અમરેલીમાં સિંહનો આતંક યથાવત!

Amreli: ગુજરાતના ગીર અને આસપાસના વિસ્તારોમાં માનવ અને સિંહ વચ્ચેનો સંપર્ક છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં વધતો જઈ રહ્યો છે.આવી સ્થિતિમાં અમરેલી જિલ્લામાં બનેલી એક દુઃખદ ઘટનાએ સમગ્ર રાજ્યનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે.સિંહના હુમલામાં એક યુવકનું મોત થતાં વન વિભાગે તાત્કાલિક કાર્યવાહી હાથ ધરી છે.અમરેલી જિલ્લામાં ફરી એકવાર સિંહના હુમલાની ગંભીર ઘટના સામે આવી છે. લીલીયા તાલુકાના અંટાળીયા ગામ નજીક આવેલા જંગલના વીડી વિસ્તારમાં સિંહ દર્શન કરવા ગયેલા યુવાનોના જૂથ પર સિંહે જીવલેણ હુમલો કર્યો હતો. આ હુમલામાં સોહિલ રફીકભાઈ નામના યુવકનું ઘટનાસ્થળે જ મોત થયું હોવાનું સામે આવ્યું છે. 

ઘટનાની જાણ થતાં વન વિભાગની ટીમ તાત્કાલિક સ્થળ પર પહોંચી હતી અને સમગ્ર મામલે તપાસ શરૂ કરી છે. પ્રાથમિક માહિતી અનુસાર, આશરે 8થી 10 જેટલા યુવાનો જંગલ વિસ્તારમાં સિંહ દર્શન કરવા માટે ગયા હતા. તે દરમિયાન સિંહ અને સિંહણના મેટિંગ પીરિયડમાં તેમની હાજરીથી ખલેલ પહોંચતા સિંહ અચાનક આક્રમક બન્યો અને યુવકો પર હુમલો કર્યો. હુમલો એટલો અચાનક હતો કે યુવકોને બચાવનો મોકો પણ મળ્યો નહીં. અન્ય યુવાનો જીવ બચાવવા માટે સ્થળ પરથી ભાગી છૂટ્યા, જ્યારે સોહિલ રફીકભાઈ સિંહના હુમલાનો ભોગ બન્યા.

કેવી રીતે બની ઘટના?
પ્રાથમિક માહિતી મુજબ યુવક પોતાના કામકાજ માટે અથવા ગામની સીમ નજીક ગયો હતો ત્યારે અચાનક સિંહનો સામનો થયો હતો.આસપાસના લોકો કંઈ સમજી શકે તે પહેલાં જ સિંહે હુમલો કર્યો હતો.ગંભીર ઈજાઓને કારણે યુવકનું ઘટનાસ્થળે જ અથવા સારવાર દરમિયાન મોત થયું હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.ઘટનાની જાણ થતાં સ્થાનિક લોકો મોટી સંખ્યામાં એકત્ર થયા હતા. લોકોમાં ભય અને ચિંતાનો માહોલ જોવા મળ્યો હતો,કારણ કે છેલ્લા કેટલાક સમયથી ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં સિંહોની અવરજવર વધી હોવાનું સ્થાનિકો જણાવી રહ્યા છે.

મૃતદેહ છોડાવવા વનવિભાગને ભારે જહેમત
ઘટનાની જાણ થતાં જ સમગ્ર વિસ્તારમાં ચકચાર મચી ગઈ હતી. લીલીયા વનવિભાગ અને પોલીસની ટીમો તાત્કાલિક ઘટનાસ્થળે પહોંચી હતી. જોકે હુમલા બાદ સિંહો અત્યંત આક્રમક સ્થિતિમાં હોવાથી તેઓ મૃતકનો મૃતદેહ છોડવા તૈયાર નહોતા. ત્યારબાદ વનવિભાગે સરકારી વાહનોના કાફલા સાથે અંદર પ્રવેશ કરીને ભારે જહેમત બાદ મૃતદેહને પોતાના કબજામાં લઈ પોસ્ટમોર્ટમ માટે ખસેડ્યો હતો.

ઘટના સમયે સિંહો મેટિંગ પીરિયડમાં હતા
આ ગંભીર ઘટના પાછળના કારણો અંગે પ્રાથમિક વિગતો આપતા DCF ચિરાગ અમીને જણાવ્યું હતું કે,ઘટના સમયે સિંહો મેટિંગ પીરિયડ (સંવનન કાળ) માં હતા.આ સમય દરમિયાન વન્યજીવો અત્યંત આક્રમક મૂડમાં હોય છે,તેથી એવી પૂરેપૂરી આશંકા છે કે કોઈ કારણોસર સિંહોની ઉશ્કેરણી થઈ હોય શકે છે.વન વિભાગ દ્વારા હવે આ મામલે ખૂબ જ ઊંડી તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે કે ઘટનાસ્થળે બરાબર શું બન્યું હતું અને કઈ પરિસ્થિતિમાં સિંહે માણસ પર હુમલો કર્યો.

વન વિભાગની તાત્કાલિક કાર્યવાહી
ઘટનાની જાણ મળતાં જ વન વિભાગની ટીમ ઘટનાસ્થળે પહોંચી હતી. અધિકારીઓએ સમગ્ર વિસ્તારનું નિરીક્ષણ કરી સિંહની ઓળખ માટે પ્રયાસો શરૂ કર્યા હતા. ટ્રેકિંગ ટીમ દ્વારા પગલાં, હલનચલન અને અન્ય પુરાવાના આધારે એક સિંહને પાંજરે પૂરવામાં આવ્યો હતો.હવે આ સિંહના વર્તનનું નિરીક્ષણ કરવામાં આવશે. જો આ જ સિંહ હુમલામાં સામેલ હોવાનું પુરવાર થશે તો તેની આગળની કાર્યવાહી વન્યજીવ નિયમો અનુસાર કરવામાં આવશે.

વનવિભાગ દ્વારા 1 સિંહને ટ્રાન્ક્યુલાઈઝ કરીને પાંજરે પુરી દેવામાં આવ્યો છે. ઘટના બાદ શેત્રુંજી ડિવિઝન DCF ચિરાગ અમીન રેન્જ ઓફિસ પહોંચ્યા હતા. તેમણે જણાવ્યું કે, એક સિંહને પાંજરે પુરી દેવામાં આવ્યો છે. આ ઘટનામાં સિંહો મેટિંગ પિરિયડમાં હતા. ત્યારે પજવણી અથવા ઉશ્કેરણી થઈ કે કયા કારણોસર આ ઘટના બની તેની ઊંડી તપાસ થશે.આ ઘટનાએ ફરી એકવાર જંગલ વિસ્તારમાં ગેરકાયદેસર રીતે સિંહ દર્શન કરવા જવાના વધતા બનાવો, વન વિભાગની દેખરેખ અને માનવ-વન્યપ્રાણી સંઘર્ષને લઈને અનેક પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. વન વિભાગ દ્વારા સમગ્ર ઘટનાની સઘન તપાસ હાથ ધરવામાં આવી છે.

સવા મહિનામાં સિંહ હુમલાની સાતમી ઘટના
અમરેલી જિલ્લામાં છેલ્લા અંદાજે સવા મહિનામાં સિંહના હુમલાની આ સાતમી ગંભીર ઘટના નોંધાઈ છે. આ સમયગાળા દરમિયાન બગસરા તાલુકાના ઘંટીયાળ, સાવરકુંડલાના જૂનાસાવર, રાજુલાના કોવાયા, ખાંભાના ચતુરી અને હવે લીલીયાના વીડી વિસ્તારમાં સિંહ હુમલાની ઘટનાઓ સામે આવી છે.

આ સાત ઘટનાઓમાં અત્યાર સુધી પાંચ લોકોના મોત થયા હોવાનું સામે આવ્યું છે, જ્યારે બે અલગ-અલગ બનાવોમાં બે વ્યક્તિઓ ગંભીર રીતે ઇજાગ્રસ્ત થયા હતા. અગાઉ રાજુલાના વડ ગામ અને સાવરકુંડલાના ઠવી ગામે પણ સિંહના હુમલામાં લોકોને ઈજાઓ પહોંચી હતી. સતત વધી રહેલા આવા બનાવોને કારણે જંગલ કાંઠાના વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોમાં ચિંતા અને અસુરક્ષાની લાગણી વધી રહી છે.

ગ્રામજનોમાં ભય, સુરક્ષા વધારવાની માંગ
ઘટના બાદ સ્થાનિક ગ્રામજનોએ વન વિભાગ સમક્ષ સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં પેટ્રોલિંગ વધારવાની, જોખમી સ્થળોએ ચેતવણી બોર્ડ લગાવવાની અને ખાસ કરીને રાત્રિના સમયે વધુ દેખરેખ રાખવાની માંગ ઉઠાવી છે. ગ્રામજનોનું કહેવું છે કે છેલ્લા કેટલાક સમયથી માનવ વસાહતોની નજીક સિંહોની અવરજવર વધી રહી છે, જેના કારણે સામાન્ય લોકોમાં ભયનું વાતાવરણ સર્જાયું છે.વન વિભાગે જણાવ્યું છે કે માનવ અને વન્યજીવ વચ્ચેનો સંઘર્ષ ઓછો થાય તે માટે સતત મોનિટરિંગ કરવામાં આવી રહ્યું છે. સાથે જ લોકોને જંગલ વિસ્તારમાં બિનઅધિકૃત રીતે પ્રવેશ ન કરવા, સિંહ દર્શન માટે જોખમ ન લેવા તેમજ સેલ્ફી કે વીડિયો બનાવવા માટે જંગલી પ્રાણીઓની નજીક ન જવાની અપીલ પણ કરવામાં આવી છે.

વન વિભાગે બે યુવકોની પૂછપરછ શરૂ કરી
લીલીયા રેન્જના રેન્જ ફોરેસ્ટ ઓફિસર વત્સલ પંડ્યાએ જણાવ્યું હતું કે, પ્રાથમિક તપાસમાં આ ઘટનામાં ત્રણ વ્યક્તિઓ સંકળાયેલા હોવાનું સામે આવ્યું છે. મૃતદેહને પોસ્ટમોર્ટમ માટે મોકલવામાં આવ્યો છે તેમજ અન્ય બે વ્યક્તિઓની પૂછપરછ ચાલી રહી છે. સમગ્ર ઘટનાની તમામ દિશામાં તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.છેલ્લા અંદાજે સવા મહિનામાં અમરેલી જિલ્લામાં સિંહ હુમલાની આ સાતમી ઘટના છે. અગાઉ બગસરા તાલુકાના ઘંટીયાળ, સાવરકુંડલાના જૂનાસાવર, રાજુલાના કોવાયા, ખાંભાના ચતુરી અને હવે લીલીયાના વીડી વિસ્તારમાં જીવલેણ હુમલાની ઘટનાઓ નોંધાઈ છે. આ સાત ઘટનાઓમાં કુલ પાંચ લોકોના મોત થયા છે, જ્યારે બે અલગ-અલગ હુમલામાં બે વ્યક્તિઓ ઇજાગ્રસ્ત થયા હતા. રાજુલાના વડ ગામ અને સાવરકુંડલાના ઠવી ગામે થયેલા હુમલાઓમાં માનવ ઇજાઓ નોંધાઈ હતી.

સંરક્ષણ અને સુરક્ષા વચ્ચે સંતુલન જરૂરી
ગુજરાત આજે વિશ્વમાં એશિયાટિક સિંહોના સફળ સંરક્ષણ માટે ઓળખાય છે. પરંતુ સંરક્ષણની સાથે માનવ સુરક્ષા પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ છે. સિંહોની વધતી સંખ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં જાગૃતિ, ટેક્નોલોજી આધારિત મોનિટરિંગ, ઝડપી રેસ્ક્યૂ ટીમ અને સતત દેખરેખ વધુ મજબૂત બનાવવાની જરૂરિયાત નિષ્ણાતો વ્યક્ત કરી રહ્યા છે.

આ ઘટના ફરી એકવાર યાદ અપાવે છે કે જંગલી પ્રાણીઓ સાથે સહઅસ્તિત્વ માટે સાવચેતી, વૈજ્ઞાનિક આયોજન અને લોકોનો સહકાર અનિવાર્ય છે.હાલ સમગ્ર મામલે વન વિભાગ દ્વારા વિગતવાર તપાસ ચાલી રહી છે. પાંજરે પુરાયેલા સિંહનું નિરીક્ષણ, હુમલાના ચોક્કસ કારણો અને અન્ય તમામ પાસાઓની તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ જ અધિકૃત રીતે સ્પષ્ટ થશે કે હુમલો કયા સંજોગોમાં થયો હતો અને આગળ શું કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.