ગત વર્ષના સ્ટોક અને આ વર્ષે વધુ ઉત્પાદનના કારણે જીરૂના ભાવ નીચા રહેવાની શક્યતા

ગુજરાતમાં ગત વર્ષના કેરી ફોરવર્ડ સ્ટોક અને આ વર્ષે વધુ ઉત્પાદનના કારણે જીરૂના ભાવ નીચા રહેવાની ધારણા છે. ગત વર્ષે 1.10 કરોડ બોરી જીરૂનું ઉત્પાદન થયુ હતુ. તેમાંથી 80 લાખ બોરીની ખપત થતાં 30 લાખ બોરીનો સ્ટોક રહ્યો છે. જ્યારે આ વર્ષે 90 લાખ બોરી જીરૂનું ઉત્પાદન થવાની શક્યતાએ ખપત કરતાં વધુ સ્ટોક રહેવાના કારણે જીરૂના ભાવ નીચા રહેવાની સંભાવના વેપારીઓએ વ્યક્ત કરી છે. મહત્વપૂર્ણ છે કે, એક વર્ષ અગાઉ ગુજરાતમાં ઓછા ઉત્પાદનના કારણે જીરૂનો ભાવ પ્રતિ મણે રેકોર્ડ બ્રેક 12 હજાર રૂપિયા પહોંચી ગયો હોવાથી ખેડૂતોને હાલનો ભાવ નીચો પડી રહ્યો છે.  

ઊંઝા માર્કેટયાર્ડના પૂર્વ વાઈસ ચેરમેન અને જીરૂના વેપારી અરવિંદ પટેલે બેનિફિટ ન્યૂઝ સાથે વાત કરતાં જણાવ્યુ હતુ કે, ગયા વર્ષે 1.10 કરોડ બોરી જીરૂનું ઉત્પાદન થયુ હતુ. જેમાંથી 45 લાખ બોરી જીરૂની નિકાસ થઈ હતી અને 35 બોરી જીરૂની સ્થાનિક ખપત થતાં કુલ 80 લાખ બોરી જીરૂનો વપરાશ થયો હતો. તેથી ગત વર્ષનો કેરી ફોરવર્ડ સ્ટોક 30 લાખ બોરી રહ્યો છે.

તેમણે ઉમેર્યુ હતુ કે, આ વર્ષે ગુજરાત, રાજસ્થાન, સૌરાષ્ટ્ર અને મધ્યપ્રદેશમાં 11 લાખ હેક્ટર વિસ્તારમાં જીરૂનું વાવેતર થયુ છે. છેલ્લાં બે વર્ષ કરતાં દોઢથી પોણા બે ગણું વાવેતર વધ્યુ છે. અત્યાર સુધી જીરૂના પાક માટે સારૂ વાતાવરણ રહ્યુ હોવાથી 90 લાખ બોરી જીરૂનું ઉત્પાદન થવાની ધારણા છે. ગત વર્ષના કેરી ફોરવર્ડ સ્ટોક 30 લાખ બોરી અને આ વર્ષે 90 લાખ બોરી જીરૂનું ઉત્પાદન થતાં કુલ 1.20 કરોડ બોરી જીરૂનો સ્ટોક થાય તેમ છે.

ગત વર્ષે રેકોર્ડ બ્રેક 45 લાખ બોરીની નિકાસ થઈ હતી. આ વર્ષે 45 લાખ કરતાં ઓછી નિકાસ રહે તેમ છે. તેથી ડોમેસ્ટિક વપરાશ વધે તો પણ જીરૂની ખપત 80 લાખ બોરીથી વધી શકે તેમ નથી. તેના કારણે 40 લાખ બોરી જીરૂનો સ્ટોક વધે તેમ છે. હાલમાં ઊંઝા માર્કેટયાર્ડમાં દૈનિક 10 હજાર બોરી જીરૂનું આવક થઈ રહી છે. નવા જીરૂનો ભાવ પ્રતિ મણ(20 કિલો)નો ભાવ 4 હજાર રૂપિયા મળી રહ્યો છે. નવા જીરૂની આવક વધતાં ઘટીને 3500 થવાની શક્યતા છે.

મહત્વપૂર્ણ છે કે, વર્ષ 2023-24માં જીરૂનું ઉત્પાદન 60 લાખ બોરી થયુ હતુ. જ્યારે એકપણ બોરી કેરી ફોરવર્ડ સ્ટોક નહી હોવાના કારણે જીરૂનો રેકોર્ડ બ્રેક ભાવ ખેડૂતોને મળ્યો હતો. છેલ્લાં 3 વર્ષની સરેરાશ જોઈએ તો 7 થી 8 લાખ હેક્ટર વિસ્તારમાં જીરૂનું વાવેતર થતુ હતુ. આ વર્ષે વાવેતર વધીને 11 લાખ હેક્ટર થયુ છે.

આમ કેરી ફોરવર્ડ સ્ટોક, જીરૂનું વધુ ઉત્પાદન, નિકાસ વધવાની શક્યતા નહી જેવા તમામ પરિબળોના કારણે નવા જીરૂના ભાવ નીચા રહેવાની ધારણા છે.