લોકપ્રિય નેતાએ રાજકીય લાભ મેળવવા લીધો ઉત્તરવહીનો સહારો, પરંતુ કેવી રીતે થઇ લીક...!

વાત એમ બની કે શાળામાં પાંચમા ધોરણનું હિન્દીનું પેપર હતું. પ્રશ્નપત્રમાં સવાલ પૂછાયો, "મેરે પ્રિય નેતા" એટલે કે "મારા પ્રિય નેતા" વિશે નિબંધ લખો. હવે બાળકો તો બાળકો, એમની દુનિયામાં જે છવાયેલું હોય, જેમના વિશે સાંભળતા હોય, એ જ એમના હીરો હોય. ચૈતર વસાવા, આ નામ આજકાલ દક્ષિણ ગુજરાતના આદિવાસી વિસ્તારોમાં ખૂબ ગુંજી રહ્યું છે. યુવા અને જોશીલા નેતા તરીકે એમણે લોકોના દિલમાં જગ્યા બનાવી લીધી છે. જંગલ, જમીન અને આદિવાસીઓના હક્ક માટે એમની લડત સૌ કોઈ જાણે છે. એટલે જ કદાચ નાના ભૂલકાંઓએ ટીવી પર કે ગામમાં એમની વાતો સાંભળી હશે અથવા તો એમના કામથી પ્રભાવિત થયા હશે.

મહત્વનું છે કે, પાંચમા ધોરણના એક નાના બાળકે નિખાલસતાથી પોતાના પ્રિય નેતા વિશે લખ્યું અને એ લખાણનો ઉપયોગ કોઈ રાજકીય લાભ માટે કરે એ વાત ખરેખર દુઃખદ છે. વિદ્યાર્થીએ તો પોતાના મનની વાત કાગળ પર ઉતારી, એમાં એનો કોઈ અંગત સ્વાર્થ નહોતો. એ તો માત્ર પોતાના ભાવ વ્યક્ત કરી રહ્યો હતો. પણ જ્યારે કોઈ નેતા એ બાળકની લાગણીનો ઉપયોગ પોતાની પ્રસિદ્ધિ માટે કરે, ત્યારે એ નેતાની નીતિ અને નિયત પર સવાલ ઉઠે એ સ્વાભાવિક છે. શું ખરેખર એક ધારાસભ્યને પોતાની લોકપ્રિયતા વધારવા માટે એક નાના બાળકની નોટબુકનો સહારો લેવો પડે? આ તો એવું થયું કે કોઈ ફૂલની સુંદરતાને બદલે એને કચડીને પોતાની વાહવાહી કરવી.

સવાલ એ પણ છે કે, શાળાનું સિક્રેટ પેપર ધારાસભ્ય સુધી કેવી રીતે પહોંચ્યું? શું શાળાના કોઈ વ્યક્તિએ અંગત લાભ માટે આ માહિતી લીક કરી? જો એમ હોય તો એ ખૂબ જ ગંભીર બાબત છે અને શાળાની વિશ્વસનીયતા પર પ્રશ્ન ઊભો કરે છે. બાળકોની સલામતી અને તેમની ગોપનીયતાનું ધ્યાન રાખવું એ શાળાની પ્રાથમિક ફરજ છે. અને સૌથી મોટો સવાલ તો એ છે કે શું કોઈ વિદ્યાર્થીના લખાણવાળી ઉત્તરવહીને આ રીતે સોશિયલ મીડિયામાં ઉછાળવી યોગ્ય છે? બાળક પોતાની નિખાલસતાથી કંઈક લખે અને એને જાહેરમાં મૂકી દેવામાં આવે, શું એ બાળકની માનસિકતા પર ખરાબ અસર નહીં કરે? એ બાળક કદાચ ભવિષ્યમાં પોતાની વાત કહેતા પણ ડરશે.

ચૈતર વસાવા જેવા જવાબદાર નેતા પાસેથી આવી અપેક્ષા તો ન જ હોય. લોકોએ એમને પોતાના પ્રતિનિધિ તરીકે ચૂંટ્યા છે, જેથી તેઓ લોકોના હક્ક માટે લડે, એમની સમસ્યાઓનું નિરાકરણ લાવે. પણ જો તેઓ આવી રીતે એક નાના બાળકના લખાણનો ઉપયોગ પોતાના રાજકીય ફાયદા માટે કરતા હોય તો એ ખરેખર નિંદનીય છે. આ ઘટના એ પણ બતાવે છે કે આજકાલ રાજકારણમાં લોકો પોતાની ધાક બનાવવા માટે કોઈપણ હદ સુધી જઈ શકે છે. સંવેદનશીલતા અને નૈતિકતા જાણે કે ક્યાંક ખોવાઈ ગયા છે.

હવે જોવાનું એ છે કે આ મામલે ચૈતર વસાવાની શું પ્રતિક્રિયા આવે છે અને શાળા પ્રશાસન આ લીક થયેલા પેપર અને વિદ્યાર્થીની ઉત્તરવહીના ઉપયોગ અંગે શું પગલાં ભરે છે. આ એક નાની ઘટના નથી, પણ એ આપણા સમાજ અને રાજકારણની એક કડવી વાસ્તવિકતા જરૂરથી ઉજાગર કરે છે. જ્યારે ખુદની તારીફ પણ ખોટી લાગવા માંડે, ત્યારે સમજવું કે ક્યાંક ને ક્યાંક જરૂરથી મોટી ભૂલ થઈ છે.