અમદાવાદના અશાંતધારા વિસ્તારમાંથી મુસ્લિમોએ હિંદુઓની 817 મિલકતો ખરીદી

અમદાવાદ શહેરમાં અશાંતધારા વિસ્તારમાંથી મુસ્લિમોએ હિંદુઓ પાસેથી 817 મિલકતો ખરીદી હોવાની ચોંકાવનારી વિગતો પ્રકાશમાં આવી છે. પાંચ વર્ષ દરમિયાન હિંદુઓ પાસેથી મિલકત ખરીદવા મુસ્લિમોએ 1329 અરજી કરી હતી. જેમાંથી કલેક્ટર કચેરીએ 817 અરજીઓ મંજૂર રાખીને 512 અરજીઓ નામંજૂર કરી હતી. ઉલ્લેખનીય છે કે, શહેરમાં 31 વિસ્તારની 1171 જગ્યાઓ અશાંતધારા હેઠળ મૂકેલી હોવાથી મુસ્લિમોએ હિંદુઓ પાસેથી મિલકતો ખરીદવી હોય તો કલેક્ટરની મંજૂરી મેળવવી ફરજિયાત છે. 

અમદાવાદ શહેરના પૂર્વ અને પશ્ચિમની 31 વિસ્તારની 1171 જગ્યાને અશાંતધારા હેઠળ મૂકવામાં આવી છે. આ વિસ્તારમાં મુસ્લિમોએ હિન્દુઓ પાસેથી મિલકત ખરીદવી હોય તો કલેક્ટરની મંજૂરી ફરજિયાત કરવામાં આવી છે. મંજૂરી મેળવ્યા વગર મિલકત ખરીદ કરવામાં આવે તો અશાંતધારાના કાયદા હેઠળ રદ કરવામાં આવે છે. હિન્દુ માલિક કોઈ દબાણ હેઠળ મિલકતનું વેચાણ કરતો નથી તેમજ જંત્રી દરથી ઓછા ભાવે પણ વેચાણ ન થાય તેની પણ અશાંતધારા હેઠળ ચકાસણી કરવામાં આવે છે.

વર્ષ 2020 થી 2024ના 5 વર્ષ દરમિયાન અશાંતધારા હેઠળ આવતાં વિસ્તારોમાં હિન્દુઓ પાસેથી મિલકત ખરીદવા મુસ્લિમોએ 1329 અરજી કરી હતી. પોલીસ પાસેથી અભિપ્રાય મેળવ્યા બાદ કલેક્ટર કચેરીએ 817 અરજી મંજૂર કરી હતી. તેના કારણે હિન્દુઓ પાસેથી મુસ્લિમોએ 817 મિલકતની ખરીદી કરી હતી. જ્યારે 512 અરજીઓ નામંજૂર કરવામાં આવી હતી.

અશાંતધારા હેઠળ શું પ્રક્રિયા હોય છે?

અશાંત વિસ્તારના તમામ મિલકત ધારકોએ વેચાણ માટે કલેક્ટરને અરજી કરવી પડે છે. વેચનાર સેલ ડીડ સાથે અરજી જાહેર કરે છે કે તે સંમતિથી અને યોગ્ય કિંમતે મિલકત વેચે છે. સેલ ડીડમાં બંને પક્ષકારના ધર્મનો ઉલ્લેખ કરવો પડે છે. જો વેચાણ હિન્દુ-મુસ્લિમ વચ્ચે હોય તો કલેક્ટર ચકાસણી કરી મંજૂરી આપે છે. હિન્દુ-મુસ્લિમ વચ્ચે સોદો થયો હોય તો પોલીસ અને રેવન્યૂ વિભાગની તપાસ જરૂરી છે. પોલીસ તપાસ કરી ટ્રાન્સફર અંગે તેમનો અભિપ્રાય આપે છે. સ્થાનિક પીઆઈ બંને પક્ષકાર અને બે પાડોશી અને સાક્ષીને બોલાવી તપાસ કરે છે.

મિલકત વેચનાર વ્યક્તિ દબાણ હેઠળ કે જંત્રીના દરથી ઓછી કિંમતે મિલકત નથી વેચતો તેની તપાસ કરવામાં આવે છે. અમુક કિસ્સામાં સોસાયટીના કમિટીના સભ્યોનો પણ અભિપ્રાય લેવામાં આવે છે. આ વિસ્તારનું ધાર્મિક સંતુલન ખોરવાય છે કે નહીં તેનું પણ ધ્યાન રાખવામાં આવે છે. ત્યારબાદ મિલકત વેચનાર અને ખરીદનાર બંને વ્યક્તિઓના નિવેદન લેવામાં આવે છે. મહેસૂલી મામલતદાર સમાંતર તપાસ કરી સર્કલ ઓફિસરને સત્તા આપે છે. જે તલાટીની નિમણૂક કરે છે. તલાટી મિલકતના તમામ રેકોર્ડ ચેક કરે છે. પોલીસ-રેવન્યુ ખાતાના રિપોર્ટ પછી કલેક્ટર કચેરી ખરીદનાર-વેચનારની સુનાવણી કરે છે. ત્યારબાદ અરજી મંજૂર-નામંજૂર કરવામાં આવે છે.

વર્ષ 1996માં અમદાવાદ શહેરના કોટ વિસ્તારના મર્યાદિત એરિયામાં અશાંતધારો લાગુ હતો. વર્ષ 1994 અને 1997 વચ્ચે તબક્કાવાર જાહેરનામા બહાર પાડી વેજલુપર, એલિસબ્રિજ, મેઘાણીનગર, નવરંગપુરાના વિસ્તારોનો તબક્કાવાર સમાવેશ કરવામાં આવ્યો. વર્ષ 2013માં ગોમતીપુર, રખિયાલ, સરસપુર, નરોડા, મેઘાણીનગર અને અસારવાના મિલ વિસ્તારો, ઈસનપુરનો દક્ષિણ-પૂર્વ પટ્ટો, બહેરામપુરા, વટવા અને દાણીલીમડાના વિસ્તારોનો ઉમેરો કરાયો હતો. વર્ષ 2013માં જુહાપુરા, વેજલપુર, મકરબા, વાસણાનો સમાવેશ કરાયો હતો.

વર્ષ 2022માં સૌથી વધુ અરજીઓ મંજૂર કરવામાં આવી

કલેક્ટર કચેરીના સૂત્રો પાસેથી મળેલી માહિતી મુજબ વર્ષ 2020માં 187 અરજીમાંથી 112 અરજી મંજૂર કરીને 75 અરજી નામંજૂર કરાઈ હતી. વર્ષ 2021માં 198 અરજી પૈકી 121 અરજી મંજૂર કરી 77 અરજી નામંજૂર કરાઈ હતી. વર્ષ 2022માં 334 અરજીમાંથી 213 અરજી મંજૂર રાખીને 121 અરજી નામંજૂર કરાઈ હતી. વર્ષ 2023માં 290 અરજીમાંથી 173 મંજૂર અને 117 અરજી નામંજૂર કરાઈ હતી. જ્યારે વર્ષ 2024માં 320 અરજીમાંથી 198 અરજી મંજૂર રાખીને 122 અરજી નામંજૂર કરવામાં આવી હતી.