક્કરબાગ પ્રાણી સંગ્રહાલયમાં એક ચોંકાવનારી ઘટના સામે આવી છે. સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયેલા એક વીડિયોમાં કેટલાક મુલાકાતીઓ દ્વારા પાંજરામાં રહેલા વાઘને ઉશ્કેરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો હોવાનું જોવા મળ્યું છે. વીડિયોમાં કેટલાક લોકો પાંજરાની નજીક જઈ કપડું અંદર નાખીને વાઘને વારંવાર છંછેડતા હોવાનું દેખાતા સમગ્ર મામલો ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. વીડિયો વાયરલ થયા બાદ વન વિભાગ અને પ્રાણીપ્રેમીઓમાં ભારે રોષ ફેલાયો છે.

માહિતી અનુસાર, ઘટના દરમિયાન મોટી સંખ્યામાં પ્રવાસીઓ વાઘના પાંજરા પાસે એકત્ર થયા હતા.કેટલાક લોકોએ મોબાઇલમાં વીડિયો બનાવવા માટે વાઘનું ધ્યાન ખેંચવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. આ દરમિયાન કપડું પાંજરામાં નાખીને વાઘને ઉશ્કેરવામાં આવ્યો હોવાના દૃશ્યો સામે આવ્યા છે.આ પ્રકારની હરકતથી વાઘમાં તણાવ સર્જાઈ શકે છે અને તે પ્રાણીના સ્વાસ્થ્ય તેમજ વર્તન પર પણ ગંભીર અસર કરી શકે છે.

વાઘના પિંજરામાં કપડું ફેંકી ઉશ્કેરવાનો પ્રયાસ
વાયરલ વીડિયોમાં જોવા મળે છે કે એક વ્યક્તિ વાઘના પિંજરાની અંદર કપડું ફેંકે છે, જેના કારણે વાઘ અસ્વસ્થ બનતો જોવા મળે છે. સોશિયલ મીડિયા પર આ વીડિયો ઝડપથી વાયરલ થતાં અનેક લોકોએ આવી હરકતની નિંદા કરી છે અને જવાબદારો સામે કડક કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી છે.વન્યજીવ નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ આવી હરકતો પ્રાણીઓના સ્વાસ્થ્ય અને માનસિક સ્થિતિ પર નકારાત્મક અસર કરી શકે છે. ઝૂમાં રહેલા પ્રાણીઓને કોઈપણ રીતે ઉશ્કેરવા કે પજવવા કાયદેસર ગુનો ગણાય છે.

સક્કરબાગ ઝૂ રાજ્યનું સૌથી જૂનું અને ઐતિહાસિક પ્રાણી સંગ્રહાલય છે
અહીં દેશ-વિદેશમાંથી હજારો પ્રવાસીઓ દરરોજ મુલાકાતે આવે છે. ખાસ કરીને એશિયાટિક સિંહ ઉપરાંત વાઘ, દીપડા, રીંછ, હરણ, મગર અને અનેક દુર્લભ પ્રજાતિના પ્રાણીઓને જોવા લોકો આવે છે. આવા સ્થળે મુલાકાતીઓ દ્વારા નિયમોનું ઉલ્લંઘન થવું ગંભીર બાબત માનવામાં આવી રહી છે.વાયરલ થયેલા વીડિયોમાં સ્પષ્ટ રીતે જોવા મળે છે કે કેટલાક લોકો સુરક્ષા સૂચનાઓની અવગણના કરીને પાંજરાની ખૂબ નજીક પહોંચી જાય છે. ત્યારબાદ તેઓ કપડું અંદર ફેંકી વાઘનું ધ્યાન ખેંચવાનો પ્રયાસ કરે છે. વાઘ પણ તે દિશામાં ઝડપથી આગળ વધતો જોવા મળે છે. ઘટનાના સમયે અન્ય મુલાકાતીઓ પણ ત્યાં હાજર હતા, પરંતુ કોઈએ આવી હરકત રોકવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો કે નહીં તે હજુ સ્પષ્ટ થયું નથી.

ઝૂ વિભાગ દ્વારા તપાસ શરૂ કરવામાં આવી
વીડિયો વાયરલ થતા જ વન વિભાગ હરકતમાં આવ્યું છે.વિભાગના અધિકારીઓએ સમગ્ર મામલે તપાસ શરૂ કરી છે.સૌપ્રથમ વાયરલ વીડિયોની સત્યતા ચકાસવાની પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી છે.સાથે જ ઝૂમાં લગાવવામાં આવેલા CCTV કેમેરાના ફૂટેજ પણ તપાસવામાં આવી રહ્યા છે જેથી ઘટનાનો ચોક્કસ સમય, તેમાં સામેલ વ્યક્તિઓ અને તેમની હરકતો અંગે સ્પષ્ટ માહિતી મળી શકે.

કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે
વન વિભાગના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર જો કોઈ મુલાકાતી દ્વારા ઇરાદાપૂર્વક પ્રાણીને હેરાન કરવામાં આવ્યો હોવાનું તપાસમાં સામે આવશે તો સંબંધિત વ્યક્તિઓ સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. ઝૂમાં પ્રવેશ સમયે દરેક મુલાકાતીને પ્રાણીઓને ખોરાક ન આપવો, પાંજરામાં કોઈ વસ્તુ ન નાખવી, પ્રાણીઓને અવાજ કરીને કે અન્ય રીતે ઉશ્કેરવા નહીં જેવા નિયમોની જાણ કરવામાં આવે છે. તેમ છતાં કેટલાક લોકો સોશિયલ મીડિયા પર વીડિયો બનાવવા અથવા મનોરંજન માટે આવા નિયમોનો ભંગ કરતા હોય છે.

વારંવાર સામે આવે છે પ્રાણીઓની પજવણીના બનાવ
સક્કરબાગ ઝૂમાં અગાઉ પણ કેટલાક મુલાકાતીઓ દ્વારા પ્રાણીઓને ચીડવવા, ખોરાક ફેંકવા અથવા અવાજ કરીને હેરાન કરવાના બનાવો સામે આવ્યા છે. ઝૂ પ્રશાસન સતત મુલાકાતીઓને સૂચના આપતું રહે છે કે, તેઓ પ્રાણીઓથી યોગ્ય અંતર જાળવે અને કોઈપણ પ્રકારની હરકત ન કરે, જેનાથી પ્રાણીઓને તકલીફ પહોંચે. આ ઘટનાએ ફરી એકવાર ઝૂમાં મુલાકાતીઓની જવાબદારી અને સુરક્ષા વ્યવસ્થાને વધુ કડક બનાવવાની જરૂરિયાત તરફ ધ્યાન દોર્યું છે.

વન્યજીવ સંરક્ષણ માટે જાગૃતિ પણ એટલી જ જરૂરી
સક્કરબાગ ઝૂમાં સુરક્ષાની દૃષ્ટિએ અનેક વ્યવસ્થાઓ કરવામાં આવી છે. પાંજરાઓની આસપાસ બેરિકેડ, સૂચના બોર્ડ અને સુરક્ષા કર્મચારીઓ તૈનાત રહે છે.તેમ છતાં કેટલાક મુલાકાતીઓ નિયમોની અવગણના કરીને જોખમી હરકતો કરતા હોવાના બનાવો સમયાંતરે સામે આવતા રહે છે.આ ઘટનાએ ફરી એકવાર સુરક્ષા વ્યવસ્થા વધુ કડક બનાવવાની જરૂરિયાત દર્શાવી છે.પ્રાણીપ્રેમી સંસ્થાઓએ પણ આ ઘટનાની નિંદા કરી છે.

વન વિભાગે મુલાકાતીઓને પણ અપીલ કરી છે કે ઝૂની મુલાકાત દરમિયાન તમામ નિયમોનું પાલન કરે. પ્રાણીઓથી સુરક્ષિત અંતર જાળવે, પાંજરામાં કોઈ વસ્તુ ન ફેંકે, ફ્લેશ લાઇટનો ઉપયોગ ન કરે અને અનાવશ્યક અવાજ કરીને પ્રાણીઓને પરેશાન ન કરે. કોઈ વ્યક્તિ નિયમોનો ભંગ કરતી જોવા મળે તો તેની જાણ તાત્કાલિક ઝૂના સ્ટાફ અથવા સુરક્ષા કર્મચારીઓને કરવી જોઈએ.નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આજના સોશિયલ મીડિયા યુગમાં વધુ વ્યૂઝ અને વાયરલ થવાની લાલચમાં કેટલાક લોકો જોખમી હરકતો કરે છે. પરંતુ આવી હરકતોના ગંભીર પરિણામો આવી શકે છે. જંગલી પ્રાણીઓની સુરક્ષા અને સંરક્ષણ દરેક નાગરિકની જવાબદારી છે.

છેલ્લા કેટલાક સમયથી જંગલી પ્રાણીના હુમલાના બનાવમાં વધારો
સામાન્ય રીતે અત્યાર સુધી ગિરનાર અને આસપાસના ખુલ્લા જંગલ વિસ્તારોમાં વનરાજ સિંહોની પજવણીના અને ગેરકાયદે ડાયરા કે લાઈવ શો કરીને વન્યજીવોને હેરાન કરવાના અસંખ્ય કિસ્સાઓ સામે આવતા રહ્યા છે. જંગલમાં સિંહોની પજવણીની ઘટનાઓથી વન વિભાગ પહેલેથી જ પરેશાન છે, ત્યારે હવે સક્કરબાગ જેવા સુરક્ષિત ગણાતા પ્રાણીસંગ્રહાલયના બંધ પાંજરામાં પણ અબોલ પ્રાણીઓ અસુરક્ષિત બન્યા હોય તેવા ચિંતાજનક દ્રશ્યો સામે આવ્યા છે.