મણિપુરમાં મોટી હિંસક ઘટના

Manipur Violence: મણિપુરમાં છેલ્લા બે વર્ષથી ચાલી રહેલા જાતિય અને સામુદાયિક તણાવ વચ્ચે ફરી એકવાર હચમચાવી નાખનારી ઘટના સામે આવી છે. કાંગપોક્પી જિલ્લામાંથી અપહરણ કરાયેલા છ લોકોના મૃતદેહ મળી આવતા સમગ્ર રાજ્યમાં ભય,શોક અને આક્રોશનું વાતાવરણ સર્જાયું છે.મૃતદેહો મળ્યાની માહિતી બહાર આવતાં જ સ્થાનિક લોકોમાં ભારે રોષ ફાટી નીકળ્યો છે,જ્યારે પીડિત પરિવારો ન્યાયની માંગ સાથે આગળ આવ્યા છે. ઉત્તર-પૂર્વ ભારતના આ સંવેદનશીલ રાજ્યમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી શાંતિ સ્થાપવાના પ્રયાસો ચાલી રહ્યા હતા,પરંતુ તાજેતરની આ ઘટનાએ ફરી એકવાર કાયદો-વ્યવસ્થા અને સુરક્ષા વ્યવસ્થાને લઈને ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. ઘટનાએ માત્ર મણિપુર જ નહીં પરંતુ સમગ્ર ઉત્તર-પૂર્વીય ક્ષેત્રમાં ચિંતા વધારી દીધી છે.

શું હતી સમગ્ર ઘટના ?
પરિવારજનો અને અલગ-અલગ સંગઠનોના જણાવ્યા મુજબ,લાપતા થયેલા આ છ નાગા પુરુષોના નામ મનુ થિયુમાઈ, કેનપીબૌ, ફેનરોન્ગવી થિયુમાઈ, દિલીપ થિયુમાઈ, કાલિવાન્ગબૌ અબોનમાઈ અને સીએચ ફેનરીલુંગ છે.આ તમામ લોકો ગત 13 મેના રોજ કોન્શાખુલથી પાછા આવી રહ્યા હતા, ત્યારે લેઇલોન વૈફેઈ ગામ પાસેથી અચાનક ગાયબ થઈ ગયા હતા.વાસ્તવમાં આ આખો મામલો 13 મેના રોજ નોની અને કાંગપોકપી જિલ્લામાં ફાટી નીકળેલી હિંસા સાથે જોડાયેલો છે. તે દિવસે ત્રણ પાદરીઓ સહિત ચાર લોકોની હત્યા કરવામાં આવી હતી. આ ઘટના પછી નાગા અને કુકી સમુદાય વચ્ચે તણાવ વધી ગયો અને બંને તરફથી કુલ 44થી 48 લોકોને બંધક બનાવી લેવાયા હતા.તેમાંથી મહિલાઓ અને બાળકો સહિત કેટલાક લોકોને શરૂઆતમાં જ છોડી દેવાયા હતા. ત્યારબાદ, સરકારે નાગા લોકોને સુરક્ષિત પાછા લાવવાનો ભરોસો આપ્યો એટલે નાગા સંગઠનોએ પણ દયા રાખીને પોતાના કબજામાં રહેલા કુકી સમુદાયના 14 લોકોને મંગળવારે મુક્ત કરી દીધા હતા.પરંતુ તેના બીજા જ દિવસે આ છ નાગા નાગરિકોના મૃતદેહ મળી આવ્યા.લિયાન્ગમાઈ નાગા કાઉન્સિલના પ્રમુખ ટિમોથીએ ભારે દુઃખ સાથે જણાવ્યું કે,આ ક્રૂર હત્યાથી અમારો આખો સમુદાય આઘાતમાં છે.

સુરક્ષા દળોની તાત્કાલિક કાર્યવાહી
ઘટના બાદ રાજ્ય પોલીસ,અર્ધલશ્કરી દળો અને અન્ય સુરક્ષા એજન્સીઓને હાઈ એલર્ટ પર મૂકવામાં આવી છે. સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં વધારાના જવાનો તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે.સુરક્ષા દળો દ્વારા ફ્લેગ માર્ચ યોજવામાં આવી રહી છે જેથી સામાન્ય લોકોમાં વિશ્વાસ જળવાઈ રહે અને કોઈપણ પ્રકારની અફવા કે વધુ હિંસા ફેલાય નહીં.મણિપુર સરકાર અને કેન્દ્ર સરકાર બંને પરિસ્થિતિ પર સતત નજર રાખી રહ્યા છે.અધિકારીઓ સાથે ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક યોજાઈ રહી છે અને શાંતિ જાળવવા માટે જરૂરી પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે.અધિકારીઓએ લોકોને અફવાઓથી દૂર રહેવા અને માત્ર સત્તાવાર માહિતી પર વિશ્વાસ રાખવાની અપીલ કરી છે.

24 કલાકના સર્ચ ઓપરેશન બાદ મળી આવ્યા મૃતદેહ
અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર મણિપુર પોલીસ, આસામ રાઇફલ્સ અને સીઆરપીએફની સંયુક્ત ટીમોએ સતત 24 કલાક સુધી વ્યાપક સર્ચ ઓપરેશન હાથ ધર્યું હતું. વિવિધ સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં તપાસ દરમિયાન છ લોકોના મૃતદેહ મળી આવ્યા હોવાનું સુરક્ષા એજન્સીઓએ જણાવ્યું છે. પ્રાથમિક માહિતી અનુસાર, આ તમામ લોકોનું અપહરણ 13 મેના રોજ કરવામાં આવ્યું હોવાનું માનવામાં આવી રહ્યું છે. સુરક્ષા દળો હજુ પણ સમગ્ર ઘટનાની તપાસ કરી રહ્યા છે અને હત્યા પાછળ જવાબદાર તત્વોની ઓળખ કરવાની કામગીરી ચાલી રહી છે.

યુનાઇટેડ નાગા કાઉન્સિલે સરકાર સામે ઉઠાવ્યા સવાલ
ઘટના બાદ નાગા સમુદાયની અગ્રણી સંસ્થા યુનાઇટેડ નાગા કાઉન્સિલ (UNC)એ કડક વલણ અપનાવ્યું છે. સંગઠને કેટલાક વિસ્તારોમાં 24 કલાકના બંધનું એલાન કર્યું છે અને રાજ્ય સરકારની ભૂમિકાને લઈને ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. યુએનસીએ રાજ્યના નાયબ મુખ્યમંત્રી નેમચા કિપગેનને પદ પરથી દૂર કરવાની માંગ પણ કરી છે. સંગઠનનું કહેવું છે કે રાજ્ય સરકાર હિંસાને નિયંત્રિત કરવામાં નિષ્ફળ રહી છે અને સામાન્ય નાગરિકોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવામાં અસરકારક પગલાં લેવામાં આવ્યા નથી.

ઉત્તર-પૂર્વ ભારતમાં વધતી ચિંતા
મણિપુરની આ ઘટનાએ સમગ્ર ઉત્તર-પૂર્વ ભારતમાં ચિંતા વધારી છે. વિવિધ રાજકીય નેતાઓ અને સામાજિક સંગઠનોએ આ હત્યાકાંડની નિંદા કરી છે અને શાંતિ સ્થાપવા માટે તાત્કાલિક પગલાં લેવાની માંગ કરી છે.મેઘાલયના મુખ્યમંત્રી કોનરાડ સંગમાએ ઘટનાને અત્યંત દુર્ભાગ્યપૂર્ણ ગણાવી છે. તેમણે જણાવ્યું કે રાજ્યમાં શાંતિ અને સમાધાન માટે સતત પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે, ત્યારે આવી ઘટના બનવી ચિંતાજનક છે. તેમના મતે હિંસા કોઈપણ સમસ્યાનો ઉકેલ નથી અને સ્થાયી શાંતિ માટે તમામ પક્ષોએ સંવાદ, વિશ્વાસ અને સહયોગનો માર્ગ અપનાવવો જરૂરી છે.

કેસની તપાસ NIAને સોંપાઈ: મુખ્યમંત્રી 
મણિપુરના મુખ્યમંત્રી યુમનામ ખેમચંદ સિંહે શસ્ત્રધારી ઉગ્રવાદીઓ દ્વારા નિર્દોષ નાગા ગ્રામીણોના અપહરણ અને હત્યાની આકરી નિંદા કરી છે. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે સરકાર આવા ક્રૂર કૃત્યોને ક્યારેય સહન નહીં કરે અને મામલાની ગંભીરતાને જોતા આ સમગ્ર કેસની તપાસ NIAને સોંપવાનો નિર્ણય કર્યો છે. આ ઉપરાંત મુખ્યમંત્રીએ તામિંગલોન્ગ જિલ્લાના તમેઈ પોલીસ સ્ટેશન હેઠળના લાન્સન કુકી ગામના એક નિર્દોષ ખેડૂતની અજાણ્યા બદમાશો દ્વારા કરવામાં આવેલી હત્યાની પણ નિંદા કરી છે. 

મેઘાલયના મુખ્યમંત્રીની પ્રતિક્રિયા
મેઘાલયના મુખ્યમંત્રી કોનરાડ સંગમાએ પણ આ ઘટનાને અત્યંત અસ્વીકાર્ય અને કમનસીબ ગણાવી છે. સંગમાએ એક દિવસ પહેલા જ નાગાલેન્ડના સીએમ નેફિયુ રિયો અને ચર્ચ સંગઠનો સાથે મળીને 14 કુકી નાગરિકોની મુક્તિ સુનિશ્ચિત કરાવી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે જ્યારે નાગા સંગઠને શાંતિ માટે સદ્ભાવના દાખવી ત્યારે તેની સામે આવી હિંસા થવી એ અત્યંત ચિંતાજનક છે. કાયમી શાંતિ માત્ર પરસ્પર સન્માન અને વાતચીતથી જ શક્ય બનશે. આ ઘટના બાદ શીર્ષ કુકી સંગઠન 'કુકી ઇનપી મણિપુર' (KIM)એ પણ ઊંડો શોક વ્યક્ત કરીને આ મામલે નિષ્પક્ષ કાયદાકીય તપાસની માગ કરી છે.

UNC દ્વારા 24 કલાકના બંધનું એલાન 
આ ભયાનક હત્યાકાંડ સામે નાગા સમુદાયની સર્વોચ્ચ સંસ્થા 'યુનાઇટેડ નાગા કાઉન્સિલ' (UNC)એ ભારે રોષ વ્યક્ત કર્યો છે અને નાગા પ્રભુત્વવાળા વિસ્તારોમાં 24 કલાકના બંધનું એલાન આપ્યું છે. આ સાથે જ નાગા સંગઠને રાજ્યના ડેપ્યુટી સીએમ નેમચા કિપગેનને તેમના પદ પરથી તાત્કાલિક હટાવવાની આકરી માગ કરી છે. સંગઠનનો આરોપ છે કે ડેપ્યુટી સીએમ નેમચા કિપગેન એ 'કુકી નેશનલ ફ્રન્ટ-પી' (KNF-P)ના પ્રમુખ સેમટિનથાંગ કિપગેનના પત્ની છે. 

આ સંગઠન સરકાર સાથે 'સસ્પેન્શન ઓફ ઓપરેશન્સ' (SoO) સમજૂતી હેઠળ સામેલ એક કુકી બળવાખોર જૂથ છે અને નાગા સંગઠનને શંકા છે કે આ હત્યાકાંડમાં આ જ જૂથની મિલીભગત છે. UNCએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જ્યાં સુધી તેમની માગણીઓ પૂરી નહીં થાય ત્યાં સુધી તેઓ શવ સ્વીકારશે નહીં. આ ઉપરાંત તેમણે કુકી બળવાખોરો સાથેના સરકારના તમામ 'SoO કરાર' રદ કરવાની પણ માગ કરી છે.