વરસાદી સિસ્ટમો નબળી પડી: આગામી 24 કલાકમાં જોર ઘટશે

Gujarat Weather Update: ગુજરાત પર છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી એકસાથે 5 જેટલી વરસાદી સિસ્ટમો સક્રિય હોવાના કારણે મેઘરાજાએ સુરત, નવસારી અને ગીર સોમનાથ સહિતના અનેક જિલ્લાઓને ધમરોળ્યા છે. જોકે, હવે આ પાંચમાંથી 2 સિસ્ટમો નબળી પડતાં આગામી 24 કલાકમાં રાજ્યમાં વરસાદનું જોર ઘટવાની સંભાવના છે. છેલ્લા 24 કલાક દરમિયાન રાજ્યના 60 તાલુકાઓમાં વરસાદ નોંધાયો છે, જેમાં સૌથી વધુ વલસાડના નાનાપોઢામાં 1.5 ઇંચ વરસાદ પડ્યો છે. આજે સવારે 6:00 થી 8:00 વાગ્યા સુધીના સમયગાળામાં માત્ર નર્મદાના ગરુડેશ્વર તાલુકામાં 1 મિમી વરસાદ નોંધાયો છે.

છેલ્લા 24 કલાકમાં પડેલા વરસાદના આંકડા

દક્ષિણ ગુજરાતમાં ભારે વરસાદની સંભાવના
હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, હાલમાં વેલ માર્ક લો પ્રેશર એરિયા અને 2 ટ્રફ સક્રિય હોવાથી આજે 9 જુલાઈના રોજ દક્ષિણ ગુજરાતમાં ભારે વરસાદની સંભાવનાને પગલે 'યલો એલર્ટ' જારી કરવામાં આવ્યું છે. રાજ્યમાં અત્યાર સુધીમાં સરેરાશ 24% વરસાદ થયો છે, જે સામાન્ય કરતાં 6% ઓછો છે. ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છમાં અત્યાર સુધીમાં સરેરાશ 18% ઓછો વરસાદ નોંધાયો છે, જ્યારે દક્ષિણ ગુજરાતમાં સામાન્ય કરતાં 5% વધુ વરસાદ થઈ ચૂક્યો છે.

હવામાન વિભાગ દ્વારા વિવિધ જિલ્લાઓમાં એલર્ટ જાહેર
હવામાન વિભાગની આગાહી અનુસાર 9 જુલાઈ 2026 ના રોજ ગુજરાતમાં વરસાદી માહોલ યથાવત રહેશે. ખાસ કરીને દક્ષિણ ગુજરાતમાં ભારેથી અતિભારે વરસાદ પડવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. રાજ્યના અનેક વિસ્તારોમાં ગાજવીજ સાથે વરસાદ અને 40 થી 50 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાવાની સંભાવના છે. જેના કારણે નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાની સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે. હવામાન વિભાગે ડાંગ, નવસારી, વલસાડ અને દાદરા અને નગર હવેલી જિલ્લામાં ભારેથી અતિભારે વરસાદનું એલર્ટ જાહેર કર્યું છે. જ્યારે સુરત, તાપી, નર્મદા, છોટાઉદેપુર, સાબરકાંઠા, અરવલ્લી, પંચમહાલ, દાહોદ, મહીસાગર, અમરેલી અને ભાવનગર જિલ્લામાં ભારે વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત ઉત્તર ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્રના અનેક જિલ્લાઓમાં પણ હળવાથી મધ્યમ વરસાદ સાથે ગાજવીજ થવાની શક્યતા છે.

સુરતમાં જળબંબાકારની સ્થિતિ બાદ હવે રાજકોટ મહાનગરપાલિકા એલર્ટ પર
સુરતમાં બે દિવસ પહેલાં પડેલા ધોધમાર વરસાદને કારણે શહેરના અનેક વિસ્તારોમાં પાણી ભરાઈ જવાની સ્થિતિ સર્જાઈ હતી. મુખ્ય માર્ગો પર વાહનવ્યવહાર પ્રભાવિત થયો હતો અને અનેક નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં લોકોને મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. ભારે વરસાદ દરમિયાન ડ્રેનેજ વ્યવસ્થા પર ભાર વધતાં કેટલાક વિસ્તારોમાં પાણી લાંબા સમય સુધી ઓસર્યા નહોતા. આ ઘટનાએ શહેરી વિસ્તારોમાં વરસાદી વ્યવસ્થાની તૈયારી અંગે ફરી ચર્ચા જગાવી છે. હવે હવામાન વિભાગે રાજકોટમાં પણ ભારે વરસાદની આગાહી કરતા શહેરમાં પણ સુરત જેવી સ્થિતિ સર્જાવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. આ સંજોગોમાં રાજકોટ મહાનગરપાલિકા (RMC) પણ એલર્ટ મોડમાં આવી ગઈ છે. મનપાએ દર વર્ષે વરસાદ દરમિયાન પાણી ભરાતા કુલ 87 રસ્તાઓ અને સ્થળોની યાદી જાહેર કરી છે, જ્યાં ભારે વરસાદ સમયે પાણી ભરાવાની શક્યતા રહે છે. આ વિસ્તારોમાં ટ્રાફિકનું ડાયવર્ઝન, પમ્પિંગ મશીન અને ઇમરજન્સી ટીમોની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી રહી છે જેથી પાણી ઝડપથી કાઢી શકાય અને લોકોને મુશ્કેલી ન પડે.

નાગરિકો અને ખેડૂતો માટે તંત્રની ખાસ એડવાઇઝરી
રાજકોટ મહાનગરપાલિકાએ નાગરિકોને ખાસ અપીલ કરી છે કે ભારે વરસાદ દરમિયાન પાણી ભરાયેલા રસ્તાઓ પરથી પસાર થવાનું ટાળવું, અનાવશ્યક મુસાફરી ન કરવી અને તંત્ર દ્વારા જાહેર કરવામાં આવતી સૂચનાઓનું પાલન કરવું. ખાસ કરીને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોએ વધુ સાવચેતી રાખવાની જરૂર છે. શહેરના વિવિધ ઝોનમાં કંટ્રોલ રૂમ પણ સક્રિય રાખવામાં આવ્યા છે જેથી કોઈ પણ પ્રકારની ઇમરજન્સી સ્થિતિમાં તાત્કાલિક મદદ પહોંચી શકે. હવામાન વિભાગે વધુમાં જણાવ્યું છે કે રાજ્યના અનેક વિસ્તારોમાં વીજળીના કડાકા સાથે વરસાદ પડી શકે છે. તેથી ખુલ્લા મેદાનોમાં ઊભા રહેવાનું ટાળવું, મોટા વૃક્ષો નીચે આશરો ન લેવો અને વરસાદ દરમિયાન વીજ ઉપકરણોનો સાવધાનીપૂર્વક ઉપયોગ કરવો જરૂરી છે. ખેડૂતોને પણ ખેતરમાં કામ કરતી વખતે હવામાનની સ્થિતિ પર સતત નજર રાખવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. આગામી 24 કલાક દરમિયાન દક્ષિણ ગુજરાતમાં વરસાદનું જોર યથાવત રહેવાની શક્યતા છે, જ્યારે ઉત્તર ગુજરાત, મધ્ય ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્રના મોટાભાગના જિલ્લાઓમાં મધ્યમથી ભારે વરસાદી ઝાપટાં પડી શકે છે. હવામાન વિભાગની આગાહી મુજબ ભારે વરસાદને ધ્યાનમાં રાખીને સ્થાનિક વહીવટી તંત્ર, મહાનગરપાલિકા અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન વિભાગને સજ્જ રહેવા સૂચના આપવામાં આવી છે. નાગરિકોએ પણ સાવચેતી રાખી સત્તાવાર હવામાન અપડેટ પર નજર રાખવી જરૂરી છે.

ભારે વરસાદથી જનજીવન પ્રભાવિત
સૌરાષ્ટ્ર અને દક્ષિણ ગુજરાતમાં ધમાકેદાર બેટિંગ કર્યા બાદ આખરે મેઘરાજાએ વિરામ લીધો છે. શનિવારથી શરૂ થયેલા ભારે વરસાદને કારણે નદીઓ બે કાંઠે વહી હતી અને જળાશયોમાં પાણીની ભરપૂર આવક થઈ છે, જેનાથી ખેડૂતોમાં ખુશીનો માહોલ છે. જો કે, છેલ્લા અઠવાડિયામાં ખાબકેલા ભારે વરસાદને કારણે રાજ્યભરમાં વ્યાપક અસર જોવા મળી છે. ભારે વરસાદના કારણે 5 સ્ટેટ હાઈવે સહિત કુલ 425 રસ્તાઓ હજી પણ બંધ છે. છેલ્લા અઠવાડિયામાં 500 થી વધુ રસ્તાઓ ધોવાઈ ગયા હતા. એસટી (ST) બસ સેવાના 73 રૂટની 266 ટ્રિપ ખોરવાઈ ગઈ છે, જ્યારે ટ્રેન સેવાઓને પણ અસર થઈ છે. ગામો અને શહેરો બેટમાં ફેરવાઈ જતાં તંત્ર દ્વારા 7,522 લોકોનું સુરક્ષિત સ્થળે સ્થળાંતર કરવામાં આવ્યું છે, જ્યારે 3,711 લોકોનું સફળતાપૂર્વક રેસ્ક્યુ કરવામાં આવ્યું છે.

રાજ્યના 206 ડેમોની સ્થિતિ અને જળસંગ્રહ
ભારે વરસાદ છતાં રાજ્યના હજુ ઘણાં વિસ્તારો કોરા હોવાથી અડધાથી વધુ ડેમો ખાલી જોવા મળી રહ્યા છે. રાજ્યના કુલ 206 ડેમો પૈકી માત્ર 5 ડેમ સંપૂર્ણપણે ઓવરફ્લો થયા છે. પાણીની વિપુલ આવકને પગલે સુરક્ષાના ભાગરૂપે 11 ડેમોને 'હાઈ એલર્ટ' પર, 4 ડેમોને 'એલર્ટ' પર અને અન્ય 7 ડેમોને 'વોર્નિંગ' કેટેગરીમાં રાખી નીચાણવાળા વિસ્તારોને સાવધ કરાયા છે. જળાશયોની કેટેગરી મુજબની વિગત નીચે પ્રમાણે છે:
17 ડેમોમાં 70% થી 100% પાણીનો જથ્થો ઉપલબ્ધ છે.
21 ડેમોમાં 50% થી 70% પાણીનો જથ્થો સંગ્રહિત છે.
54 ડેમોમાં 25% થી 50% પાણીનો જથ્થો છે.
109 ડેમો એવા છે જેમાં હજુ પણ 25% કરતા ઓછો જળસંગ્રહ છે.

સરદાર સરોવર ડેમ 64% ભરાયો
ગુજરાતની જીવાદોરી સમાન સરદાર સરોવર ડેમમાં હાલમાં 2,17,088 MCFT પાણીના સંગ્રહ સાથે ડેમ 64% જેટલો ભરાઈ ચૂક્યો છે. જ્યારે અન્ય 206 જળાશયોમાં હાલ 2,23,233 MCFT પાણી ઉપલબ્ધ છે, જે તેમની કુલ સંગ્રહ ક્ષમતાના માત્ર 40.01% જેટલો જ છે.

આગામી એક સપ્તાહ સુધી ભારે વરસાદથી રાહત
ગત સાંજ સુધીમાં વલસાડ, ડાંગ અને નવસારીમાં પોણાથી 1.5 ઈંચ, જ્યારે સુરત, ભરૂચ, નર્મદા અને તાપીમાં અડધો ઈંચ વરસાદ નોંધાયો છે. હવામાન વિભાગના જણાવ્યાનુસાર આગામી એક સપ્તાહ સુધી રાજ્યમાં કોઈ જિલ્લામાં ભારે વરસાદનું એલર્ટ નથી, પરંતુ હળવોથી મધ્યમ વરસાદ ચાલુ રહી શકે છે. વાવાઝોડા અને વરસાદના કારણે ખોરવાયેલા વીજપોલ અને ફીડરોના સમારકામ બાદ હવે ધીમે-ધીમે જનજીવન પાટે ચડશે અને વરસાદનો બીજો રાઉન્ડ થોડા દિવસો બાદ શરૂ થવાની સંભાવના છે.