હવે નિર્દોષ છૂટેલા કેસોમાં પોલીસ-વકીલની તપાસ કરાશે

Police-lawyer investigation in acquittal cases: ગુજરાત સરકારે ફોજદારી કેસોમાં આરોપીઓ નિર્દોષ છૂટી જાય ત્યારે તેની તપાસ કરી રહેલી પોલીસ અને સરકારી વકીલની ભૂલોની તપાસ માટે વિશેષ સમિતિની રચના કરી છે. ડાયરેક્ટર ઓફ પ્રોસિક્યુશન અંબાલાલ આર. પટેલના અધ્યક્ષસ્થાને સમિતિ નિર્દોષ છૂટેલા કેસોની સમીક્ષા કરશે. જો ગંભીર બેદરકારી જણાશે તો જવાબદાર અધિકારીઓ સામે ખાતાકીય પગલાંની ભલામણ કરાશે. જે સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્દેશાનુસાર છે. આ નિર્ણય ન્યાયિક પ્રક્રિયાની ગુણવત્તા વધારવા અને જવાબદારી નક્કી કરવા માટે લેવામાં આવ્યો છે.

ડાયરેક્ટર ઓફ પ્રોસિક્યુશનના અધ્યક્ષસ્થાને સમિતિ
ફોજદારી કેસોમાં ઘણા કિસ્સાઓમાં આરોપીઓ નિર્દોષ છૂટી જતા હોય છે. આવા કેસોમાં તપાસ કરનાર પોલીસ અધિકારી અથવા પબ્લિક પ્રોસિક્યુટર દ્વારા ભૂલ કે ક્ષતિ રહી ગઈ છે કે કેમ તે બાબતોની તપાસ અને સમીક્ષા માટે સરકાર દ્વારા વિશેષ સમિતિની રચના કરવામાં આવી છે. ગૃહવિભાગ દ્વારા ડાયરેક્ટર ઓફ પ્રોસિક્યુશન અંબાલાલ આર. પટેલની અધ્યક્ષતામાં ખાસ સમિતિની રચના કરવામાં આવી છે. તેથી ફોજદારી કેસોમાં આરોપીઓ નિર્દોષ છૂટી જશે તો આવા કેસોમાં તપાસનીશ અધિકારી તેમ જ પબ્લિક પ્રોસિક્યુટરની જવાબદારી પણ નક્કી થશે.

કોર્ટના ચુકાદા અને કેસોની બારીક તપાસ
સમિતિ દ્વારા એવા તમામ કેસોની ફાઇલો અને કોર્ટના હુકમોનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવશે, જેમાં આરોપીઓને નિર્દોષ જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. તપાસ દરમિયાન પોલીસ તપાસ અને પ્રોસિક્યુશનની કામગીરીમાં કોઈ ખામી રહી છે કે નહીં તેની પણ વિગતવાર સમીક્ષા કરવામાં આવશે.

પોલીસ અને સરકારી વકીલની જવાબદારી નક્કી થશે
તપાસ દરમ્યાન પોલીસ દ્વારા અને કોર્ટમાં પ્રોસિક્યુશનની કાર્યવાહી દરમિયાન સરકારી વકીલ દ્વારા થયેલી ભૂલો અને તેના કારણોની વિગતવાર નોંધ તૈયાર કરાશે. સમિતિને જણાશે કે આરોપીઓ કોઈ સામાન્ય ભૂલને કારણે નહીં પરંતુ અધિકારીઓની ગંભીર બેદરકારીના કારણે નિર્દોષ છૂટ્યા છે તો જવાબદાર પોલીસ અધિકારી અને પબ્લિક પ્રોસિક્યુટર વિરુદ્ધ નિયમો અનુસાર ખાતાકીય રાહે પગલાં લેવા માટે સંબંધિત શિસ્ત અધિકારીને સ્પષ્ટ ભલામણ કરવામાં આવશે.

ખાતાકીય કાર્યવાહી માટે ભલામણની વ્યવસ્થા
સમિતિ દ્વારા જે કેસોમાં બેદરકારી સાબિત થશે તેમાં ખાતાકીય પગલાં લેવાની ભલામણ કરવામાં આવશે. આ ભલામણ મુજબ સંબંધિત વિભાગો આગળની કાર્યવાહી કરશે અને જવાબદારી નક્કી કરશે.

મોનિટરિંગ અને સતત સમીક્ષા પ્રક્રિયા
આ સમિતિ દ્વારા ફક્ત ભલામણ જ નહીં, પરંતુ આગળની કાર્યવાહીનું પણ મોનિટરિંગ કરવામાં આવશે. સમયાંતરે બેઠકો યોજીને કેસોની પ્રગતિની સમીક્ષા કરવામાં આવશે જેથી પ્રક્રિયા પારદર્શક રહે.

સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્દેશ મુજબ અમલ
આ સમિતિની રચના સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્દેશો અને કેન્દ્ર સરકારના માર્ગદર્શિકા મુજબ કરવામાં આવી છે. સરકારનું માનવું છે કે આ પગલાથી ફોજદારી ન્યાય વ્યવસ્થામાં જવાબદારી અને પારદર્શિતા વધશે.