ભારતને મળી ગેસની નવી આશા! KG બેસિનમાં ઓઇલ ઇન્ડિયાની શોધથી શું બદલાશે?

Oil India Limited Gas Discovery: ભારતની ઊર્જા સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવાની દિશામાં સરકારી તેલ કંપની ઓઇલ ઇન્ડિયા લિમિટેડ (OIL) એ મહત્વપૂર્ણ સફળતા મેળવી છે. કંપનીએ આંધ્રપ્રદેશના પૂર્વ કિનારે આવેલા કૃષ્ણા-ગોદાવરી (KG) બેસિનના છીછરા પાણીમાં કુદરતી ગેસની શોધ કરી છે. કંપનીના જણાવ્યા અનુસાર, પરીક્ષણ દરમિયાન ગેસનો મહત્તમ પ્રવાહ દરરોજ 2,00,000 સ્ટાન્ડર્ડ ક્યુબિક મીટર (SCMD) નોંધાયો હતો. વૈશ્વિક સ્તરે તેલ અને ગેસના પુરવઠા અંગે અનિશ્ચિતતા વચ્ચે આ શોધ ભારત માટે સ્થાનિક કુદરતી ગેસના સંસાધનો વિકસાવવાની નવી તક બની શકે છે.

KG બેસિનના ગોદાવરી-1 કૂવામાં મળી સફળતા
ઓઇલ ઇન્ડિયાએ જણાવ્યું હતું કે કૃષ્ણા-ગોદાવરી બેસિનની મત્સ્યપુરી રચનામાં ગેસ મળ્યો છે. આ રચનાનું અગાઉ મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું ન હતું. આ શોધ KG-DSF/GSKW/2018 નામના છીછરા પાણીના ઓફશોર બ્લોકમાં આવેલા ગોદાવરી-1 મૂલ્યાંકન કૂવામાં થઈ હતી. કંપનીએ આ બ્લોક તાજેતરમાં શોધાયેલા નાના ક્ષેત્રો (Discovered Small Fields - DSF) માટેની બોલી પ્રક્રિયા દરમિયાન મેળવ્યો હતો. હાઇડ્રોકાર્બન ધરાવતા ઝોનનું પરીક્ષણ 16 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. આ પરીક્ષણ 2,024થી 2,027 મીટરની ઊંડાઈ વચ્ચે હાથ ધરાયું હતું.

દરરોજ 1 લાખ ઘન મીટર ગેસનું ઉત્પાદન
કંપનીના નિવેદન મુજબ, કૂવામાંથી હાલમાં દરરોજ આશરે 1,00,000 સ્ટાન્ડર્ડ ક્યુબિક મીટર કુદરતી ગેસનો પ્રવાહ મળી રહ્યો છે. સતત પરીક્ષણ દરમિયાન મહત્તમ પ્રવાહ 2,00,000 SCMD નોંધાયો હતો. આ ઉપરાંત, કંપનીએ દરરોજ આશરે 170 બેરલ કન્ડેન્સેટ મળ્યાની માહિતી આપી છે. કન્ડેન્સેટ એ કુદરતી ગેસ સાથે મળતું હાઇડ્રોકાર્બન પ્રવાહી છે, જે ઠંડું થતાં પ્રવાહી સ્વરૂપમાં અલગ થઈ શકે છે. ઓઇલ ઇન્ડિયાએ જણાવ્યું છે કે આ વિસ્તારની સંભાવનાઓને વધુ સારી રીતે સમજવા માટે ઊંડાણપૂર્વકના પરીક્ષણની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. આગામી પરીક્ષણો અને મૂલ્યાંકનથી જ આ શોધના વ્યાપ અને વ્યાપારી ઉપયોગિતા અંગે વધુ સ્પષ્ટતા થઈ શકશે.

ભારતની ઊર્જા સુરક્ષા માટે કેમ મહત્વપૂર્ણ?
ભારત પોતાની કુદરતી ગેસની જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો આયાત દ્વારા પૂરો કરે છે. આવી સ્થિતિમાં દેશમાં નવા ગેસ સંસાધનોની શોધ આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવામાં અને સ્થાનિક પુરવઠાને મજબૂત કરવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે. કેન્દ્ર સરકારનો ઉદ્દેશ્ય 2030 સુધીમાં ભારતના કુલ ઊર્જા મિશ્રણમાં કુદરતી ગેસનો હિસ્સો વર્તમાન આશરે 6 ટકાથી વધારીને 15 ટકા કરવાનો છે. આ લક્ષ્ય હાંસલ કરવા માટે સ્થાનિક ગેસ ઉત્પાદન, નવા ક્ષેત્રોનું મૂલ્યાંકન અને ગેસના માળખાકીય વિકાસને મહત્વ આપવામાં આવી રહ્યું છે. વધુ પરીક્ષણ, સંસાધન મૂલ્યાંકન અને વ્યાપારી વિકાસ પછી જ આ શોધ ભારતના ગેસ પુરવઠામાં કેટલું યોગદાન આપી શકે તે સ્પષ્ટ થશે.