₹10 લાખ કરોડનું ધોવાણ અને Ray Dalioની ચેતવણી, શું AI Bubble હવે ફૂટવાની નજીક?

Billionaire Ray Dalio Classic AI Bubble Warning: વૈશ્વિક શેરબજારોમાં ભારે ઉથલપાથલ વચ્ચે ભારતીય શેરબજારમાં પણ ગુરુવારે મોટો કડાકો જોવા મળ્યો. સેન્સેક્સ અને નિફ્ટીમાં ભારે વેચવાલી થતાં રોકાણકારોની સંપત્તિમાં આશરે ₹10 લાખ કરોડનો ઘટાડો થયો. આ દરમિયાન અબજોપતિ રોકાણકાર રે ડાલિયોએ Artificial Intelligence એટલે કે AI ક્ષેત્રમાં ચાલી રહેલા રોકાણને લઈને મોટી ચેતવણી આપી છે.

Ray Dalioની AI Bubble અંગે ચેતવણી
બ્રિજવોટર એસોસિએટ્સના સ્થાપક રે ડાલિયોએ સિંગાપોરમાં યોજાયેલી Forbes Global CEO Conference દરમિયાન AI ક્ષેત્રની સ્થિતિ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી. તેમણે AIમાં ચાલી રહેલા ભારે રોકાણને “ક્લાસિક AI બબલ” સાથે સરખાવ્યું અને ચેતવણી આપી કે આ બબલ ફૂટવાના તબક્કાની નજીક પહોંચી શકે છે. ડાલિયોના મતે AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને ફાઇનાન્સ કરવા માટે મોટા પ્રમાણમાં દેવું લેવામાં આવી રહ્યું છે. જો વ્યાજદરો ઊંચા રહે છે તો AI કંપનીઓ અને ડેટા સેન્ટર જેવા પ્રોજેક્ટ્સ માટે મૂડી મેળવવી વધુ મોંઘી બની શકે છે. આવી સ્થિતિમાં રોકાણકારો જોખમી સંપત્તિમાંથી નાણાં પાછાં ખેંચી શકે છે.

10-Year US Treasury Yieldમાં વધારો
ડાલિયોએ અમેરિકાના બોન્ડ માર્કેટમાં વધતા યીલ્ડને પણ ચિંતાનો વિષય ગણાવ્યો. તેમણે જણાવ્યું કે 10-Year Treasury Yield 5.368% સુધી પહોંચ્યું છે, જે 2002 બાદનું ઊંચું સ્તર છે. સરકારી દેવાનો વધતો બોજ, મોંઘવારીનું દબાણ, વેપાર સંબંધિત તણાવ અને AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે જરૂરી મોટી મૂડી જેવા પરિબળો વૈશ્વિક નાણાકીય બજારો પર દબાણ વધારી રહ્યા છે. AI ક્ષેત્રમાં ડેટા સેન્ટર, સેમિકન્ડક્ટર અને ક્લાઉડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે કંપનીઓ મોટા પ્રમાણમાં મૂડી ખર્ચ કરી રહી છે. જો આ રોકાણમાંથી અપેક્ષિત આર્થિક લાભ ઝડપથી ન મળે તો AI કંપનીઓના નફા અને વેલ્યુએશન પર દબાણ આવી શકે છે.

Sensex-Niftyમાં મોટો કડાકો
ભારતીય શેરબજારમાં ગુરુવારે શરૂઆતથી જ વેચવાલી જોવા મળી. BSE Sensex 1,045 પોઈન્ટ ઘટીને 71,593ની આસપાસ બંધ થયો, જ્યારે NSE Nifty 371 પોઈન્ટ ઘટીને 22,231ની આસપાસ બંધ રહ્યો. આ ભારે ઘટાડા વચ્ચે BSE પર લિસ્ટેડ કંપનીઓના કુલ માર્કેટ કેપમાં આશરે ₹10 લાખ કરોડનું ધોવાણ થયું. ઊંચા કાચા તેલના ભાવ, બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો, વિદેશી રોકાણકારોની વેચવાલી અને વ્યાજદર અંગેની ચિંતાઓ ભારતીય શેરબજાર પર દબાણ વધારનારા મુખ્ય પરિબળોમાં રહ્યા.

રોકાણકારો માટે કેમ મહત્વનું?
હાલની બજાર અસ્થિરતા વચ્ચે રોકાણકારોની નજર US Treasury Yield, crude oil prices, foreign investor flows અને AI કંપનીઓના valuation પર રહેશે. Ray Dalioની ટિપ્પણીને ચોક્કસ બજાર આગાહી કરતાં AI ક્ષેત્રમાં વધતા દેવા, ભારે મૂડી ખર્ચ અને ઊંચા વેલ્યુએશન અંગેની ચેતવણી તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. ભારતીય શેરબજારમાં એક જ દિવસમાં ₹10 લાખ કરોડના ધોવાણ વચ્ચે AI Bubble અંગેની આ ચેતવણીએ વૈશ્વિક બજારમાં ફરી ચર્ચા જગાવી છે.