સચિન GIDCમાં ભીષણ આગ:દૂરથી દેખાયા ધૂમાડાના દ્રશ્યો

સુરતના સચિન જીઆઈડીસી (GIDC) વિસ્તારમાં આવેલા હોજીવાલા કમ્પાઉન્ડમાં આજે એક એવી ભયાનક દુર્ઘટના સર્જાઈ જેણે આસપાસના વિસ્તારના લોકોના શ્વાસ અધ્ધર કરી દીધા હતા. વહેલી સવારે એથર કેમિકલ કંપનીના વેરહાઉસમાં લાગેલી આગે એટલું વિકરાળ સ્વરૂપ ધારણ કર્યું કે કેમિકલના ડ્રમ એક પછી એક બોમ્બની જેમ ફાટવા લાગ્યા હતા. આ વિસ્ફોટો એટલા પ્રચંડ હતા કે તેના અવાજથી આસપાસની કંપનીઓના કાચ પણ તૂટી પડ્યા હતા અને એક બે માળની ઈમારત ધરાશાયી થઈ ગઈ હતી.

કેવી રીતે ફેલાઈ આગ?

પ્રાથમિક માહિતી મુજબ, આગની શરૂઆત એથર કંપનીના વેરહાઉસમાંથી થઈ હતી. કંપનીમાં મોટા પ્રમાણમાં કેમિકલ અને જ્વલનશીલ પદાર્થો હોવાથી આગે ક્ષણભરમાં જ આખા યુનિટને લપેટમાં લઈ લીધું હતું. કેમિકલના ડ્રમમાં એક બાદ એક ૩૦થી વધુ બ્લાસ્ટ થતા આગની જ્વાળાઓ આસપાસની અન્ય કંપનીઓ સુધી પહોંચી ગઈ હતી. જોતજોતામાં શ્રી ગીતા ટિમ્બર પ્લાયવુડ અને શક્તિ પ્લાયવુડ કંપની પણ આગની ઝપેટમાં આવી ગઈ હતી. શ્રી ગીતા ટિમ્બર પ્લાયવુડ તો સંપૂર્ણપણે સળગીને ખાખ થઈ ગયું છે. આગ એટલી ભીષણ હતી કે તેના કાળા ડિબાંગ ધુમાડા પાંચ કિલોમીટર દૂરથી પણ સ્પષ્ટ દેખાતા હતા.

ફાયર વિભાગનું રેસ્ક્યુ ઓપરેશન

ઘટનાની ગંભીરતાને જોતા સુરત ફાયર વિભાગની મોટાભાગની ગાડીઓ તાત્કાલિક ઘટનાસ્થળે દોડી આવી હતી. ફાયર ઓફિસર જયદીપ ઈસરાનીના જણાવ્યા અનુસાર, પરિસ્થિતિ ખૂબ જ પડકારજનક હતી. ઓક્સિજન માસ્ક પહેરીને જવાનોએ જીવના જોખમે આગ પર કાબૂ મેળવવાની કામગીરી કરી હતી.

ડ્રમ અને બોઈલરમાં વારંવાર થતા બ્લાસ્ટને કારણે જવાનોને અંદર જવામાં ભારે મુશ્કેલી પડી રહી હતી. લગભગ ૪ કલાકની ભારે જહેમત બાદ મુખ્ય આગ પર કાબૂ મેળવી શકાયો હતો, જોકે, કુલિંગની પ્રક્રિયા હજુ પણ લાંબા સમય સુધી ચાલવાની સંભાવના છે. પોલીસે સુરક્ષાના ભાગરૂપે આસપાસનો ૧ કિલોમીટરનો વિસ્તાર કોર્ડન કરી દીધો હતો, જેથી કોઈ સામાન્ય નાગરિક અકસ્માતનો ભોગ ન બને.

લોકોમાં ફેલાયો ભય

સ્થાનિક વેપારી મોહન પટેલે જણાવ્યું હતું કે, "બપોરે ૧ વાગ્યાની આસપાસ જે સ્થિતિ ઊભી થઈ તે શબ્દોમાં વર્ણવી શકાય તેમ નથી. કેમિકલના ડ્રમ એવી રીતે ફાટતા હતા જાણે કોઈ યુદ્ધ શરૂ થઈ ગયું હોય. અમને ડર હતો કે આગ અમારી ટિમ્બરની દુકાન સુધી ન પહોંચી જાય. જોકે, ફાયર વિભાગની ટીમ સમયસર આવી ગઈ અને આગને ત્યાં જ અટકાવી દીધી."

આસપાસની કંપનીના કર્મચારીઓ અને કામદારોમાં પણ ભારે ફફડાટ જોવા મળ્યો હતો. ઘણા લોકોએ ગળામાં અને આંખમાં બળતરાની ફરિયાદો પણ કરી હતી, કારણ કે કેમિકલના ધુમાડાને કારણે શ્વાસ લેવો મુશ્કેલ બની ગયો હતો.

જાનહાનિ ટળી, પણ આર્થિક નુકસાન મોટું

સદનસીબે, આ દુર્ઘટનામાં અત્યાર સુધી કોઈ જાનહાનિના સમાચાર નથી. DCP રાજેશ પરમારે ઘટનાસ્થળની મુલાકાત લીધા બાદ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે પોલીસ હાલમાં પ્રાથમિક તપાસ કરી રહી છે. આગ લાગવાનું ચોક્કસ કારણ હજુ સ્પષ્ટ થયું નથી, પરંતુ બોઈલર બ્લાસ્ટને આગનું પ્રાથમિક કારણ માનવામાં આવી રહ્યું છે. કંપનીમાં રાખવામાં આવેલો કાચો માલ, કેમિકલ અને પ્લાયવુડનો જથ્થો બળીને ખાખ થઈ જતાં કરોડો રૂપિયાનું આર્થિક નુકસાન થવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે.

ઔદ્યોગિક સલામતી પર સવાલો

સુરત જેવા ઔદ્યોગિક શહેરમાં કેમિકલ કંપનીઓમાં અવાર-નવાર આગની ઘટનાઓ બને છે. એથર કંપનીની આ ઘટનાએ ફરી એકવાર જીઆઈડીસી વિસ્તારોમાં ફાયર સેફ્ટી અને ઔદ્યોગિક સલામતીના નિયમોના પાલન અંગે ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા છે. શું આવી કંપનીઓમાં સુરક્ષાના પૂરતા સાધનો હતા? શું બોઈલર અને કેમિકલ સ્ટોરેજનું યોગ્ય મેન્ટેનન્સ થતું હતું? આ તમામ મુદ્દાઓ તપાસનો વિષય છે.

તંત્ર દ્વારા હાલ આગને ઠારવાની કામગીરી પૂર્ણતાને આરે છે, પરંતુ આ દુર્ઘટનાએ ફરી એકવાર ઔદ્યોગિક વિસ્તારમાં કામ કરતા હજારો કામદારોની સુરક્ષાને લઈને વિચારતા કરી દીધા છે.