ભારતને લાગશે 100% ટેરિફ? અમેરિકાના SRIA કાયદામાં શું છે અને ભારતે શું કહ્યું?

નવી દિલ્હી: India-US સમક્ષ રશિયા-ઈરાન પ્રતિબંધ કાયદો (Sanctioning Russia and Iran Act - SRIA) અંગે પોતાની ચિંતા સ્પષ્ટ કરી છે. ભારતે કહ્યું છે કે નવા અમેરિકન કાયદાની સંભવિત અસર ભારત-અમેરિકા સંબંધો, વેપાર અને વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર પર પડી શકે છે. આ મુદ્દો વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિસરીએ અમેરિકન કોંગ્રેસના દ્વિપક્ષીય પ્રતિનિધિમંડળ સાથેની બેઠક દરમિયાન ઉઠાવ્યો હતો.

SRIA કાયદો શું છે?

અમેરિકાના Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026 (SRIA) ને 18 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ મંજૂરી મળી હતી અને તે Public Law 119-111 બન્યો છે. કાયદો રશિયા સાથે જોડાયેલા પ્રતિબંધો અને અન્ય આર્થિક પગલાં માટે અમેરિકન સરકારને વધારાની સત્તાઓ આપે છે. આ કાયદાની સૌથી મહત્વપૂર્ણ જોગવાઈઓમાં રશિયન ક્રૂડ ઓઈલ અને કુદરતી ગેસની ખરીદી સાથે જોડાયેલા કેટલાક દેશોના માલસામાન પર 100% સુધીનો વધારાનો અમેરિકન ટેરિફ લાદવાની સત્તાનો સમાવેશ થાય છે. જોકે, આનો અર્થ એ નથી કે ભારતના માલ પર આપમેળે 100% ટેરિફ લાગુ થઈ ગયો છે.

ભારત પર 100% અમેરિકન ટેરિફ લાગશે?

હાલની સ્થિતિમાં સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે SRIA કાયદો ભારત પર સીધો 100% ટેરિફ લાગુ કરતો નથી. કાયદો અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિને ચોક્કસ માપદંડ હેઠળ વધારાનો ટેરિફ લાદવાની સત્તા આપે છે. અહેવાલો અનુસાર, આ કાયદો રશિયન ઊર્જાના મોટા આયાતકાર દેશો સામે કાર્યવાહી માટેનો કાનૂની માર્ગ બનાવે છે. તેથી ભારત માટે મુખ્ય ચિંતા એ છે કે ભવિષ્યમાં અમેરિકન સરકાર આ સત્તાનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરે છે.

વિક્રમ મિસરીએ અમેરિકન સાંસદો સમક્ષ શું કહ્યું?

વિદેશ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિસરીએ અમેરિકન કોંગ્રેસના દ્વિપક્ષીય પ્રતિનિધિમંડળ સાથે SRIA અને તેના સંભવિત પરિણામો અંગે ચર્ચા કરી હતી. અમેરિકન પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ હાઉસ ફોરેન અફેર્સ કમિટીના અધ્યક્ષ બ્રાયન માસ્ટ કરી રહ્યા હતા. ચર્ચામાં SRIA ઉપરાંત ભારત-અમેરિકા સંબંધો, ઊર્જા સુરક્ષા, આતંકવાદ વિરોધી સહકાર અને અન્ય આંતરરાષ્ટ્રીય મુદ્દાઓ પણ સામેલ હતા.

ભારત-અમેરિકા સંબંધો અને ઊર્જા સુરક્ષા પર અસર

ભારત માટે રશિયા પાસેથી ઊર્જા આયાત અને દેશની Energy Security મહત્વના મુદ્દા છે. આ કારણે ભારતે અમેરિકાને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે SRIAની જોગવાઈઓના અમલથી દ્વિપક્ષીય સંબંધો તથા આંતરરાષ્ટ્રીય ઊર્જા બજાર પર સંભવિત અસરને ધ્યાનમાં લેવી જરૂરી છે. ભારત અગાઉ પણ આ કાયદા અંગે પોતાની ચિંતા વ્યક્ત કરી ચૂક્યું છે.

જયશંકર-માર્કો રુબિયો બેઠકમાં પણ SRIAનો મુદ્દો

SRIA અંગે ભારતની રાજદ્વારી ચર્ચા માત્ર અમેરિકન સાંસદો સુધી મર્યાદિત નથી. વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર અને અમેરિકાના સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિયો વચ્ચે સપ્ટેમ્બરમાં થયેલી બેઠકમાં પણ આ કાયદા અંગે ભારતના હિતો અને ચિંતાઓ પર ચર્ચા થઈ હતી.

હવે આગળ શું થશે?

SRIA કાયદો અમલમાં આવ્યા બાદ મુખ્ય પ્રશ્ન એ છે કે અમેરિકન સરકાર તેની જોગવાઈઓનો ઉપયોગ કયા દેશો સામે અને કઈ પરિસ્થિતિમાં કરે છે. ભારત માટે ખાસ કરીને રશિયન ક્રૂડ ઓઈલ, અમેરિકન ટેરિફ, ભારત-અમેરિકા વેપાર અને ઊર્જા સુરક્ષા પર તેની સંભવિત અસર મહત્વપૂર્ણ રહેશે. હાલમાં ઉપલબ્ધ કાયદાકીય જોગવાઈઓ પ્રમાણે 100% ટેરિફ કોઈ આપમેળે લાગતી ડ્યુટી નથી, પરંતુ ચોક્કસ પરિસ્થિતિમાં અમેરિકન સરકારને તે લાદવાની સત્તા આપવામાં આવી છે.