ભારત સરકારે ચાર વર્ષથી નાની ઉંમરના બાળકોની સલામતીને ધ્યાનમાં રાખીને એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. સરકારે કફ સિરપમાં ઉપયોગમાં લેવાતા બે ઘટકો - ક્લોરોફેનિરામાઈન માલેટી અને ફેનીલેફરાઈન હાઈડ્રોક્લોરાઈડ - ધરાવતી દવાઓનો ઉપયોગ ચાર વર્ષથી નીચેની ઉંમરના બાળકો માટે ન કરવાની સૂચના જારી કરી છે. આ દવાઓ, જે ફિક્સ ડોઝ કોમ્બિનેશન (એફડીસી) તરીકે ઓળખાય છે, બાળકોના સ્વાસ્થ્ય પર ગંભીર આડઅસરો કરી શકે છે. આ નિર્ણય બાળકોની દવાઓના નિષ્ણાતોની સમિતીની ભલામણ અને વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) ની અગાઉની સૂચનાઓને આધારે લેવામાં આવ્યો છે.
આ પ્રતિબંધ 15 એપ્રિલ, 2025 પછી ઉત્પાદિત દવાઓ પર લાગુ થશે. આ નિર્ણય હેઠળ ગ્લેનમાર્કની એસ્કોરિલ ફ્લુ ડ્રોપ, ગ્લેક્સોસ્મિથ ક્લાઈનની આઈ-મિનિક, અને ઝુવેન્ટસ હેલ્થકેરની મેક્સ્ટ્રા જેવી દવાઓનો સમાવેશ થાય છે. ઉત્પાદકોને તેમની દવાઓની બોટલ પર ચેતવણી લખવાની સૂચના આપવામાં આવી છે કે આ દવાઓ ચાર વર્ષથી નાના બાળકોને આપવી ન જોઈએ.
દિલ્હી હાઈકોર્ટે 24 એપ્રિલ, 2025ના રોજ આપેલા ચુકાદામાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે 15 એપ્રિલ, 2025 પહેલાંના ઉત્પાદનો પર આ પ્રતિબંધ લાગુ થશે નહીં. જોકે, ડોક્ટરો અને મેડિકલ પ્રેક્ટિશનર્સને આ દવાઓ ચાર વર્ષથી નાના બાળકો માટે ન લખવા સૂચના આપવામાં આવી છે.
ગ્લેનમાર્ક અને ઝુવેન્ટસ હેલ્થકેરે આ નિર્ણયનો વિરોધ કર્યો હતો, પરંતુ દિલ્હી હાઈકોર્ટે પારદર્શકતા જાળવવા માટે કંપનીઓને 15 એપ્રિલ, 2025 પહેલાંના સ્ટોકની વિગતો સોગંદનામા સાથે સબમિટ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. આ પગલાંથી બજારમાં ઉપલબ્ધ દવાઓનું નિયમન વધુ સારી રીતે થઈ શકશે.
ફાર્માસિસ્ટ અને અન્ય હિતધારકોએ હાલના સ્ટોકનું શું કરવું તે અંગે સ્પષ્ટતાની માંગ કરી છે. આ મુદ્દે ડ્રગ કંટ્રોલર જનરલ ઓફ ઈન્ડિયા (DCGI) સમક્ષ રજૂઆત કરવાની છૂટ પણ આપવામાં આવી છે.
આ નિર્ણય બાળકોના સ્વાસ્થ્યને પ્રાથમિકતા આપે છે અને દવાઓના ઉપયોગમાં સલામતીના ધોરણોને મજબૂત કરે છે. માતા-પિતા અને ડોક્ટરોને આ નવા નિયમોનું પાલન કરવા અને ચાર વર્ષથી નાના બાળકો માટે વૈકલ્પિક સલામત ઉપચારો પર ધ્યાન આપવા વિનંતી કરવામાં આવે છે.