ઈરાન-ઈઝરાયેલ યુદ્ધથી સુરતના કાપડ ઉદ્યોગ પર જોખમ

પશ્ચિમ એશિયામાં ઈરાન અને ઈઝરાયેલ વચ્ચે વણસેલી યુદ્ધની સ્થિતિએ હવે વૈશ્વિક સ્તરે આર્થિક ચિંતા જન્માવી છે. આ ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવની સીધી અને નકારાત્મક અસર ગુજરાતના આર્થિક પાટનગર અને 'સિલ્ક સિટી' ગણાતા સુરતના ટેક્સટાઇલ ઉદ્યોગ પર પડવાની પ્રબળ શક્યતા છે. સુરતના કાપડના વેપારીઓ અને ઉદ્યોગપતિઓમાં અત્યારે ફાળ પડી છે કે જો આ યુદ્ધ લાંબુ ચાલશે તો અબજો રૂપિયાનું નુકસાન વેઠવાનો વારો આવી શકે છે.

 

ધી સધર્ન ગુજરાત ચેમ્બર ઓફ કોમર્સ એન્ડ ઈન્ડસ્ટ્રી (SGCCI) ના ઉપપ્રમુખ અશોક જીરાવાલાએ વર્તમાન પરિસ્થિતિ અંગે ગંભીર નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, સુરતનો ટેક્સટાઇલ ઉદ્યોગ અત્યંત નાજુક તબક્કે છે. જો ઈરાન અને ઈઝરાયેલ વચ્ચેનું યુદ્ધ અટકશે નહીં અને વધુ દેશો તેમાં સામેલ થશે, તો સુરતના કાપડ ઉદ્યોગને ૧૦૦ ટકા મોટું નુકસાન થવાની સંભાવના છે. પશ્ચિમ એશિયાના દેશોમાં સુરતથી જતી માલની આવક-જાવક જો ખોરવાશે તો સુરતનું અર્થતંત્ર હચમચી જશે.

સુરત - દુબઈ કનેક્શન: 45 દેશોનું પ્રવેશદ્વાર

સુરતની કાપડ બજાર માત્ર સ્થાનિક નહીં પણ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે અત્યંત મજબૂત પકડ ધરાવે છે. ખાસ કરીને દુબઈ (UAE) સુરત માટે એક એવું હબ છે જ્યાંથી સુરતનું કાપડ મધ્ય-પૂર્વ અને આફ્રિકાના અંદાજે ૪૫ જેટલા દેશોમાં સપ્લાય કરવામાં આવે છે.

• નિકાસના મુખ્ય ઉત્પાદનો: સુરતથી મુખ્યત્વે મેન-મેડ ફાઈબર (MMF), સિલ્ક, બુર્ખા માટેનું ખાસ કાપડ, સલવાર કમીઝ અને વેલ્યુ-એડેડ ફેબ્રિક્સની મોટા પાયે નિકાસ થાય છે.

• દુબઈની મહત્વની ભૂમિકા: દુબઈના ટ્રેડર્સ સુરતથી જથ્થાબંધ કાપડ મંગાવીને તેને અન્ય આરબ દેશોમાં રિ-એક્સપોર્ટ કરે છે. યુદ્ધને કારણે જો લોજિસ્ટિક્સ અને શિપિંગ રૂટ પ્રભાવિત થશે, તો આ આખી ચેઈન તૂટી જશે.

વૈશ્વિક અસ્થિરતા અને આર્થિક ફટકો

ઈરાને તાજેતરમાં જે પ્રકારે વળતા પ્રહારમાં દુબઈમાં બોમ્બમારો કર્યો છે તેનાથી સુરતના વેપારીઓ વધુ ફફડાટમાં છે. જો દુબઈ જેવા સલામત ગણાતા બિઝનેસ હબ પર આંચ આવે, તો પેમેન્ટ સાયકલ (Payment Cycle) અટકી શકે છે. સુરતના અનેક વેપારીઓના કરોડો રૂપિયા અત્યારે દુબઈના બજારમાં રોકાયેલા છે. યુદ્ધની સ્થિતિમાં બેંકિંગ ટ્રાન્ઝેક્શનમાં વિલંબ અને વીમાના દરોમાં વધારો થવાથી નિકાસકારોને મોટું આર્થિક ભારણ સહન કરવું પડશે.

વર્તમાન સ્થિતિ અને ભાવિ આશંકા

અશોક જીરાવાલાએ વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે, "વર્તમાન સ્થિતિમાં કોઈ ચોક્કસ આંકડાકીય અંદાજ બાંધવો મુશ્કેલ છે કારણ કે યુદ્ધ હજુ તેના પ્રારંભિક તબક્કે છે. પરંતુ, સુરતના હજારો વીવિંગ અને પ્રોસેસિંગ એકમો જે નિકાસ પર નિર્ભર છે, તેમની ચિંતા સતત વધી રહી છે." જો ઈંધણના ભાવમાં વધારો થશે તો ઉત્પાદન ખર્ચ પણ વધશે, જે વૈશ્વિક બજારમાં સુરતના કાપડને મોંઘું બનાવી દેશે.

સુરતનું ટેક્સટાઇલ માર્કેટ પહેલેથી જ વિવિધ વૈશ્વિક પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે, ત્યારે પશ્ચિમ એશિયાનું આ યુદ્ધ 'બળતામાં ઘી હોમવા' જેવું કામ કરી શકે છે. સરકાર અને ઉદ્યોગ સંગઠનો અત્યારે પરિસ્થિતિ પર ઝીણવટભરી નજર રાખી રહ્યા છે, પરંતુ વેપારીઓ માટે આગામી થોડા અઠવાડિયા અત્યંત નિર્ણાયક સાબિત થશે.