પાટડી-દસાડા ક્ષત્રિય ઠાકોર સમાજનું ઐતિહાસિક બંધારણ

ભાગીને લગ્ન કરનારનો બહિષ્કાર; ગેનીબેન અને અલ્પેશ ઠાકોરના નિવેદનો, દસાડા PIની બદલીની માંગ

ગુજરાતના સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના દસાડા તાલુકામાં આવેલા અંબાળા ગામે જગદીશણ વેલનાથ બાપાની જગ્યા ખાતે 8 ફેબ્રુઆરી, 2026ના રોજ પાટડી-દસાડા ક્ષત્રિય ઠાકોર સમાજ અને ઠાકોર સેના દ્વારા એક ઐતિહાસિક બંધારણ સંમેલન યોજાયું હતું. આ સંમેલનમાં સમાજના અગ્રણીઓ, મહિલા-પુરુષો અને યુવાનો મોટી સંખ્યામાં ઉમટી પડ્યા હતા, જેમાં પાટડી, દસાડા, શંખેશ્વર, માંડલ અને બેચરાજી જેવા વિસ્તારોમાંથી લોકો હાજર રહ્યા હતા. સમાજના બંધારણને ઘડવા અને કુરિવાજો નાબૂદ કરવા પર મુખ્ય ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો, જેમાં ખોટા ખર્ચાઓ પર રોક લગાવીને સાદગી અને શિક્ષણને પ્રોત્સાહન આપવાના નિર્ણયો લેવામાં આવ્યા હતા.

સંમેલનમાં વાવ-થરાદના સાંસદ ગેનીબેન ઠાકોર, ગાંધીનગર દક્ષિણના ધારાસભ્ય અલ્પેશ ઠાકોર, સુરેન્દ્રનગરના સાંસદ ચંદુ શિહોરા, પૂર્વ ધારાસભ્ય ભરતજી ઠાકોર અને ધારાસભ્ય ધવલસિંહ ઝાલા સહિતના દિગ્ગજ નેતાઓ હાજર રહ્યા હતા. આ સંમેલનમાં સમાજની ઉન્નતિ અને એકતા માટે સંકલ્પ લેવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે ડીજે પ્રતિબંધ અને અન્ય વિવાદો પર પણ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.

સમાજના બંધારણમાં ઘડાયેલા મુખ્ય નિયમો અને નિર્ણયો

સંમેલનમાં સમાજનું નવું બંધારણ ઘડવામાં આવ્યું હતું, જેમાં 16 મુદ્દાઓના આધારે કડક નિયમો નક્કી કરવામાં આવ્યા છે. આ નિયમોનો ઉદ્દેશ્ય સમાજમાં ખોટા ખર્ચાઓ ઘટાડવા, સાદગી અપનાવવા અને શિક્ષણ તથા સામાજિક સુધારણા પર ભાર મૂકવાનો છે. નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનાર સામે દંડનીય કાર્યવાહી કરવાની જોગવાઈ પણ કરવામાં આવી છે. મુખ્ય નિયમો નીચે મુજબ છે:

લગ્નમાં જાન માત્ર 100 લોકો જ જઈ શકશે. કરિયાવર (ભેટ) મહત્તમ 21,000 રૂપિયા સુધીની જ ભેટ આપી શકાશે (અથવા રોકડમાં 1.11 લાખની મર્યાદા, અલગ અલગ સ્ત્રોતોમાં વિસંગતતા). કોઈ અન્ય વ્યવહારની જગ્યાએ રોકડ જ આપવી. ડીજે અને મ્યુઝિક લગ્ન અને અન્ય પ્રસંગોમાં ડીજે વગાડવા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ. દારૂખાનું ફોડવું સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ. સગાઈ માત્ર 25 લોકો જ જઈ શકશે; વર પક્ષ દ્વારા કન્યાને મોબાઈલ કે મોંઘા દાગીના ન આપી શકાય. જન્મદિવસની ઉજવણી ભવ્ય ઉજવણી બંધ; સાદગીથી ઉજવીને શિક્ષણ કાર્યમાં દાન આપવું. હોસ્પિટલ/જાત્રાના બોલામણા રૂબરૂ જઈને નહીં, ટેલિફોનિક કરવા. મરણ/બેસણાના ભોજન માત્ર ખીચડી-કઢી જ કરી શકાશે; અન્ય જમણવાર પર પ્રતિબંધ. ઓઢામણા પ્રથા સંપૂર્ણપણે બંધ; ટેલિફોનિક બેસણું રાખવું. ભાગીને લગ્ન આવા કિસ્સામાં સામાજિક બહિષ્કાર. શિક્ષણ દીકરા-દીકરીનું 100% શિક્ષણ ફરજિયાત. અન્ય પ્રસંગો (કંકોત્રી, મુહૂર્ત, મામેરા, જમણવાર) ફાજલ ખર્ચ અને દેખાદેખી પર પ્રતિબંધ. અમલ અને ફેરફાર બંધારણમાં 2027 સુધી કોઈ ફેરફાર નહીં; કડક અમલ અને ઉલ્લંઘન પર દંડ. નેતાઓના નિવેદનો અને વિવાદો

ધારાસભ્ય અલ્પેશ ઠાકોરે કહ્યું: “દાગીના ગીરવે મૂકી, જમીન વેચીને કે વ્યાજે રૂપિયા લાવી લગ્નમાં ખોટા દેખાડા કરવાનું હવે બંધ કરવું પડશે. દેખાદેખીમાંથી બહાર આવી સમાજ સાદગી અપનાવે તે જરૂરી છે." તેમણે ડીજે વિવાદ પર કહ્યું કે, “આ બંધારણ કોઈ એક વ્યક્તિએ નથી બનાવ્યું, પરંતુ સમગ્ર સમાજે બનાવ્યું છે. ડીજે વિવાદનો ઉકેલ આપણે સાથે બેસીને લાવી શકીશું.” તેમણે વાલેવડા ગામમાં દારૂના પ્રશ્ને પોલીસની કામગીરી પર આક્ષેપ કરતા દસાડા PIની તાત્કાલિક બદલીની માંગ કરી અને નિર્દોષ યુવાનો પરની ખોટી ફરિયાદો પરત ખેંચવાનું કહ્યું.

સાંસદ ગેનીબેન ઠાકોરે ડીજે વિવાદ પર કડક વલણ અપનાવ્યું: “ડીજે વાળી વાતમાં હવે કોઈએ ચર્ચા કરવાની જ નથી અને તેમાં કોઈ ફેરફાર કરવાનો નથી. એકવાર આ બંધારણ પાસ થઈ ગયું છે, હવે 2027 સુધી તેમાં કોઈ સુધારો કરવામાં આવશે નહીં." તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર જાગૃત યુવાનોનો આભાર માન્યો અને કહ્યું કે તેઓ નિયમ તોડનારાઓ સામે તૂટી પડે છે, પરંતુ ભાષામાં મર્યાદા જાળવવી જોઈએ. તેમણે પોલીસને ટકોર કરી કે યુવાનો પર ખોટા કેસ ન કરે અને બુટલેગરોને સાથ ન આપે.

સંમેલનમાં ડીજે પ્રતિબંધને લઈને ચાલી રહેલા વિવાદ પર પણ ચર્ચા થઈ. તાજેતરમાં બનાસકાંઠાના જબડીયા ગામમાં અર્જુન ઠાકોર અને ગબ્બર ઠાકોરે ડીજે પર લાઈવ પર્ફોર્મ કર્યું હતું, જેના કારણે તેઓને એક વર્ષ માટે સમાજમાંથી હાંકી કાઢવામાં આવ્યા હતા. વિક્રમ ઠાકોરે તેમના સમર્થનમાં કહ્યું કે “ડીજે તો બંધ નહીં જ થાય”, જેના કારણે વિવાદ વધુ વકર્યો હતો. પટણના કોરડા ગામમાં કુમકુમ ઠાકોરના લગ્નમાં રાસગરબામાં લાઈવ સિંગિંગ થતા પણ વિવાદ થયો હતો. કલાકારોનું કહેવું છે કે ડીજે પર પ્રતિબંધ છે, પરંતુ રાસગરબા પર નહીં, અને આનાથી રોજગારી પર અસર પડે છે. સમાજમાં આ મુદ્દે બે જૂથો વહેંચાયા છે, અને નેતાઓનું કહેવું છે કે બંધારણમાં ઉતાવળમાં કેટલીક ભૂલો થઈ છે, જેની સમીક્ષા કરવામાં આવશે.

આ સંમેલનમાં વાલેવડા ગામમાં વ્યસનમુક્તિ અભિયાન ચલાવનાર યુવાનો પર પોલીસે ખોટા કેસ કર્યા હોવાના આક્ષેપ કરવામાં આવ્યા હતા, અને તેમને ન્યાય આપવા માટે દસાડા PIની બદલીની માંગ કરવામાં આવી હતી.

સમાજના આગેવાનોનું કહેવું છે કે આ બંધારણથી સમાજમાં જાગૃતિ આવશે અને ગરીબ પરિવારો પરનો આર્થિક બોજ ઘટશે. આ પગલું અન્ય સમાજો માટે પણ પ્રેરણારૂપ બની શકે છે, જેમ કે બંધારણ અપનાવ્યા બાદ અન્ય 6-7 સમાજોએ પણ ડીજે પ્રથા બંધ કરી છે.