અમેરિકાનો દુધ અને દહિમાં પગ, ભારત અને પાકિસ્તાન બન્ને વ્હાલા

ટ્રમ્પનો સંતુલિત અભિગમ: શા માટે અમેરિકા પહલગામ આતંકવાદી હુમલા પછી ભારતને જાહેરમાં સમર્થન આપતું નથી

પહલગામમાં થયેલા ભીષણ આતંકવાદી હુમલા પછી સાવધાનીપૂર્વક શબ્દબદ્ધ તટસ્થતા જાળવીને, અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફરીએકવાર ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે વોશિંગ્ટનની સમદૂરી કૂટનીતિની ટકાઉ નીતિ દર્શાવી છે. પુલવામા 2019 પછી જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં થયેલાસૌથી ખરાબ આતંકવાદી હુમલાઓમાંના એકમાં ભારતે 26 નાગરિકો - મોટાભાગે પર્યટકો - ગુમાવ્યા હોવા છતાં, ટ્રમ્પે નવી દિલ્હીને સ્પષ્ટસમર્થન આપવાને બદલે પુનરોચ્ચાર કર્યો: "હું ભારતની ખૂબ નજીક છું, હું પાકિસ્તાનની ખૂબ નજીક છું."

આ નિવેદન, જોકે સપાટી પર કૂટનીતિક રીતે પ્રમાણભૂત છે, પરંતુ તે ઊંડા વ્યૂહાત્મક મહત્વ ધરાવે છે. દક્ષિણ એશિયાના અનુભવી નિરીક્ષકોમાટે, તે બે મહત્વના સંદેશાઓ પ્રગટ કરે છે. પ્રથમ, વૉશિંગ્ટન પાકિસ્તાન સામે કોઈપણ ભારતીય પ્રતિશોધને ખુલ્લેઆમ સમર્થન આપવાઅનિચ્છુક છે. બીજું, અમેરિકા ઇસ્લામાબાદ સાથે વ્યૂહાત્મક સંબંધો જાળવી રાખવામાં ઉપયોગિતા જોવાનું ચાલુ રાખે છે, જ્યારે પણ ભારત એકમોટા સંરક્ષણ અને ટેકનોલોજી ભાગીદાર તરીકે ઉભરી રહ્યું છે.

ટ્રમ્પની ટિપ્પણીનો સમય મહત્વપૂર્ણ છે. રોમની મુસાફરી દરમિયાન એર ફોર્સ વનમાં બોલતા, ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ - હજુ પણ રિપબ્લિકન વિદેશનીતિ વર્ણનોને આકાર આપવામાં પ્રભાવશાળી - સંકટને ઓછું આંકવાનું પસંદ કર્યું. "તેઓ તેમની વચ્ચે એક અથવા બીજી રીતે તેનો ઉકેલ શોધીલેશે," તેમણે કહ્યું, જે ભાવના કારગિલ, મુંબઈના હુમલાઓ, અને બાલાકોટ સહિત ભારત-પાકિસ્તાન ફ્લેશપોઇન્ટ્સ પ્રત્યે અમેરિકાનાભૂતકાળના પ્રતિસાદોને પડઘો પાડે છે.

ટ્રમ્પની બિન-પ્રતિબદ્ધ ભાષા એક પરિચિત અમેરિકન અભિગમને પ્રતિબિંબિત કરે છે: બંધ બારણા પાછળ ભારતીય સુરક્ષા ચિંતાઓ માટેસમર્થન, પરંતુ જાહેરમાં વ્યૂહાત્મક અસ્પષ્ટતા. વોશિંગ્ટનને પાકિસ્તાનને સંપૂર્ણપણે અળગું કરવામાં કોઈ રસ નથી, ખાસ કરીને જ્યારેઇસ્લામાબાદ બીજિંગના ક્ષેત્રમાં વધુ ઊંડો જાય છે. પાકિસ્તાનમાં કેટલીક લીવરેજ જાળવીને, અમેરિકા એ સુનિશ્ચિત કરે છે કે તે અફઘાનિસ્તાનમાંગુપ્તચર નેટવર્ક્સ, ગ્વાદરમાં ચીની પ્રભાવ પર તપાસ, અને ભવિષ્યમાં કોઈપણ મધ્ય એશિયન સંઘર્ષ પરિસ્થિતિમાં સંભવિત લશ્કરીઓવરફ્લાઇટ અધિકારો જાળવી રાખે છે.

બીજી તરફ, ભારત ઇન્ડો-પેસિફિકમાં ચીનનો મુકાબલો કરવા માટે પસંદ કરેલ અમેરિકી ભાગીદાર તરીકે વિકસ્યું છે. COMCASA, BECA જેવા સંરક્ષણ કરારો, અને ભારતીય અને અમેરિકન સૈન્ય વચ્ચે વધતી આંતર-કાર્યક્ષમતા એ મજબૂત વ્યૂહાત્મક અભિસરણની સાક્ષી છે. છતાં, આ સંરેખણ ભારતીય સંકટના ક્ષણોમાં અસ્પષ્ટ રાજકીય સમર્થનમાં પરિણમ્યું નથી. હિસાબ સરળ છે: વોશિંગ્ટન બંને રાજધાનીઓમાં પ્રભાવઇચ્છે છે. નવી દિલ્હી માટે પૂર્ણ-ગળાના સમર્થનથી ઇસ્લામાબાદમાં પુલો બળી જશે.

જોકે, બેકચેનલ સપોર્ટ એક અલગ વાત છે. જો ભારત લશ્કરી રીતે વધારો કરવાનું પસંદ કરે છે - જેમ કે તેણે 2019 માં બાલાકોટ એરસ્ટ્રાઇકદરમિયાન કર્યું હતું - વોશિંગ્ટન સાયલેન્ટ લોજિસ્ટિક અને ઇન્ટેલિજન્સ સહકાર દ્વારા સમાન રીતે પ્રતિસાદ આપવાની સંભાવના છે. એક દાખલોછે: પુલવામા પછી, અમેરિકન દબાણે કહેવાતા પાકિસ્તાનના પકડાયેલા ભારતીય પાયલોટ અભિનંદન વર્ધમાનને મુક્ત કરવાના નિર્ણયમાં ફાળોઆપ્યો. વધુમાં, ભારતીય ગુપ્તચર વર્તુળોમાં સ્રોતોએ સંકેત આપ્યો છે કે અમેરિકા ઇઝરાયેલી સમર્થનને સરળ બનાવી શકે છે, મહત્વપૂર્ણ સ્પેર્સપૂરા પાડી શકે છે, અને કોઈપણ મર્યાદિત ભારતીય લશ્કરી કાર્યવાહીને સહાય કરવા માટે શસ્ત્રોની ડિલિવરીને ઝડપી બનાવી શકે છે.

હાલ પૂરતું, ટ્રમ્પ તરફથી - અને વિસ્તારથી વોશિંગ્ટનના વ્યૂહાત્મક સમુદાય તરફથી - સંદેશ સ્પષ્ટ છે: ભારતે જાહેરમાં એકલા દોરીની ચાલચાલવી જોઈએ, ભલે તેને ખાનગીમાં મદદગાર હાથ મળે. સિંધુ જળ સંધિ મોકૂફ રાખવામાં આવી છે, પાકિસ્તાની રાજદ્વારીઓને કાઢી મૂકવામાંઆવ્યા છે, અને વિઝા રદ કરવામાં આવ્યા છે, ભારત અંશાંકિત વધારાના માટે સ્ટેજ સેટ કરી રહ્યું હોય તેમ લાગે છે. પરંતુ તે એ જાણીને કરે છે કેવિશ્વના સૌથી શક્તિશાળી લોકશાહી, જ્યારે સહાનુભૂતિપૂર્ણ છે, તેમ છતાં સત્તાવાર રીતે મૌન રહેવાની સંભાવના છે.

દક્ષિણ એશિયામાં, જૂની ફોલ્ટ લાઇનો રહે છે. અને ફરી એકવાર, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ બંને બાજુ રમી રહ્યું છે - કાળજીપૂર્વક, જાણી જોઈને, અનેસૌથી વધુ, વ્યૂહાત્મક રીતે.