UPI પેમેન્ટ પર ચાર્જનો નિર્ણય મુલતવી! દિવાળી પહેલાં વેપારીઓને મોટી રાહત

UPI MDR Charge: તહેવારોની સિઝનમાં વેપારીઓને રાહત આપતા નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (NPCI)એ પસંદગીના UPI મર્ચન્ટ ટ્રાન્ઝેક્શન પર મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) લાગુ કરવાનો નિર્ણય દિવાળી પછી સુધી મુલતવી રાખ્યો છે. આ ચાર્જ 15 ઓક્ટોબર, 2026થી લાગુ થવાનો હતો. હવે નવી અમલીકરણ તારીખ પછીથી જાહેર કરવામાં આવશે. આ નિર્ણયથી દિવાળી પહેલાંના વ્યસ્ત ખરીદીના સમયગાળામાં વેપારીઓને નવી પેમેન્ટ ફી માટે તૈયારી કરવાનો વધારાનો સમય મળશે.

UPI MDR ચાર્જ શું છે અને કોના પર લાગશે?
NPCIના જાહેર કરાયેલા માળખા મુજબ, પસંદગીના વ્યક્તિથી વેપારીને થતા UPI પેમેન્ટ એટલે કે Person-to-Merchant (P2M) વ્યવહારોમાં ₹2,000થી વધુની રકમ પર 0.4% MDR લાગુ થવાનો છે. ₹75,000 કે તેથી વધુના વ્યવહારો માટે પ્રતિ ટ્રાન્ઝેક્શન મહત્તમ ચાર્જ ₹300 નક્કી કરાયો છે. મહત્વની વાત એ છે કે આ MDR ગ્રાહક પાસેથી વસૂલવાનો ચાર્જ નથી. આ ફી વેપારીના પેમેન્ટ વ્યવહાર સાથે જોડાયેલી છે અને ગ્રાહક પર અલગથી નાખી શકાતી નથી. વ્યક્તિથી વ્યક્તિ વચ્ચેના UPI ટ્રાન્સફર તેમજ ₹2,000 સુધીના સામાન્ય મર્ચન્ટ પેમેન્ટ પર આ MDR લાગુ થવાનો નથી.

દિવાળી પહેલાં નિર્ણય કેમ મુલતવી રાખવામાં આવ્યો?
દિવાળી, ધનતેરસ અને અન્ય તહેવારો દરમિયાન રિટેલ બજારમાં ખરીદી વધે છે. આ સમયગાળામાં દુકાનો, ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ અને અન્ય વેપારીઓ માટે ડિજિટલ પેમેન્ટનું પ્રમાણ પણ મહત્વનું રહે છે. નવા ચાર્જ લાગુ થવાના સમયને લઈને વેપારી સંગઠનો અને પેમેન્ટ ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા પક્ષોએ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને UPI અને સર્વિસિસ સ્ટીયરિંગ કમિટીએ અમલીકરણ દિવાળી પછી કરવાનું નક્કી કર્યું છે.

નાના વેપારીઓને મળશે રાહત
નવા માળખામાં નાના વેપારીઓ માટે પણ રાહત રાખવામાં આવી છે. દુકાનના UPI QR કોડ મારફતે દર મહિને ₹1 લાખ સુધીની રકમ મેળવનારા પાત્ર નાના વેપારીઓને શૂન્ય MDR શ્રેણીમાં રાખવામાં આવ્યા છે. કેન્દ્ર સરકારના જણાવ્યા મુજબ, વ્યક્તિથી વ્યક્તિના ટ્રાન્સફર અને શૂન્ય MDR હેઠળ આવતાં વ્યવહારોને કારણે UPIના મોટા ભાગના સામાન્ય વ્યવહારો પર અસર નહીં પડે.

કેટલાક ક્ષેત્રોમાં ફ્લેટ ₹5 MDR
પેટ્રોલ અને ઇંધણ, રેલવે, ટેલિકોમ, વીમા તથા કૃષિ ઇનપુટ્સ જેવી નિર્ધારિત શ્રેણીઓમાં ₹2,000થી વધુના પાત્ર વ્યવહારો માટે 0.4%ના બદલે પ્રતિ ટ્રાન્ઝેક્શન ₹5નો ફ્લેટ MDR નક્કી કરવામાં આવ્યો છે. આથી આ ક્ષેત્રોમાં વેપારીઓને નિર્ધારિત દરે ચાર્જ લાગશે. હાલ માટે MDR લાગુ કરવાની નવી તારીખ જાહેર થઈ નથી. વેપારીઓએ NPCIની સત્તાવાર જાહેરાત પર નજર રાખવી જરૂરી છે. આ મુલતવી નિર્ણયથી તહેવારો દરમિયાન હાલના પેમેન્ટ વ્યવહારો માટે સમય મળશે, પરંતુ પસંદગીના ઊંચી રકમના UPI મર્ચન્ટ પેમેન્ટ માટે નવું ચાર્જ માળખું ક્યારે લાગુ થશે તે પછી સ્પષ્ટ થશે.